Бонн

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Бонн
ФлагГерб
Flagge der kreisfreien Stadt Bonn.svgDEU Bonn COA.svg
Логотип
Рәсем
Рәсми атамаһы Bonn
Ҡыҫҡаса атамаһы Bo[1]
Этнохороним Bonnano, Bonnois, Bonnoise, Bonner һәм Bonnerin
Донъя ҡитғаһы Европа
Дәүләт Flag of Germany.svg Германия[2]
Административ үҙәге Федеративная Республика Германии[d]
Административ-территориаль берәмек Кёльн[d]
Һыу ятҡылығы буйында урынлашҡан Рейн һәм Мельббах[d]
Геоданные Data:Bonn.map
Иң юғары нөктә Паффельсберг[d][3]
Глубочайшая точка Kemper Werth[d]
Хөкүмәт башлығы Ашок-Александр Шридхаран[d]
Ойошма йәки клуб ағзаһы краевой союз Рейнланд[d], Q1259498?, Q627637?[4], Climate Alliance[d][5] һәм Mayors for Peace[d][6]
Архивы хранятся в Stadtarchiv und Stadthistorische Bibliothek Bonn[d]
Халыҡ һаны 327 919 кеше (31 декабрь 2017)[7]
Административ рәүештә бүленә Бад-Годесберг[d][8], Бойель[d][8], Бонн[d][8] һәм Hardtberg[d][8]
Диңгеҙ кимәленән бейеклек 60 ± 1 метр
Сәғәт бүлкәте UTC+01:00[d] һәм UTC+02:00[d]
Туғандаш ҡала Оксфорд[d], Ла-Пас[d], Ополе, Тель-Авив, Потсдам[d], Бохара ҡалаһы, Авейру[d], Джокьякарта[d], Минск ҡалаһы, Белфаст[d], Кейп-Кост[d], Budafok[d], Рамаллаһ һәм Чэнду[d][9]
Сиктәш Рейн-Зиг[d], Арвайлер[d] һәм Альфтер[d]
Майҙан 141,06 км² (2016)[10][11]
Почта индексы 53111–53229
Рәсми сайт bonn.de​ (нем.)
Урынлашыу картаһы
Классификация климата Кёппена Морской климат[d][12]
Категория с картами на Викискладе Maps of Bonn
Бында ерләнгән кешеләр категорияһы Категория:Похороненные в Бонне[d]
Бында төшөрөлгән фильмдар категорияһы Категория:Фильмы, снятые в Бонне[d]
Урындағы телефон коды 0228
Номер тамғаһы коды BN
Commons-logo.svg Бонн Викимилектә

Бонн (нем. Bonn) — Көнбайыш Германиялағы ҡала (Төнъяҡ Рейн-Вестфалия еренә инә, Рейн йылғаһы буйында урынлашҡан)[13]. Халҡы — 318 809 кеше, илдә халыҡ һаны буйынса 19-сы урынды биләй.

1949 йылдың 3 ноябренән 1990 йылдың 3 октябренә тиклем — Германия Федератив Республикаһының баш ҡалаһы. 1990 йылда Германияның ике өлөшө - ГФР һәм ГДР берләшкәс, 1991 йылдың 20 июнендә бундестаг баш ҡаланы Берлинға күсереү тураһында ҡарар ҡабул итә. Бонн — Германияның ҙур сәйәси үҙәге, бер нисә федераль ведомство бында эшләүен дауам итә, федераль дәрәжәләге ҡала тип иҫәпләнә.

Тарих[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Бонн урынында б.э.т. 11-се йылда рим ғәскәре лагеры төҙөлә (Castra Bonnensia)[14]. Ҡаланың исеме бәлки эбурон тигән герман ырыуы исеме менән бәйлелер тип иҫәпләйҙәр. 1000-се йыл тирәһендә «Бонн» атамаһы ҡулланыла башлай.

  • 1770 йылда — Людвиг ван Бетховен тыуған.
  • 1786 йылда — Бонн университетына нигеҙ һалынған. 18351836 йылдарҙа Бонн университетында философ, йәмғиәт эшмәкәре, марксизмға нигеҙ һалыусы сәйәсмән Карл Маркс, 1864—1865 йылдарҙа — философ Фридрих Ницше,18771879 йылдарҙа — буласаҡ Германия императоры — кайзер Вильгельм II Гогенцоллерн уҡыған.
  • 18151945 — Пруссия составына ингән.
  • 1845 — Бетховенға һәйкәл асылған, уның хөрмәтенә беренсе фестиваль ойошторола.
  • 1949 — Бонн ГФР-ҙың баш ҡалаһына әйләнә.
  • 1994 — федераль министрлыҡтарҙы Берлинға күсереү тураһында закон ҡабул ителә.

1998 — федераль министрлыҡтар, ГФР Бундестагы, канцлеры, президенты Берлинға күсә, ҡайһы бер ведомстволар элеккесә Боннда эшләй.

Ҡалала педагогия академияһы, консерватория бар.

Иң яҡын аэропорт — Кёльн/Бонн халыҡ-ара аэропорты.

Бонн музейҙары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Немец музейы
  • Рейндың региональ музейы
  • Людвиг ван Бетховен тыуған йорт, хәҙер музей [1]
  • «Bundeskunsthalle» федераль күргәҙмә залы
  • Германия тарихы музейы (нем. Haus der Geschichte) [2]

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. (unspecified title)Берлинская государственная библиотека, 2016.
  2. archINFORM — 1994.
  3. Stadt Bonn - Rat & Verwaltung | Statistikstelle
  4. http://www.agfs-nrw.de/mitglieder/bonn.html
  5. http://www.klimabuendnis.org/nc/kommunen/das-netzwerk.html
  6. http://www.mayorsforpeace.org/english/membercity/map/europe.html
  7. Stadt Bonn - Rat & Verwaltung | Statistikstelle
  8. 8,0 8,1 8,2 8,3 Stadt Bonn - Die Stadtbezirke
  9. https://www.gochengdu.cn/news/our-sister-cities/sister-cities-of-chengdu/bonn-germany--a418.html?xcSID=04j06l2e0bo8q3o2mh7ud63pm2
  10. https://www.destatis.de/DE/ZahlenFakten/LaenderRegionen/Regionales/Gemeindeverzeichnis/Administrativ/Aktuell/05Staedte.html
  11. Alle politisch selbständigen Gemeinden mit ausgewählten Merkmalen am 31.12.2018 (4. Quartal)(untranslated).
  12. https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Europe_map_of_Köppen_climate_classification.svg
  13. Бонн // Брокгауз һәм Ефрондың энциклопедик һүҙлеге: 86 томда (82 т. һәм 4 өҫтәмә том) — СПб., 1890—1907. (рус.)
  14. Бонн // Военная энциклопедия : в 18 т. / под ред. В. Ф. Новицкого и др.. — СПб. : Товарищество И. Д. Сытина, 1911—1915.

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]