Бөйөк Владимир кенәзлеге

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Бөйөк Владимир кенәзлеге
Герб
Seal of Alexander Nevsky 1236 Avers2.svg
Нигеҙләү датаһы 1125
Рәсми тел древнерусский язык[d] һәм церковнославянский язык[d]
Донъя ҡитғаһы Европа
Дәүләт Бөйөк Владимир кенәзлеге
Административ үҙәк Ростов[d], Суздаль[d] һәм Владимир
Идара итеү формаһы феодальная монархия[d] һәм Монархия
Ғәмәлдән сыҡҡан дата 1389
Урынлашыу картаһы
Официальная религия православие[d]
Commons-logo.svg Бөйөк Владимир кенәзлеге Викимилектә

Бөйөк Владимир кенәзлеге 1157 йылға тиклем Суздаль кенәзлеге — хәҙерге заманда Рәсәй дәүләтенең үҙәге булған XII—XIV быуаттағы рус кенәзлеге. Тар мәғәнәлә — Владимирҙың бөйөк кенәзе ҡулы аҫтында булған биләмә, киң мәғәнәлә — Владимир кенәзлегенән айырылып сыҡҡан һәм Владимир кенәзенә буйһонған территория.

XIII быуат уртаһынан Владимирҙың (артабан — Мәскәү) бөйөк кенәздәре сюзеренитетын шулай уҡ Новгород[1] һәм, ҙур булмаған тәнәфестән һуң, Псков республикалары ла таный[2]. Барлыҡ рус кенәздәре араһында Владимирҙың бөйөк кенәздәре иң төп кенәздәр тип иҫәпләнгән[3].

Бөйөк Владимир кенәзлегенең дөйөм территорияһын һәм унан бүленеп сыҡҡан кенәзлектәрҙе тарихта дөйөм Төньяҡ-Көнсығыш Русь тип атайҙар[4].

Атамаһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Фәнни әҙәбиәттә кенәзлекте уның барлыҡ этаптарында билдәләү өсөн бер нисә термин ҡулланалар. Осор өсөн IX—XI быуаттар өсөн — «Ростов ере», XI быуатта — XII быуат уртаһында — «Ростов-Суздаль кенәзлеге», XII быуат уртаһынан — «Бөйөк Владимир кенәзлеге». Совет тарихнамәһендә XII быуат уртаһынан — XIII быуат уртаһына тиклем осорҙа «Владимир-Суздаль кенәзлеге» атамаһы киң тарала. Дөйөм төбәктең тарихын билдәләү өсөн Төньяҡ-Көнсығыш Русь термины йыш ҡулланыла.

Йылъяҙмаларҙа кенәзлек Суздаль ерҙәре (атама XIII быуаттан килә) һәм Владимир Бөйөк княжениеһы (артабан өҫтөнлөк ала) тип атала; әҙәби ҡомартҡыларҙа ҡайһы берҙә — Залесье ерҙәре, Залесье (йәғни «урман» артындағы ерҙәр тип Киев ерҙәренә ҡарата әйтелә); Новгород йылъяҙмаһында — Низовский ерҙәре, йәғни түбәнлектәге ерҙәр.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Горский А. А. Русские земли в XIII—XIV веках: пути политического развития. — СПб.: Наука, 2016. — C. 63—67
  2. Горский А. А. Русские земли в XIII—XIV веках: пути политического развития. — СПб.: Наука, 2016. — C. 67—68
  3. Горский А. А. Русские земли в XIII—XIV веках: пути политического развития. — СПб.: Наука, 2016. — C. 98—100
  4. Территорию средневековой Руси принято делить на «Северо-Западную» (Новгород и Псков), «Северо-Восточную» и «Юго-Западную (Южную)». Первый и последний термины используются реже, тогда как название «Северо-Восточная Русь» является для своего региона основным. В. А. Кучкин объясняет его значение следующим образом:

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Владимирское великое княжество // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая Российская энциклопедия, 2004—.
  • Владимирское великое княжество // Брокгауз һәм Ефрондың энциклопедик һүҙлеге: 86 томда (82 т. һәм 4 өҫтәмә том) — СПб., 1890—1907. (рус.)
  • Вернадский Г.В. Золотой век Киевской Руси — М.: Алгоритм, 2012. — 400 б. — ISBN 878-5-699-55146-0.
  • Дубов И.В. Северо-Восточная Русь в эпоху раннего средневековья — Ленинград: Издательство Ленинградского университета, 1982. — 248 б.
  • Ҡалып:Книга:Кучкин В.А.: Формирование государственной территории Северо-Восточной Руси в X — XIV вв.
  • Лимонов Ю. А. Владимиро-Суздальская Русь / Рыбаков Б. А. — Ленинград: Наука, 1987. — 217 б.
  • Лимонов Ю. А. Летописание Владимиро-Суздальской Руси — Ленинград: Наука, 1967. — 204 б.
  • Пашуто В. Т., Флоря В. Н., Хорошкевич А. Л. Древнерусское наследие и исторические судьбы восточного славянства — Москва, 1982.
  • Петров Ф.Н., Пантелеева Л.В., Даченков И.Б Древние города Подмосковья: эпоха домонгольской Руси — Тверь: Тверская областная типография,, 2012. — 116 б.
  • Петрухин В.Я. Древняя Русь, IX в. - 1263 г. — Москва: АСТ, 2005. — 190 б. — ISBN 5-17-028246-X.
  • Рыбаков Б. А. Киевская Русь и русские княжества XII—XIII вв. — Москва: Наука, 1982. — 589 б.
  • Тихомиров М.Н. Древнерусские города — Москва: Государственное издательство политической литературы, 1956. — 477 б.
  • Тихомиров М.Н. Древняя Русь — М.: Наука, 1975.
  • Фроянов И. Я. Древняя Русь IX—XIII веков. Народные движения. Княжеская и вечевая власть: учебное пособие — М.: Русский издательский центр, 2012. — 1088 б. — ISBN 978-5-4249-0005-1.
  • Русь Владимирская. www.spsl.nsc.ru.
  • Валерий Михайлович Анисимов. История и архитектура древнего суздальского кремлëвского собора: Супплемент Материалы по истории Владимирской губернии (Том 9).
  • Герман Юрьевич Филипповский. Столетие дерзаний: Владимирская Русь в литературе XII в.
  • Святослав Галанов. Святая Русь. История русской нации
  • Воронин Н. Н. Владимир, Боголюбово, Суздаль, Юрьев-Польской. Книга-спутник по древним городам Владимирской земли. М., «Искусство», 1967.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]