Кузаева Дамира Нәжмийән ҡыҙы

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Кузаева Дамира Нәжмийән ҡыҙы
Заты ҡатын-ҡыҙ
Тыуған көнө 16 май 1948({{padleft:1948|4|0}}-{{padleft:5|2|0}}-{{padleft:16|2|0}})
Тыуған урыны СССР, РСФСР, Пермь өлкәһе[d], Барҙым районы, Төңгөк ауылы
Вафат булған көнө 20 декабрь 1993({{padleft:1993|4|0}}-{{padleft:12|2|0}}-{{padleft:20|2|0}}) (45 йәш)
Һөнәр төрө актёр
Эш биреүсе Әлмәт татар драма театры[d]
Уҡыу йорто Ҡазан театр училищеһы[d]
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре

Кузаева Дамира Нәжмийән ҡыҙы (16 май 1948 йыл — 20 декабрь 1993 йыл) — Татар АССР-ының халыҡ артисы (1984), ТАССР-ҙың Ғ. Туҡай исемендәге дәүләт премияһы лауреаты (1979).

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Дамира Нәжмийән ҡыҙы Кузаева 1948 йылдың 16 майында Пермь крайы Барҙа районы Төнгүк ауылында тыуған. Тарихи сығанаҡтар буйынса Төнгүк — моноэтник башҡорт ауылы[1]. Дамира бала саҡтан сәхнәне үҙ итә, мәктәп йылдарынан концерттарҙа әүҙем ҡатнаша. 1964 йылда тыуған ауылында урта мәктәпте тамамлай.

Актерлыҡ эшмәкәрен Әлмәт тетары эргәһендәге студияла башлай, уны махсус белеме булмаған йәштәр өсөн баш режиссер Ғ. Йосопов ойоштора.

1970 йылда Ҡазан театр училищеһын (М. Х. Сәлимьянова курсы) тамамлай[2].

Училищены тамамлап ҡайтҡандан һуң ул Әлмәт театрына ҡайта һәм эшкә сума. Йәш, талантлы актриса бик тиҙ популярлыҡ яулай, тиҙ арала театр примаһына әүерелә[3].

1976 йылдың 17 сентябрендә Кузаева Дамираға Татарстан Республикаһының атҡаҙанған артисы исеме бирелә. 1979 йылдың 25 апрелендә «Ай булмаһа, йондоҙ бар» спектаклендә Мәҙинә ролен башҡарған өсөн Дамира Нәжмийән ҡыҙы Татарстандың Ғ. Туҡай исемендәге Дәүләт премияһына лайыҡ була.

1976 йылда III Республика театрҙар смотрында әүҙем ҡатнашҡаны өсөн Татар АССР-ының мәҙәниәт министрлығы Әлмәт театры актрисаһы Дамира Кузаеваны Маҡтау грамота менән бүләкләй. 1986 йылда театр сәнғәте үҫешенә ҙур шәхси өлөш индергән өсөн Дамира Кузаеваға Татарстан Республикаһының халыҡ артисы исеме бирелә.

Артабан тормош шарттары арҡаһында ул театрҙан китергә мәжбүр була. Ҡазандағы Тинчурин исемендәге театрҙа, Мәскәүгә юғары режиссерлыҡ курсына барыу теләктәре тормошҡа ашмай. Мәктәптә, телевидениела эшләй.

1993 йылдың декабрендә көтмәгәндә вафат була.

Дамира кузаева үҙенең тыуған ауылы Төнгүк ауылы зыяратында ерләнгән. Урындағы мәктәп алалары уның ҡәберлеген тәртиптә тоталар.

Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Татар АССР-ының атҡаҙанған артисы (1976)
  • Татар АССР-ының халыҡ артисы (1984)
  • Татар АССР-ының Ғабдулла Туҡай исемендәге Дәүләт премияһы лауреаты (1979)

Хәтер[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Дамира Кузаева иҫтәлегенә йыл һайын ауыл мәҙәниәт йортонда театр сәнғәте конкурсы уҙғарыла[4].

2016 йылдың авгусында театр спектаклдәрендә иң яҡшы ижади эштәрҙе асыҡлау, таныу һәм дәртләндереү маҡсатында, профессиональ оҫталыҡты һәм актер профессияһының абруйын күтәреү өсөн Кузаева Дамира исемендәге премия булдырылған.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Татарский энциклопедический словарь. -Казань. Институт татарской энциклопедии АН РТ. — 703с. илл. ISBN 0-9530650-3-0

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап. 2009.
  2. Мир Тукая
  3. Казанский театральный музей
  4. [1] МАОУ «Тюндюковская средняя общеобразовательная школа» Бардымского муниципального района Пермского края