Игнатьев Семён Денисович

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Унда күсергә: төп йүнәлештәр, эҙләү
Игнатьев Семён Денисович
Заты ир
Гражданлығы Flag of the Soviet Union.svg СССР
Тыуған көнө 14 сентябрь 1904({{padleft:1904|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:14|2|0}})
Тыуған урыны Рәсәй империяһы, Херсон губернаһы[d], Елисаветградский уезд[d], Карловка[d]
Вафаты 27 ноябрь 1983({{padleft:1983|4|0}}-{{padleft:11|2|0}}-{{padleft:27|2|0}}) (79 йәш)
Вафат булған урыны СССР, Мәскәү
Ерләнгән урыны Новодевичье кладбище[d]
Һөнәр төрө Сәйәсмән
Биләгән вазифаһы СССР Юғары Советы депутаты[d]
Ойошма йәки клуб ағзаһы КПСС Үҙәк комитетының сәйәси бюроһы[d]
Бүләктәре һәм маҡтаулы исемдәре
Ленин ордены Октябрь революцияһы ордены орден Отечественной войны I степени Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены
Уҡыу йорто Промакадемия[d]
Сәйәси фирҡә ағзаһы Советтар Союзы Коммунистар партияһы[d]

Игнатьев Семен Денисович (1(14) сентябрь 1904, Херсон губернаһы, Елизаветград өйәҙе, Карловка ауылы — 27 ноябрь 1983, Мәскәү) — совет дәүләт һәм партия эшмәкәре. КПСС-тың Башҡортостан өлкә комитетының беренсе секретары (1953 - 1957).

1926 йылдан КПСС ағзаһы[1][2][3], Үҙәк Ревизия комиссияһы ағзаһы (1939—1952),КПСС-тың Үҙәк комитеты ағзаһы (1952—1953, 1953—1961), КПСС Үҙәк комитеты президиумының ағзаһы (1952—1953).

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ярлы крәҫтиән ғаиләһендә тыуған. Милләте буйынса украин[4][5][6].

1914 йылдан алып 1919 йылға тиклем ата-әсәһе күсе йәшәй башлаған Термезда мамыҡ таҙартыу заводында (Урта Азия) эшләй. Һуңынан Бохара тимер юлы оҫтаханаларында слесарь ярҙамсыһы булып эшләй. 1919 йылдың аҙағынан секретары Бохара тимер юл баш депоһының комсомол ячейкаһы секретары була. 1919 йылдан комсомолда, Аму-Дарья комсомол өлкә комитеты ағзаһы. 1920 йылдан ВЧК органдарында, профсоюз һәм комсомол эшендә. Промакадемияға инер алдынан һуңғы вазифаһы — 1931 йылдың декабренән август 1929 йылды авгусына тиклем ВЦСПС -тың Урта Азия бюроһы массауи секторы мөдире.

1931 йылдың авгусынан 1935 йылдың сентябренә тиклем Сталин исемендәге Бөтә Союз промакадемияһының авиация факультетында уҡый. Самолеттар эшләү буйынса инженер-технолог һөнәрен ала.

Юғары йортто тамамлағандан һуң 1935 йылдың октябренән 1937 йылдың октябренә тиклем ВКП(б)-ның Үҙәк комитетының Сәнәғәт бүлеге мөдире А. А. Андреевтың ярҙамсыһы.

1937 йылдың 25 октябренән 1943 йылдың 7 мартына тиклем — өлкә комитеттың беренсе секретары, ВКП(б) Бүрәт-Монгол АССР-ның ВКП(б)-ның өлкә комитетының беренсе секретары, СССР-ҙың Юғары Советы һәм БМАССР-ның депутаты була.

1943 йылдан алып 1946 йылдың 13 апреленә тиклем — партияның Башҡортостан өлкә комитетының беренсе секретары. «ВКП(б)-ның Үҙәк комитетында яуаплы эштә файҙаланыу өсөн» Мәскәүгә ҡайтарыла, Н. С Патоличевтың үрләтелгән кешеһе (выдвиженец)[7][8].

