Бактериялар — версиялар араһындағы айырма

Перейти к навигации Перейти к поиску
2412 байт өҫтәлгән ,  8 лет назад
ә
r2.7.3) (робот өҫтәне: ace, af, am, an, ar, ast, ay, az, bat-smg, be, be-x-old, bg, bn, br, bs, ca, ckb, cs, cy, da, de, dv, el, eo, es, et, eu, fa, fi, fiu-vro, fo, fr, frr, fy, ga, gl, gv, he, hi, hif, hr, hsb, ht, hu, ia, id, ilo, io…
("{{Таксон | regnum = Бактериялар | image file = EscherichiaColi NIAID.jpg | image descr = ''Эсәк таяҡсаһы ([[Escher…" исемле яңы бит булдырылған)
 
ә (r2.7.3) (робот өҫтәне: ace, af, am, an, ar, ast, ay, az, bat-smg, be, be-x-old, bg, bn, br, bs, ca, ckb, cs, cy, da, de, dv, el, eo, es, et, eu, fa, fi, fiu-vro, fo, fr, frr, fy, ga, gl, gv, he, hi, hif, hr, hsb, ht, hu, ia, id, ilo, io…)
}}
 
'''Бактериялар''' — 3 млрд cамаһы йыл элек барлыҡҡа килгән боронғо [[организм]]дар. Бактерияләр микроскопик кес кенә, ләкин уларҙың тупланмаларын ''(колонияларын)'' микроскопһыҙ ҙа күреп була. Күҙәнәктәренең формаһы һәм үҙенсәлектәре буйенса ысын бактериялар бер нисә төркөмгә бүленә:
* шар формаһындағы кокктар;
 
Кеше тормошонда ла бактерияларҙың роле ғәйәт ҙур. Мәҫәлән, күп кенә аҙык һәм техник продукттарҙы табыу әсеткес бактерияларҙан башҡа мөмкин булмаҫ ине. Бактерияларҙың тереклек эшсәнлеге нәтижәһендә әсегән һөт, кефир, сыр, ҡымыҙ, шулай ук ферменттар, спирттар, лимон кислотаһы яһала. Аҙык продукттарын тоҙлау шулай ук бактериялар эшсәнлегенә бәйле.
 
Үҫемлек һәм хайуан организмында йәшәп, уларға билдәле бер файҙа килтереүсе бактериялар ҙа осрай. Улар симбионттар (латинса «сим» — бергә, «биос» — тереклек) тип атала. Мәҫәлән, төйөрсек бактерияларе. Улар, ҡайһы бер үҫемлектәрҙең тамырҙарына урынлашып, тупраҡтағы һауанан [[азот]]ты үҙләштерергә һәләтле һәм, шул рәүешле, был үҫемлекте тереклек эшсәнлеге өсөн кәрәкле азот менән тәэмин итә. Үҫемлек ҡороғандан һуң, тупрак азотҡа байып ҡала. Был процесс бактериялар ҡатнашында ғына була ала.
Прокариоттарҙың башҡа төрҙәренең вәкилдәрен «ашаусы» йырткыс бактериялар барлығы билдәле.
 
 
== Сығанаҡтар ==
* Захаров В.Б., Сонин Н.И. Биология. Биология. Многообразие живых организмов. М. Дрофа. 2003 г. 5-7107-8300-5
 
== Шулай уҡ ҡарағыҙ ==
* [[Протисттар]]
 
[[Төркөм:Бактериялар]]
 
[[ace:Bakteri]]
[[Категория:Бактериялар]]
[[af:Bakterie]]
 
[[am:ባክቴሪያ]]
[[an:Eubacteria]]
[[ar:بكتيريا]]
[[ast:Bacteria]]
[[ay:Jisk'a laq'u]]
[[az:Bakteriyalar]]
[[bat-smg:Bakterėjės]]
[[be:Бактэрыі]]
[[be-x-old:Бактэрыі]]
[[bg:Бактерии]]
[[bn:ব্যাক্টেরিয়া]]
[[br:Bakteri]]
[[bs:Bakterije]]
[[ca:Eubacteri]]
[[ckb:بەکتریا]]
[[cs:Bakterie]]
[[cy:Bacteria]]
[[da:Bakterier]]
[[de:Bakterien]]
[[dv:ބެކްޓީރިޔާ]]
[[el:Βακτήριο]]
[[en:Bacteria]]
[[eo:Bakterioj]]
[[es:Bacteria]]
[[et:Bakterid]]
[[eu:Bakterio]]
[[fa:باکتری]]
[[fi:Bakteerit]]
[[fiu-vro:Pisiläne]]
[[fo:Bakteria]]
[[fr:Bacteria]]
[[frr:Bakteerien]]
[[fy:Baktearje]]
[[ga:Baictéar]]
[[gl:Bacteria]]
[[gv:Bacteria]]
[[he:חיידקים]]
[[hi:जीवाणु]]
[[hif:Bacteria]]
[[hr:Bakterije]]
[[hsb:Bakterije]]
[[ht:Bakteri]]
[[hu:Baktériumok]]
[[ia:Bacterio]]
[[id:Bakteri]]
[[ilo:Bacteria]]
[[io:Bakterio]]
[[is:Gerlar]]
[[it:Bacteria]]
[[ja:真正細菌]]
[[ka:ბაქტერიები]]
[[kaa:Bakteriya]]
[[kk:Бактериялар]]
[[kn:ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯ]]
[[ko:세균]]
[[ku:Bakterî]]
[[la:Bacterium]]
[[lb:Bakterien]]
[[lij:Bacteria]]
[[lt:Bakterijos]]
[[lv:Baktērijas]]
[[mk:Бактерија]]
[[ml:ബാക്റ്റീരിയ]]
[[mn:Нян]]
[[mr:जीवाणू]]
[[ms:Bakteria]]
[[my:ဘက်တီးရီးယား]]
[[nah:Nemiltōpīllōtl]]
[[nds:Bakterien]]
[[ne:जीवाणु]]
[[nl:Bacteriën]]
[[nn:Bakterie]]
[[no:Bakterier]]
[[nrm:Bactéthie]]
[[oc:Bactèri]]
[[pa:ਜੀਵਾਣੁ]]
[[pl:Bakterie]]
[[pnb:بیکٹیریا]]
[[ps:باکټريا]]
[[pt:Bactéria]]
[[qu:Añaki]]
[[ro:Bacterie]]
[[ru:Бактерии]]
[[rue:Бактерії]]
[[rw:Bagiteri]]
[[sah:Бактериялар]]
[[scn:Batteriu]]
[[sh:Bakterija]]
[[si:බැක්ටීරියා]]
[[simple:Bacteria]]
[[sk:Baktérie]]
[[sl:Bakterije]]
[[so:Bakteeri]]
[[sq:Bakteret]]
[[sr:Бактерија]]
[[su:Baktéri]]
[[sv:Bakterier]]
[[sw:Bakteria]]
[[ta:பாக்டீரியா]]
[[te:బాక్టీరియా]]
[[tg:Бактерия]]
[[th:แบคทีเรีย]]
[[tl:Bakterya]]
[[tr:Bakteri]]
[[tt:Бактерияләр]]
[[uk:Бактерії]]
[[ur:بیکٹیریا]]
[[vec:Bateri]]
[[vi:Vi khuẩn]]
[[wa:Bactereye]]
[[war:Bakterya]]
[[yi:באקטעריע]]
[[yo:Baktéríà]]
[[zh:细菌]]
[[zh-min-nan:Sè-khún]]
[[zh-yue:細菌]]
7171

үҙгәртеү

Навигация