Зеленин Дмитрий Константинович

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Зеленин Дмитрий Константинович
Рәсем
Заты ир-ат[1][2]
Гражданлығы Flag of Russia.svg Рәсәй империяһы
Flag of the Soviet Union (1924–1955).svg СССР
Тыуған көнө 21 октябрь (2 ноябрь) 1878[3]
Тыуған урыны Рәсәй империяһы, Вятка губернаһы, Сарапул өйәҙе, Люк[d]
Вафат булған көнө 31 август 1954({{padleft:1954|4|0}}-{{padleft:8|2|0}}-{{padleft:31|2|0}})[4][3] (75 йәш)
Вафат булған урыны СССР, РСФСР, Санкт-Петербург[4]
Һөнәр төрө антрополог, лингвист, автор, тыуған яҡты өйрәнеүсе, яҙыусы, собиратель народных сказок
Эшмәкәрлек төрө этнография[d]
Эш биреүсе В.Н. Каразин исемендәге Харьков милли университеты
Санкт-Петербург дәүләт университеты
Ойошма йәки клуб ағзаһы СССР Фәндәр академияһы[d] һәм Болгарская академия наук[d]
Уҡыу йорто Вятская духовная семинария[d]
Тартуский университет[d]
Уҡыусылар Гаген-Торн, Нина Ивановна[d]
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены
Commons-logo.svg Зеленин Дмитрий Константинович Викимилектә

Дмитрий Константинович Зеленин ( 21 октябрь (2 ноябрь) 1878, Люк, Вятка губернаһы31 август 1954, Ленинград) - рус һәм совет этнографы .

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Дмитрий Зеленин Вятка губернаһы Сарапул өйәҙенең Люк ауылында ярлы ғаиләлә тыуған [5] . Ул Вятка теология семинарияһын (1898) [6] һәм Юрьев университетының тарих һәм филология факультетын тамамлаған (1904).

Хеҙмәттәрен беренсе тапҡыр университетта уҡығанда баҫтыра башлай. Уның рус халыҡ шиғриәте һәм диалекттары буйынса төп әҫәрҙәре 1900-1915 йылдарҙа баҫылып сыға. Уның күпселек әҫәрҙәре тыуған ере менән бәйле, унда ғалим экспедицияға бара, шуның менән бергә Ватка ғилми архив комиссияһы эшендә актив ҡатнашып, яҡташтары менән тығыҙ бәйләнештә тора. Ул «Великорусские говоры с неорганическим и непереходным смягчением задненебных согласных в связи с течениями позднейшей великорусской колонизации» (Санкт-Петербург, 1913) темаһына магистрлыҡ диссертацияһын яҡлай, һәм ул Көнсығыш славяндарҙың этник һәм диалект яғынан дүрт "тармаҡҡа" бүленеүен раҫлай. Был концепцияны "Russische (Ostslavische) Volkskunde" (Лейпциг, 1927) әҫәрендә эшләй, һәм ул "торлаҡ төрө, кейем-һалым һәм тормошоноң үҙенсәлектәре" буйынса бер-береһенә оҡшамаған төньяҡ һәм көньяҡ великорустар араһында "көслө айырманы" билдәләй. Әҫәр беренсе тапҡыр 1991 йылда "Көнсығыш славян этнографияһы" исеме менән баҫтырылған.

1916 йылдан Зеленин Харьков университетының рус теле һәм әҙәбиәте кафедраһын етәкләй.

1925 йылда ул Ленинград университетының этнография кафедраһы профессоры итеп билдәләнә һәм СССР Фәндәр академияһының тейешле ағзаһы итеп һайлана.

Фәнни эшмәкәрлеге[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Көнсығыш славян фольклористикаһын үҫтереүҙә Зеленин төҙөгән әкиәт йыйынтыҡтары һәм урыҫ таҡмаҡтарының әһәмиәте, әлеге фольклор жанрының эстетик мөмкинлектәре тураһында фекерҙәре ифрат ҙур роль уйнай. Д.Т. Зелениндың 1914 йылда Петроградта баҫылып сыҡҡан «Великорусские сказки Пермской губернии» йыйынтығы ҡушымтаһында 12 башҡорт әкиәте тупланған[7].

Зеленскийҙың этнографик эштәре, нигеҙҙә, Көнсығыш славяндарының матди мәҙәниәтенә һәм диндәренә арналған. Уның эштәре СССР-ҙа ғына түгел, сит илдәрҙә лә танылған. 1946 йылда Йәшел Үҙән Болгар академияһының сит ил ағзаһы итеп һайлана.

Бүләктәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Төп әҫәрҙәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. VIAF — 2012.
  2. Немецкая национальная библиотека, Берлинская государственная библиотека, Баварская государственная библиотека и др. Record #101583508 // Общий нормативный контроль (GND) — 2012—2016.
  3. 3,0 3,1 Bibliothèque nationale de France BNF танытҡысы: асыҡ мәғлүмәт платформаһы — 2011.
  4. 4,0 4,1 Зеленин Дмитрий Константинович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  5. Ныне — в Завьяловском районе Удмуртии.
  6. http://www.alibudm.ru/pis/pudm162.html
  7. https://studizba.com/lectures/15-istoriya/514-lekcii-po-kraevedeniyu/8588-24-issledovateli-kraya-bashkirskogo.html

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]