Ашхаруа Аида Григорьевна

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Ашхаруа Аида Григорьевна
Заты ҡатын-ҡыҙ
Тыуған көнө 6 сентябрь 1940({{padleft:1940|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:6|2|0}})
Тыуған урыны СССР, Тбилиси
Вафат булған көнө 20 сентябрь 2016({{padleft:2016|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:20|2|0}}) (76 йәш)
Вафат булған урыны Рәсәй, Мәскәү ҡалаһы
Һөнәр төрө пианист, журналист, музыка белгесе, педагог

Аида Григорьевна Ашхаруа (6 сентябрь, 1940, Тбилиси - 20 сентябрь 2016 йыл, Мәскәү) — музыка белгесе, журналист, СССР һәм абхаз пианисы, Абхазияның атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1983). Абхаз халҡының фольклор музыкаһын өйрәнеүсе.

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Иртә йылдары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Аида Ашхаруа 1940 йылдың 6 сентябрендә Тбилиси ҡалаһында Григорий Ашхаруа һәм уның ҡатыны Елена Гицба ғаиләһендә тыуған[1].

Уҡыуы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Йәш сағында ул Сухуми музыка мәктәбенең фортепиано класы студенты була һәм Петербург мәктәбе вәкиле Ференц Листың вәкиле билдәле педагог Гировский класына эләгә[1].

1966 йылда Гнесиндар исемендәге Мәскәү дәүләт музыка-педагогия институтының фортепиано факультетын (хәҙерге музыканың Рәсәй академияһы), һуңынан – П.И.Чайковский исемендәге Мәскәү дәүләт консерваторияһын тамамлай (1979).

1979 йылда «музыка эстетикаһы» һөнәре буйынса диссертация яҡлай. Философия фәндәре кандидаты.

Педагогик эшмәкәрлеге[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

1966–1970 йылдарҙа фортепиано педагогы

1970–1972 йылдарҙа уҡытыу бүлеге мөдире

1972–1974 йылдарҙа Сухуми музыка училищеһында директоры[2]

1974–1992 йылдарҙа 3-сө Сухуми балалар музыка мәктәбе директоры

2003 йылда 1 -се Сухуми балалар музыка мәктәбе директоры (К. В. Ковач исемендәге балалар сәнғәт мәктәбе).

А. М. Горький исемендәге Сухуми дәүләт педагогия институтында эстетика буйынса лекциялар уҡый.

2016 Мәскәүҙә оҙайлы ауырыуҙан һуң вафат була[3][4].

Телевидение[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Абхазия телевидениеһы буйынса абхаз халҡының музыка мәҙәниәтенә арналған телетапшырыуҙар циклын алып бара.

Абхаз дәүләт филармонияһында лектор булып эшләй.

Абхазия радиоһында бер нисә йыл «Абхаз халҡының музыка һәм тарихы» исеме аҫтында программа алып бара.

Наградалары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

III дәрәжә «Ахьдз-Апша» ордены. 2016 йылдың 5 сентябрендә Президент Рауль Хаджимба бүләкләү тураһында указға ҡул ҡуя[5]

2014 йылда Д. Гулиа тураһында тапшырыуҙар циклы өсөн Абхазия Журналистар союзының "Если бы не дырмит" конкурсында беренсе урын.[6]

Һайланма библиография[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Искусство и человек. Сухуми, 1977;
  • Роль ассоциаций в механизме художественного воздействия // Эстетические очерки. Москва, 1979;
  • Абхазская народная песня. (Программа для музыкальных школ). Сухуми, 1990;
  • Музыка и жизнь. Сухум, 2002;
  • Детская школа искусств им. К. В. Ковача. (К 80-летнему юбилею). Сухум, 2010;
  • Энергия его жизни - апсуара. Сухум, 2012;
  • Озвученные рассказы об абхазской народной песне. Сухум, 2014.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. 1,0 1,1 Музыкальные принципы: ко дню рождения Аиды Ашхаруа  (рус.) (06.09.2020).
  2. Министр культуры Республики Абхазия Гудиса Агрба поздравил руководство и коллектив с 90-летием со дня основания Сухумского государственного музыкального училища им. А. Чичба (ru-ru).
  3. Поминальник философoв.iphras.ru.Дата обращения: 16 апреля 2021.
  4. Музыка и жизнь Аиды Ашхаруа.Sputnik Абхазия(20.09.2017).Дата обращения: 16 апреля 2021.
  5. Аида Ашхаруа (ru-ru) (06 сентября 2016).
  6. СОЮЗ ЖУРНАЛИСТОВ АБХАЗИИ НАЗВАЛ ЛАУРЕАТОВ КОНКУРСА «ЕСЛИ БЫ НЕ ДЫРМИТ» « Союз Журналистов Республики Абхазия.