Икенсе донъя һуғышында нацизмды еңеү көнө

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Икенсе донъя һуғышында нацизмды еңеү көнө
Рәсем
Нигеҙләү датаһы 2015
Йылдың көнө 9 май
Commons-logo.svg Икенсе донъя һуғышында нацизмды еңеү көнө Викимилектә

Икенсе донъя һуғышында нацизмды еңеү көнө (укр. День перемоги над нацизмом у Другій світовій війні) — Украинала дәүләт байрамы һәм ял көнө, 2016 йылдан башлап 9 майҙа билдәләнә. Был иҫтәлекле көн совет осорондағы Еңеү көнөн алмаштыра[1].

Байрам тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

2015 йылдың 24 мартында Украина Президенты Пётр Порошенко «2015 йылда Европала нацизмды Еңеүҙең 70 йыллығын һәм Икенсе донъя һуғышы тамамланыуҙың 70 йыллығын байрам итеү саралары тураһында» 169-сы указы менән 8 һәм 9 майҙа Еңеүҙең 70 йыллығына арналған саралар үткәрелеүен нығыта[2][3]. Порошенко фекеренсә, «уның 8 майҙа һәм 9 майҙа Европала нацизмды Еңеүҙең 70 йыллығын, Хәтер һәм татыулашыу көнөн, шулай уҡ Еңеү көнөн билдәләү тураһындағы указы илде берләштереү маҡсатын ҡуя»[4].

«1939—1945 йылдарҙағы Икенсе донъя һуғышында нацизмды еңеүҙе мәңгеләштереү тураһында»ғы 2539-сы закон проекты Украина Юғары Радаһы тарафынан 2015 йылдың 9 апрелендә декоммунизация тураһындағы закон проекттары пакеты буйынса тауыш биреү сиктәрендә ҡабул ителә[5]; шул уҡ йылдың 21 майында көсөнә инә[6].

Байрам итеү[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

2015[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Украина милли хәтер институты методик материалдар баҫтырып сығара һәм яңы байрамды үҙгәртелгән «форматта» билдәләргә тәҡдим итә[7]. 2015 йылдың 9 майына закон «1939—1945 йылдарҙағы Икенсе донъя һуғышында нацизмды еңеүҙе мәңгеләштереү тураһында»ғы закон рәсми көсөнә инеп өлгөрмәһә лә, Украинала байрамды яңыса, рәсми кимәлдә Еңеү көнөнән айырмалы итеп билдәләйҙәр. Был көндө Ҡыҙыл армияның билдәһеҙ һалдаттары һәйкәленә сәскәләр һалына, Киевта Украина, Эстония, Литва, Польша, Сербиянан хәрби тынлы оркестрҙар ҡатнашлығында тыныслыҡ маршы үтә. Тәүҙә Украина Президенты Пётр Порошенко алдында курсанттар ант бирә[8][9].

Иҫтәлекле датаға ҡарата Украина Президенты үҙенең приказы менән дәүләт наградаһын — «Нацизмды еңеүҙең 70 йыллығы» юбилей миҙалын булдыра[10][11].

2016[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Иҫтәлекле көндәрҙән байтаҡ алда Украина милли хәтер институты 2016 йылда байрам Икенсе донъя һуғышындағы ҡатын-ҡыҙҙар яҙмышына арналасағын иғлан итә[12][13].

2017[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

2017 йылда Днепр ҡалаһында 9 майҙы байрам иткәндә «Оппозиция блогы» менән АТО ветерандары араһында күмәк һуғыш ҡуба, уға полиция ҡыҫыла[14][15].

Бынан тыш, күп кенә ҙур ҡалаларҙа Еңеү көнөн байрам иткәндәгесә «Үлемһеҙ полк» үтә, уларҙа ҡатнашыусылар милләтсе ойошмалар вәкилдәре менән бәрелешә[16]. Киевта милләтселәр был акцияны үткәреүгә ҡаршы төшөргә тырыша. Рәсәй яҡлы һәм Украина яҡлы демонстранттарҙың бәрелештәре Запорожье, Харьков, Одессала ла урын ала[16].

Еңеү көнөнән айырмаһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Декоммунизация тураһындағы закон проекттары пакетын ҡабул итеү менән Украинаның «1941—1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙе мәңгеләштереү тураһында»ғы Законы юҡҡа сығарыла[17]. Ҡануниәтте үҙгәртеүгә ярашлы, яңы байрам совет символикаһын һәм «Бөйөк Ватан һуғышы» терминын ҡулланмайынса билдәләнә. Совет символикаһын ҡулланған өсөн 2015 йылдан башлап енәйәт яуаплылығы ҡарала[18][19][20]. Байрамдың яңырыуы иғтибарҙы хәрби хәрәкәттәр тарихынан айырым кешеләрҙең тарихтарына күсереүҙе, байрам итеүҙән баш тартып, ҡәҙер-хөрмәт күрһәтеүгә өҫтөнлөк биреүҙе күҙҙә тота[7].

