Молодечно

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Молодечно
бел. Маладзечна
ФлагГерб
Flag of Maladzechna, Belarus.svgCoat of Arms of Maładečna, Belarus.svg
Рәсем
Рәсми атамаһы Маладзечна
Дәүләт Flag of Belarus.svg Беларусь
Административ үҙәге Молодечненская область[d] һәм Молодечненский район[d]
Административ-территориаль берәмек Молодечненский район[d]
Халыҡ һаны 94 686 кеше (2015)[1]
Диңгеҙ кимәленән бейеклек 161 метр[2]
Сәғәт бүлкәте UTC+03:00[d]
Туғандаш ҡала Эсслинген-на-Неккаре[d] һәм Коломна
Майҙан 30 км²
Почта индексы 222301, 222302, 222303, 222304, 222305, 222306, 222307 һәм 222310
Рәсми сайт molodechno.minsk-region.by
Беренсе яҙма телгә алыу 16 декабрь 1388
Категория с картами на Викискладе Maps of Maladziečna
Бында ерләнгән кешеләр категорияһы [d]
Урындағы телефон коды 176
Romanization of Belarusian (2007 system) Maladečna
Commons-logo.svg Молодечно Викимилектә


Молодечно (бел. Маладзе́чна) — Белоруссияның Минск өлкәһендәге Уша йылғаһы буйындағы ҡалаһы. Молодечно районының административ үҙәге. Тәүге яҙма сығанаҡтарында 1388 йылда телгә алына.Минсиҙан 73 км өҫтәрәк төньяҡ-көнбайышта урынлашҡан. Ҡала майҙаны — 33,33 йәки 33,49 км2. 2018 йылдың 1 ғинуарында ҡалала 95 011 кеше йәшәй.

Исеменең килеп сығышы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

«Молодечно» топонимы, күрәһең, Молодечанка йылғаһы исеменән (бел. Маладзечанка) алынған. Был йылға мелиорация эштәре һөҙөмтәһендә юҡҡа сыҡҡан. Шулай уҡ «молодец» (мәғәнәһе — кенәз дружинаһында булған яугир) һүҙенән алынған булыуы ла ихтимал.

Халыҡ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Молодечно ҡала халҡы һанының динамикаһы (XVII—XXI быуат)
Милли составы 2009 йылдың халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса
Белорустар 814 83 88,9 проценты
Рустар 7012 7,44 %
Поляктар 692 0,73 %
Украиндар 1123 1,19 проценттан
Әрмәндәр 86 0,09 %
Әзербайжандар 85 0,09 %
Татарҙар 70 0,07 %
Йәһүдтәр 45 0,05 %
Вьетнамец 41 0,04 %
Литва 41 0,04 %
Молдавандар 30 0,03 %
Грузиндар 29 0,03 %

Иҡтисад[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ҡалала машиналар төҙөү, еңел, аҙыҡ-түлек, ағас эшкәртеү сәнәғәте иҡтисадтың төп өлөшөн тәшкил итә. Сәнәғәт структураһында — электротехника сәнәғәте, аҙыҡ-түлек сәнәғәте, металл эшкәртеү, төҙөлөш материалдары етештереү, мебель, еңел сәнәғәт, парфюмерия әйберҙәре һәм керамика етештереү иҫәпләнә.

Белем[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • 14 мәктәп (шуларҙың 5-һе гимназия)
  • Художество мәктәбе
  • Балалар сәнғәт мәктәбе
  • Балалар тынлы музыка ҡоралдары мәктәбе
  • Медицина колледжы
  • М. К. Огинский исемендәге Молодечно музыка училищеһы
  • Молодечно Дәүләт политехник колледжы
  • Сауҙа-иҡтисад колледжы
  • 7 асыҡ китапхана
  • Гимназия-сәнғәт колледжы

Власть органдары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Молодечно район советы депутаттары власть органдары вәкиллеге булып тора. Бер мандатлы округтар буйынса һайлана һәм унда 40 кеше тора. Вәкәләттәре срогы 4 йыл. Депутаттар советы итеп 2018 йылдың 18 февралендә һайлана. Паукшта Андрей Анатольевич совет рәйесе булып тора.

