Дзэн

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску

Дзэн, дзен[1] (япон. 禅; санскр. ध्यानध्यान, дхья́на — «күҙәтеү», ҡыт. чань, кор. сŏн) — ҡытай һәм көнсығыш Азия буддизмының[2][3][4] төп мәктәптәренең береһе, Ҡытайҙа V—VI быуаттарҙа[5] даосизм[6] йоғонтоһонда барлыҡҡа килгән һәм буддизмдың монах төрөнөң Ҡытайҙа Махаяна , Вьетнам һәм Кореяла[3] баш формаһы булып тора. Ғөмүмән әйткәндә, дзэн — мистик күҙәтеү мәктәбе[7] йәки асыҡлау ғилеме. Яҡыныраҡ ҡарағанда, дзэн ҡайһы саҡ Япониялағы буддизмдың иң абруйлы мәктәптәренең береһе тип һанала[8], ул Ҡытайға XII быуаттың[8] аҙағында барлыҡҡа килгән. Шулай уҡ дзэн эсенә дзэн мәктәптәре тәжрибәһе инә, ул шулай уҡ «дхьяна» исеме аҫтында билдәле, буддизм тәжрибәһенең төп өлөшөн алып тора[9].

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Написания: «дзэн» — по правилам транскрипции японских слов (системой Поливанова), «дзен» — часто встречающееся в русских текстах написание.
  2. Торчинов, 2002, с. 52
  3. 3,0 3,1 Bodiford, 2012-04-17
  4. Дюмулен, 1994, с. 6
  5. Юсупова, 2007, с. 93
  6. Померанц, 1972
  7. Сафронова, 1989, л. 2
  8. 8,0 8,1 Жуковская, 1992, Дзэн
  9. Степанянц, 2011, с. 283

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Альбедиль М. Ф. Буддизм: религия без бога — СПб.: Вектор, 2013. — 256 б. — ISBN 978-5-9684-2072-5.
  • Ацев, Крум О влиянии чань-буддияма на средневековую ки­тайскую литературу // Буддизм и культурно-психологические традиции народов Востока / отв. ред. Н. В. Абаев — Новосибирск: Наука, 1990. — Б. 131—138. — 216 б. — ISBN 5-02-029372-5.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]