Украина милли хәтер институты билдәләгәненсә, Хәтер һәм татыулашыу көнө менән Икенсе донъя һуғышында нацизмды Еңеү көнөн байрам итеүҙең мәғәнәһе үҙ эсенә түбәндәгеләрҙе ала:[21]

  • Икенсе донъя һуғышы ваҡиғаларының мәғәнәһенә төшөнөү, тарихи совет мифтарын емереү, үткәндәрҙең ҡатмарлы биттәренә ҡағылышлы ғәҙел һөйләшеү алып барыу;
  • нацизм менән көрәшкән һәр кемде бер тигеҙ хөрмәтләү, бөтә Берләшкән Милләттәрҙең, дәүләттәрҙең дә, дәүләтселеге булмаған халыҡтарҙың да (йәһүдтәр, украиндар һ. б.) берҙәмлеген һәм хәрби туғанлығын һыҙыҡ өҫтөнә алыу;
  • иғтибарҙы хәрби хәрәкәттәр тарихынан айырым кешеләрҙең тарихтарына күсереү, байрам итеүҙән баш тартып, ҡәҙер-хөрмәт күрһәтеүгә өҫтөнлөк биреү.

Символика[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Икенсе донъя һуғышында нацизмды Еңеү көнөн, шулай уҡ Хәтер һәм татыулашыу көнөн байрам итеүҙең рәсми символы тип ҡыҙыл мәк сәскәһе һанала, ул иҫтәлекле Икенсе донъя һуғышы көндәрен байрам итеүҙең дөйөм ҡабул ителгән символы булып тора. Украинала Харьков дизайнеры Сергей Мишакин стилләштереп төшөргән рәүештә ҡулланыла. Иҫтәлекле көндәрҙең икеһенең дә лозунгыһы — «„1939—1945. Хәтерләйбеҙ. Еңәбеҙ“».

Иҫтәлекле наградалары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Медаль «70 лет освобождения Украины от фашистских захватчиков»
«Украинаны фашист илбаҫарҙарынан ҡотҡарыуҙың 70йыллығы» миҙалы

Хата: рәсем дөрөҫ түгел йәки юҡ

«Нацизмды еңеүҙең 70 йыллығы» юбилей миҙалы

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Верховная Рада установила 8 мая Днем памяти и примирения // Однако.su, 09.04.2015
  2. Порошенко утвердил День памяти и примирения 8 мая // BBC Украина, 24.03.2015
  3. Сегодня День памяти жертв Второй мировой войны // Деловая столица, 8.05.2015
  4. Порошенко объяснил, зачем постановил отмечать 8 мая и 9 мая // Независимое бюро новостей, 28.03.2015
  5. Рада установила 8 мая Днем памяти и примирения // Корреспондент.net, 09.04.2015
  6. Закон України «Про увічнення перемоги над нацизмом у Другій світовій війні 1939—1945 років»//Голос України: газета Верховної Ради України. — 2015. — № 87 (20 травня).
  7. 7,0 7,1 День Перемоги в Україні відзначають за новою традицією. ОГО. 09.05.2015
  8. Наша страна отмечает День Победы над нацизмом во Второй мировой войне. Зеркало недели. 09.05.2015
  9. Як Україна відзначає 70-річчя перемоги над нацизмом. Марафон. Эспрессо TV. 09.05.2015
  10. ​Порошенко учредил юбилейную медаль «70 лет Победы над нацизмом» // Апостроф, 29.04.2015
  11. Порошенко учредил юбилейную медаль «70 лет победы над нацизмом» // Корреспондент.net, 29.04.2015
  12. У 71-у річницю завершення Другої світової Україна особливо вшанує жінок-учасниць війни. Український погляд. 29.04.2016
  13. «Війна не робить винятків. Жіночі історії Другої світової». Інформаційні матеріали для ЗМІ до вшанувань 8-9 травня 2016 року. Український інститут національної пам’яті
  14. «Днепр качают». Побоище 9 мая и его последствия
  15. Столкновения в Днепре: серьезно избили ветеранов АТО
  16. 16,0 16,1 Провокации, драки и потасовки: как в Украине проходит День Победы
  17. Текст закона // Сайт Верховной Рады
  18. «Великую Отечественную войну» заменили на «Вторую мировую» — закон // ICTV, 09.04.2015
  19. Депутати врегулювали питання про відзначення в Україні перемоги над нацизмом // Український тиждень, 09.04.2015
  20. Александра Захарова Запрет коммунистической символики: за что посадят на 5 лет // Сайт Segodnya.ua, 11 Апреля 2015
  21. Методичні матеріали до відзначення Дня пам’яті та примирення й 70-ї річниці Дня перемоги над нацизмом у Другій світовій війні (8-9 травня 2015 р.). Український інститут національної пам’яті

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]