Һаулыҡ һаҡлау[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Дауалау-профилактик эштәрҙе территориаль Молодечно медицина берләшмәләре башҡара. Уның эсенә инә:

  • Балалар дауаханаһы,
  • ҡатын-ҡыҙҙар консультацияһы һәм бала табыу йорто,
  • район дауаханаһы,
  • 2-се һанлы ҡала дауаханаһы,
  • неотложный һәм ашығыс медицина ярҙамы станцияһы,
  • 3-сө һанлы ҡала поликлиникаһы,
  • балалар поликлиникаһы,
  • Ҡаланың 2-се стоматология поликлиникаһы,
  • балалар стоматология поликлиникаһы,
  • тире-венерология диспансеры,
  • туберкулез диспансеры,
  • психоневрологик диспансер.

Бәйләнеш[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Стационар элемтә операторы булып унитар предприятие «Белтелеком» тора. Районды Молодечно РУЭС -ы телефон һәм радиоэлемтә менән хеҙмәтләндерә. Ҡаланың телефон элемтә абоненттары һаны — 41,3 мең кеше. Тиҙлекле интернет селтәре, IP телевидение, универсаль почта эшләй[3].

Мобиль элемтәне Velcom, life:), МТС башҡара.

Мәҙәниәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Мәҙәниәт һарайы
Минск өлкә драмтеатры

2002 йылдан алып Молодечно ҡала мәҙәниәт һарайы эшләй, унда эстрада йырҙарын йәш башҡарыусылар конкурсы «Маладзічок», спорт бейеүҙәре буйынса республика турнирҙары «Молодечно Кубогы» һәм башҡа саралар үткәрелә.

Ҡалала Минск өлкә тыуған яҡты өйрәнеү музейы бар.

Минск «Батлер» өлкә ҡурсаҡ театры һәм өлкә драма театры эшләй.

Һәйкәлдәр:

  • Михаил Клеофас Огинский һәйкәле — Речь Посполитаяның композиторы һәм сәйәси эшмәкәре
  • Ленин Владимир Ильич һәйкәле
  • Волынка Андрей Иванович — Советтар Союзы Геройы
  • Николай Иванович Ермолович — белорус тарихсыһы һәм яҙыусыһы
  • Беларусь азатлығы һәм бойондороҡһоҙлоғо өсөн һәләк булғандар һәйкәле[4].

Туристик мәғлүмәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Покров Пресвятой Богородицы сиркәүе
Күренекле урындары[5][6]
  • Ҡаласыҡ (XV—XVII быуаттар)
  • Ҡаланың тарихи биналары (ХІХ — ХХ быуат башында)
  • Мемориаль комплексы «Шталаг 342»
  • Уҡытыусылар семинарияһы (1762 йыл)
  • Синагога (XIX—ХХ быуаттар)
  • Покров Пресвятой Богородицы сиркәүе (1867—1871 йылдар)
  • Тимер юл вокзалы (1907 йыл)

Туғанлашҡан ҡалалары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Статистический бюллетень «Численность населения на 1 января 2015 г. и среднегодовая численность населения за 2014 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов, поселков городского типа».
  2. GeoNames — 2005.
  3. Связь : Молодеченский райисполком
  4. Камень «Пакутнікам за волю і незалежнасць Беларусі» памяняў месца (белор.) // «Рэгіянальная газета»
  5. Молодечно — достопримечательности
  6. «Я хочу это увидеть! Молодечно» (Телеканал Беларусь 2)
  7. Маладзечна ўстанавіла партнёрскія адносіны з горадам Светлым Калінінградскай вобласці Расіі (белор.) // Рэгіянальная газета
  8. Развитие и расширение международных связей в Санкт-Петербурге на примере Фрунзенского района
  9. Города-побратимы | РЕГИОН | Молодеченский район|Молодечно|Молодеченский райисполком|Новости Молодеченского района

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]