Кондратьев Виктор Николаевич

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Кондратьев Виктор Николаевич
рус. Виктор Николаевич Кондратьев
Заты ир-ат
Гражданлығы Flag of Russia.svg Рәсәй империяһы
Flag of the Russian Soviet Federative Socialist Republic (1918–1925).svg Совет Рәсәйе
Flag of the Soviet Union.svg СССР
Тыуған көнө 19 ғинуар (1 февраль) 1902
Тыуған урыны Рыбинск, Ярославль губернаһы[d], Рәсәй империяһы[1]
Вафат булған көнө 22 февраль 1979({{padleft:1979|4|0}}-{{padleft:2|2|0}}-{{padleft:22|2|0}})[2] (77 йәш)
Вафат булған урыны Бугор[d], Сасыкольский сельсовет[d], Харабалинский район[d], Әстрәхән өлкәһе, РСФСР, СССР
Ерләнгән урыны Кунцево зыяраты[d]
Изображение могилы
Һөнәр төрө физик, физико-химик, уҡытыусы, университет уҡытыусыһы
Эшмәкәрлек төрө Физика һәм физик химия[3]
Эш биреүсе Институт химической физики имени Н. Н. Семёнова РАН[d]
Ойошма йәки клуб ағзаһы СССР Фәндәр академияһы[d]
Уҡыу йорто Санкт-Петербург дәүләт политехник университеты
Ғилми исеме список действительных членов АН СССР[d]
Ғилми дәрәжә физика-математика фәндәре докторы[d]
Кемдә уҡыған Семёнов Николай Николаевич
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

Кондратьев Виктор Николаевич (1 февраль 1902, Рыбинск[4] — 22 февраль 1979, Әстерхан өлкәһе) — СССР физигы һәм физик-химигы, элементар процестар, химик кинетика, матдә төҙөлөшө, молекуляр спектроскопия, фотохимия һәм химик физиканың, физик химияның башҡа бүлектәре өлкәһендәге белгес, физика-математика фәндәре докторы, педагог, профессор.

СССР Фәндәр академияһы академигы (1953; 1943 йылдан ағза-корреспонденты). Беренсе дәрәжә Сталин премияһы лауреаты (1946). 1948 йылдан КПСС ағзаһы.

Балерина, СССР-ҙың халыҡ артисы Кондратьева Маринаның атаһы

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Виктор Николаевич Кондратьев 1902 йылдың 1 февралендә Ярославль губернаһының Рыбинск ҡалаһында сауҙагәр старообрядсы ғаиләһендә тыуа[5]. 1920 йылда ул Петроградта Беренсе политехник институтының физика-механика факультетына уҡырға инә, һәм икенсе курста, Ю.Б. Харитон һәм А.Ф. Вальтер менән Н.Н. Семёновтың саҡырыуы буйынса, А.Ф. Иоффе нигеҙ һалған һәм директоры булған Дәүләт физика-техник рентген институтындағы лабораторияла ғилми эш башлай. Институтты тамамлағандан һуң 1924 йылда дипломды яҡлай һәм тәүҙә ассистент, 1934 йылдан алып молекуляр спектроскопия һәм фотохимия кафедраһында профессор булып эшләй.

Төп фәнни эшмәкәрлеге 1931 йылда төҙөлгән СССР Фәндәр академияһының Химия физикаһы институты менән бәйле була, унда ул 1931 йылдан 1948 йылға тиклем элементар процестар лабораторияһын етәкләй, ә 1948 йылда ошо институттың директор урынбаҫары булып китә.

1943 йылда СССР Фәндәр академияһының ағза-корреспонденты итеп һайлана, ә 1953 йылда — мөхбир ағзаһы.

1979 йылдың 22 февралендә Әстерхан өлкәһенең Бугор ҡасабаһында балыҡ тотҡанда фажиғәле һәләк була. Кунцево зыяратында ерләнә.

Кунцево зыяратында Кондратьев ҡәбере

Фәнни ҡыҙыҡһыныуҙары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

1923 йылда Семёнов лабораторияһында Дәүләт физика-техник рентген институтында Рәсәйҙә тәүге (һәм донъяла өсөнсө) масс-спектрометрия ҡулайламаһы төҙөлә, унда Кондратьев электрон һуғыу тәьҫирендә тоҙ молекулаларының ионлашыуын һәм диссоциацияһын өйрәнә.[6].

Иртә осор эштәре газ ялҡындарын спектроскопик тикшереүгә бәйле. Атап әйткәндә, ул тәүге тапҡыр гидроксил атомдарының водород ялҡынында концентрацияһын билдәләй. Был эксперименталь эштәр сылбырлы реакциялар теорияһының ҡайһы бер положениеларын тәүге раҫлаусы дәлилдәрҙең береһе була.

Айырыуса билдәле эштәре газ фазаһында химик үҙ-ара тәьҫир итешеүҙең ябай акттары барышы менән бәйле. Кондратьев һәм хеҙмәткәрҙәр тарафынан бергә бик күп мөһим химик реакцияларҙың кинетик константаһы ҡиммәттәре алына, был химик процестарҙың һан яғынан кинетик анализы үҫешенә этәргес бирә.

Бүләктәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • ике Ленин ордены
  • Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены (1945 йыл, 10 июнь)
  • миҙалдар
  • Беренсе дәрәжә Сталин премияһы (1946) — «Химик газ реакцияларын спектроскопик өйрәнеү» фундаменталь хеҙмәте өсөн
  • Халыҡ-ара яныу институтының Бернард Льюистың алтын миҙалы (1966) — яныу өлкәһендәге мөһим тикшеренеүҙәре, бигерәк тә химик реакциялар спектроскопияһы һәм кинетикаһы өсөн[7]
  • Хофманн иҫтәлекле миҙалы

Төп баҫмалары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Кондратьев Виктор Николаевич // Большая советская энциклопедия (урыҫ): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  2. Bibliothèque nationale de France идентификатор BNF (фр.): платформа открытых данных — 2011.
  3. (unspecified title)
  4. Кондратьев Виктор Николаевич // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
  5. [yes Кондратьев Виктор Николаевич (1902-1979)]. Ярославика. Тәүге сығанаҡтан архивланған 4 ноябрь 2014. 4 декабрь 2013 тикшерелгән.
  6. Дубовицкий Ф. И. К истории Института химической физики. — Черноголовка: Академия наук СССР. Отделение ордена Ленина Института химической физики АН СССР, 1988. — С. 5. — 172 с. — 100 экз.
  7. The Bernard Lewis Gold Medal. The Combustion Institute. Тәүге сығанаҡтан архивланған 12 декабрь 2013. 8 декабрь 2013 тикшерелгән.

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]