Мөхәмәтйәнов Шакирйән Юныс улы

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
(Мөхәмәтйәнов Шәкирйән Юныс улы битенән йүнәлтелде)
Унда күсергә: төп йүнәлештәр, эҙләү
Шакирйән Юныс улы Мөхәмәтйәнов
Александр Матросов.jpg
Шакирйән Мөхәмәтйәнов
Тыуған ваҡыты

5 февраль 1924({{padleft:1924|4|0}}-{{padleft:2|2|0}}-{{padleft:5|2|0}})

Тыуған урыны

Ҡунаҡбай ауылы, Тамъян-Ҡатай кантоны, Башҡорт АССР-ы (хәҙерге Башҡортостан Республикаһы Учалы районы)

Үлгән ваҡыты

27 февраль 1943({{padleft:1943|4|0}}-{{padleft:2|2|0}}-{{padleft:27|2|0}}) (19 йәш)

Вафат урыны

Плетень ауылы, Псков өлкәһе

Хеҙмәт иткән урыны

Совет Социалистик Республикалар Союзы СССР

Хәҙмәт итеү йылдары

1942—1943

Хәрби звание

RA SA A R1Private 1955 turn.gif

Хәрби алыш/һуғыш

Бөйөк Ватан һуғышы

Наградалар һәм премиялар
Советтар Союзы Геройы
Ленин ордены

Шакирйән Юныс улы Мөхәмәтйәнов (Александр Матвеевич Матросов; 5 февраль 1924 йыл — 27 февраль 1943 йыл) — Советтар Союзы Геройы (1943), ҡыҙылармеец, ВЛКСМ ағзаһы.

Тормошо[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Мөхәмәтйәнов Шакирйән Юныс улы Башҡорт АССР-ы Тамъян-Ҡатай кантоны Ҡунаҡбай ауылында тыуған (хәҙерге ваҡытта Башҡортостандың Учалы районына ҡарай). Рәсми сығанаҡтарҙа Екатеринослав (Днепропетровск) ҡалаһында тыуған тип иҫәпләнә. Милләте башҡорт.

Бәләкәйҙән үк әсәйһеҙ ҡала. Ульяновск өлкәһе Иваново балалар йортонда, 1940-42 йылдарҙа Өфөләге НКВД ҡарамағында булған хеҙмәт колонияһында тәрбиәләнә. Балалар йортонда Александр Матросов тигән яңы исем һәм фамилия ала. 1942 йылдың сентябрендә Ҡыҙыл Армияға саҡырыла һәм Ырымбур янындағы Краснохолмск хәрби-пехота училищеһына уҡырға алына. 1943 йылдың ғинуарында Калинин фронтына 91-се айырым уҡсылар бригадаһына хеҙмәткә ебәрелә.

1943 йылдың 27 февралендә Псков өлкәһе Чернушки ауылы өсөн ҡаты һуғышта кәүҙәһе менән дошман амбразураһын ҡаплай һәм үҙенең батальонының уңышлы һөжүмен тәьмин итә. Был батырлығы өсөн ҡыҙылармеец Матросовта Советтар Союзы Геройы исеме бирелә.[1][2][3]

Батырҙы башта Чернушки ауылы янында ерләйҙәр, һуңынан Великие Луки ҡалаһына күсерәләр. 1943 йылдың 8 сентябрендә герой хеҙмәт иткән 254-се гвардия уҡсылар полкына Александр Матросов исеме бирелә.

Хәтер[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Өфөлә Александр Матросовҡа һәйкәл ҡуйылған.
  • 2015 йылда Учалы районының Ҡунаҡбай ауылында Александр Матросовтың ҡаһарманлығына арналған тәүге хәрби-тарихи реконструкция үтә.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Бүләкләү ҡағыҙы «Халыҡ батырлығы» мәғлүмәт электрон базаһында
  2. Мәғлүмәт ОБД «Мемориал» документтар электрон базаһында
  3. Мәғлүмәт ОБД «Мемориал» документтар электрон базаһында

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Насыров Р. Х. Откуда ты родом, Матросов? [Лит. запись Я. Бурангулова] — Уфа: Китап, 1994. — 170,[2] с. ил.
  • Шакирйән Мөхәмәтйәнов — Александр Матросов // Ватандаш. — 1997. — № 2. — С. 152—158. — ISSN 1683-3554.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Hero of the Soviet Union medal.png Мөхәмәтйәнов Шакирйән Юныс улы. Cайт «Герои Страны».