1946 йылдан 1947 йылға тиклем ВКП(б) Үҙәк комитетының партия кадрҙар тикшереү идаралығы начальнигы Патоличевтың беренсе урынбаҫары, «Партия тормошо» журналының мөхәрририәт коллегияһы ағзаһы (1946—1947).

1947 йылдан 1949 йылға тиклем — Белоруссия Компартияһы Үҙәк комитетының секретары, икенсе секретары, Белоруссия Компартияһы Үҙәк комитетының Бюроһы ағзаһы.

1949 йылдан — Урта Азия ВКП(б)-ның Үҙәк комитеты секретары, Үзбәкстан буйынса ВКП(б)-ның Үҙәк комитеты вәкиле.

1950 йылдың 30 декабренән 1952 йылдың 16 февраленә тиклем ВКП(б)-ның Үҙәк комитеты партия, профсоюз һәм комсомол органдары бүлеге мөдире.

Үҙәк комитеттың партия һәм комсомол органдары бүлеге мөдире Игнатьев 1951 йылдың 11 июлендәге махсус ҡарарға ярашлы дәүләт именлеге министрлығы вәкиле итеп тәғәйенләнә][9].1951 йылдың 9 авгусынан 1953 йылдың 5 мартына тиклем СССР-ҙың дәүләт именлеге министры (ул вазифала булған саҡта «Табиптарҙың эше» һәм «„ Мингрель эше“ тағатыла), бер үк ваҡытта КПСС-тың Үҙәк комитетының бүлеген етәкләй, ә һуңынан Сталиндың һағында күп йылдар дауамында торған һаҡ начальнигы Н. С. Власикты эштән ситләткәндән һуң шәхсән үҙә Дәүләт именлеге министрлығы һағы идаралығын етәкләй. Сталиндың вафатынан һуң министрлыҡ Эске эштәр министрлығы менән берләштерелә, уның етәксеһе Л. П. Берия була, Игнатьев КПСС-тың Үҙәк комитетының секретары булып китә.

Табиптарҙы иреккә сығарғандың иртәгәһенә („табиптар эше“ буйынса), 1953 йылдың 5 апрелендә, КПСС-тың Үҙәк комитеты ағзаларынан һораулама алына һәм Игнатьев С. Д. элекке дәүләт именлеге министрлығын етәкләгән саҡта ебәргән етди хаталары өсөн КПСС-тың Үҙәк комитеты секретары вазифаһынан бушатыла. Комитет ағзалары шулай уҡ 1953 йылдың 28 апрелендә һораулама аша Игнатьевты КПСС-тың Үҙәк комитеты составынан сығаралар. Берия тәҡдиме буйынса КПСС-тың Үҙәк комитеты янындағы партия контроле комитетына Игнатьевтың партиялылығы тураһында мәсьәлене ҡарау ҡушыла[10].

1953 йылда КПСС-тың Үҙәк комитеты Пленумында С. Д. Игнатьев Үҙәк комитеты составында тергеҙелә; 1953 йылдың 19 декабрендә ул КПСС-тың Башҡортостан өлкә комитетының беренсе секретары итеп тәғәйенләнә[11]; 1957 йылдың 27 июнендә Татар өлкә комитетының беренсе секретары итеп тәғәйенләнә, 1960 йылдың 3 декабрендә һаулыҡ торошо буйынса эштән бушатыла. Профессор Б. Ф. Султанбеков, Игнатьевтың татар мәҙәниәтен, мәктәбен һәм телен һаҡлау буйынса тырышлығын билдәләп үтә һәм ошо сәбәп арҡаһында Игнатьев «милли сикләнгәнлеккә» юл ҡуйғаны өсөн эштән сығарыла тип һанай[12].

1960 йылдан — союз әһәмиәтендәге персональ пенсионер, Мәскәүҙә йәшәй. 1983 йылдың 27 ноябрендә вафат була. Мәскәүҙә Новодевичье зыяратында ерләнгән[13].

Наградалары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]