Габриэла Мистраль

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Габриэла Мистраль
исп. Lucila de María Godoy Alcayaga[1]
Рәсем
Заты ҡатын-ҡыҙ[2][3]
Гражданлығы Flag of Chile.svg Чили
Тыуған ваҡыттағы исеме исп. Lucila de María Godoy Alcayaga[1]
Псевдоним Gabriela Mistral
Тыуған көнө 7 апрель 1889({{padleft:1889|4|0}}-{{padleft:4|2|0}}-{{padleft:7|2|0}})[3][4][…]
Тыуған урыны Чили, Кокимбо, Эльки, Викунья
Вафат булған көнө 10 ғинуар 1957({{padleft:1957|4|0}}-{{padleft:1|2|0}}-{{padleft:10|2|0}})[3][4][5] (67 йәш)
Вафат булған урыны Америка Ҡушма Штаттары, Нью-Йорк, Нассо[d], Хемпстед[d]
Үлем төрө тәбиғи үлем[d]
Үлем сәбәбе рак поджелудочной железы[d]
Яҙма әҫәрҙәр теле Испан теле
Һөнәр төрө шағир, дипломат, Уҡытыусы, яҙыусы
Эшмәкәрлек төрө шиғриәт
Эш биреүсе Колумбийский университет[d]
Барнард-колледж[d]
Жанр шиғриәт
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
Уҡыу йорто Чилийский университет[d]
Ҡултамға
Милке Casa de las Palmeras[d]
Авторҙың Викимилектәге ҡалыбы Gabriela Mistral
Commons-logo.svg Габриэла Мистраль Викимилектә

Лусила де Мариа дель Перптуо Сокорро Годой Алькайяга, ҡыҫҡаса Лусила Годой Алькайяга (исп. Lucila de María del Perpetuo Socorro Godoy Alcayaga), билдәле псевдонимы Габриэла Мистраль (исп. Gabriela Mistral; 7 апрель 1889 йыл — 10 ғинуар 1957 йыл) — Чили шағиры, мәғрифәтсе, дипломат, ҡатын-ҡыҙҙар хоҡуҡтары өсөн көрәшеүсе, әҙәбиәт буйынса Нобель премияһы лауреаты.

Пабло Неруда, Висенте Уидобро һәм Пабло де Рока менән бергә Мистраль Чили шиғриәтендәге дүрт мәшһүр шағир араһына индерелә.

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

16 йәштән уҡытыусы булып эшләй. 1924 йылдан Италияла, 1933—35 — Испанияла, 1935—37 — Португалияла, 1938—46 — Бразилиялала, АҠШ-та дипломатик эштә; Милләттәр Лигаһы һәм БМО (1946) эшендә ҡатнаша.

Тәүге шиғырҙары 1903 йылда баҫыла. Мистралдең шәхси драмаһы уны трагик "Үлем сонеттары"н ижад итеүгә илһамландыра (1914). «Өмөтһөҙлөк» (1922) тигән шиғыр китабында шағирәнең күңел төбөндә ятҡан кисерештәре асыла. «Тала» (1938) тигән шиғыр йыйынтығы поэзияһының диапазоны киңәйеүен дәлилләй: тынғыһыҙ күңелдең асырғаныуҙары Латин Америкаһындағы миллиондарса кешенең хис-тойғоларына ауаздаш була. Мистраль ҡитғала беренсе булып индеецтарҙың кисерештәрен поэзияла сағылдыра. Уның һуңғы йыйынтығы — «Һыҡҡыс» (1954)[6].

1945 йылда «Исемен бөтә Латин Америкаһының идеалистик ынтылыштары символына әйләндергән ысын хистәр поэзияһы өсөн» әҙәбиәт буйынса Нобель премияһы лауреаты була.

Чили шағирәһе псевдонимын Фредерик Мистраль хөрмәтенә ала. Шуныһы ҡыҙыҡ: Фредерик Мистраль дә Нобель премияһы лауреаты (1904) була.

Меркурийҙағы кратерға Габриэла Мистраль исеме бирелгән.

Габриэла Мистраль традицион булмаған енси йүнәлештә тора, уның Дорис Дана менән яҙышҡан мөхәббәт хаттары баҫылып сыҡҡан[7].

Китаптары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Sonetos de la Muerte (1914)
  • Desolación (1922)
  • Lecturas para Mujeres (1923)
  • Ternura (1924)
  • Nubes Blancas y Breve Descripción de Chile (1934)
  • Tala (1938)
  • Antología (1941)
  • Lagar (1954)
  • Recados Contando a Chile (1957)
  • Poema de Chile (1967, опубликовано посмертно)

Хәтер[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

2010 йылда Сантьягола уның исемендәге мәҙәни үҙәк (Centro Cultural Gabriela Mistral — GAM) асыла.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]