Вангари Маатаи

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Вангари Маатаи
Рәсем
Заты ҡатын-ҡыҙ[1][2][3]
Гражданлығы Flag of Kenya.svg Кения
Тыуған көнө 1 апрель 1940({{padleft:1940|4|0}}-{{padleft:4|2|0}}-{{padleft:1|2|0}})[2][4][5]
Тыуған урыны Кения, Центральная провинция[d], Nyeri County[d], Tetu[d]
Вафат булыу көнө 25 сентябрь 2011({{padleft:2011|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:25|2|0}})[6][2][4][5] (71 йәш)
Вафат булған урыны Кения, Найроби[d], Найроби[d], Найроби[1]
Үлем төрө тәбиғи үлем[d]
Причина смерти рак яичника[d]
Һөнәр төрө developmental biologist, ғалим, университет профессоры, ветеринар, Сәйәсмән
Эш биреүсе Йель университеты[d]
Биләгән вазифаһы член Национальной ассамблеи Кении[d]
Ойошма йәки клуб ағзаһы Alpha Kappa Alpha[d]
Бүләктәре һәм маҡтаулы исемдәре
Уҡыу йорто Benedictine College[d]
Питтсбургский университет[d]
Университет Найроби[d]
Ғилми дәрәжә фән докторы[d][1]
Commons-logo.svg Вангари Маатаи Викимилектә

Вангари Маатаи (ингл. Wangari Maathai; 1 апрель 1940, Британия империяһы, Кения колонияһы һәм протектораты, Үҙәк провинция — 25 сентябрь 2011, Кения, Найроби) — Кенияның йәмәғәт эшмәкәре, «тотороҡло үҫешкә, демократия һәм тыныслыҡҡа индергән өлөшө өсөн» 2004 йылғы Нобель премияһы лауреаты[7].

Кенияла демократия урынлаштырыу өсөн әүҙем көрәшә, экология өлкәһендәге эшмәкәрлеген сәйәсәт менән бергә алып бара.

Маатаи 1977 йылда «Йәшел билбау» тигән ижтимағи хәрәкәтте ойоштороу инициаторы һәм төп илһамландырыусыһы була. Ойошма Африкалағы юҡ ителгән урмандарҙы тергеҙеү менән шөғөлләнә. Уның эшмәкәрлеге һөҙөмтәһендә Африка урмандарының ҡырылыуы туҡтатыла. «Йәшел билбау» хәрәкәтенең 25 йыллыҡ йәшәү осоронда Африка континентында 30 миллиондан ашыу төп ағас ултыртыла.

Идара итеүсе Кения Африка милли союзы менән оппозицияның берләшеүе өсөн көрәшә. 2002 йылғы һайлауҙа ниһайәт быға өлгәшә. 2003 йылдан 2005 йылға тиклем Кенияның тирә-яҡ мөхит һәм тәбиғәт ресурстары министры урынбаҫары. «Мазингира» тигән Кения йәшелдәре партияһын ойоштора.

2009 йылдың 14 декабрендә БМО-ның генераль секретары Пан Ги Мун Вангари Маатаиҙы БМО-ның тыныслыҡ илсеһе итеп билдәләй. Уға климат үҙгәреү мәсьәләләре менән шөғөлләнеү йөкмәтелә[8].

Күкәйлек яман шешенән вафат була.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. 1,0 1,1 1,2 Немецкая национальная библиотека, Берлинская государственная библиотека, Баварская государственная библиотека и др. Record #129735078 // Общий нормативный контроль (GND) — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 2,2 data.bnf.fr: اوپن ڈیٹا پلیٹ فارم, платформа відкритих даних, платформа открытых данных, plateforme de données ouvertes, piattaforma di dati aperti, Opendata-Plattform, otevřená data platforma, åben-data-platform, տվյալների բաց շտեմարան, platforma za odprte podatke, plataforma de datos abierta, plataforma de dados aberta, платформа адкрытых дадзеных, платформа на отворените данни, platforma otwartych danych, ашық деректер платформасы, ачык маалыматтарды платформа, açıq data platforma, ochiq ma'lumotlar platforma, açık verilerin platformu, платформа отвореног података, platforma otvorenih podataka, platforma otvorenog podataka, platforma otvorených údajov, πλατφόρμα ανοικτών δεδομένων, platformu atklātā datu, platforma atvira duomenų, platvormi avatud andmete, avoimen datan foorumi, nyílt adatok platformja, პლატფორმა ღია მონაცემები, платформа за отворени податоци, нээлттэй мэдээллийн тавцан, platformă de date deschise, platformo de malferma datumoj, open data platform, плятформа адкрытых зьвестак, Усьтэм даннойёслэн платформазы — 2011.
  3. http://www.bbc.co.uk/news/world-africa-15064102
  4. 4,0 4,1 Encyclopædia Britannica
  5. 5,0 5,1 SNAC
  6. http://www.bbc.co.uk/news/world-africa-15056502
  7. В Кении скончалась лауреат Нобелевской премии мира Вангари Маатаи
  8. Пан Ги Мун назначил лауреата Нобелевской премии посланцем мира ООН Ҡалып:Webarchive

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]