Нахичеван Автономиялы Республикаһы

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Унда күсергә: төп йүнәлештәр, эҙләү
Нахчиван Автономиялы Республикаһы
Naxçıvan Muxtar Respublikası
Flag of Azerbaijan.svg Герб Нахчиван Автономиялы Республикаһы
Флаг Герб
Государственный гимн Нахчиван Автономиялы Республикаһы
Azerbaijan-Nakhichevan.png
Официальный язык Әзербайжан
Столица Нахчиван
Крупнейшие города Нахчиван, Жүлфә, Ордубад
Юғары Мәжлес

рәйесе

Талыбов, Васиф Юсиф оглы
Территория
• Всего

5363 км²
Халыҡ
• Оценка (2009)
Плотность

400 000 чел.
75 чел./км²
Валюта
Интернет-домен .az
Телефонный код +994
Часовой пояс 0,8

Нахчиван Автономиялы респу́бликаһы (әзерб. Naxçıvan Muxtar Respublikası) — Әзербайжан конституцияһы һәм үҙ конституцияһына ярашлы Әзербайжан Республикаһы составында автоном дәүләт, Әзербайжан Республикаһы эксклавы.

Территорияһы — 5,6 мең км². Халҡы — 400 000 кеше (2009), 99,1 % әзербайжандар[1][2]. Башҡалаһы — Нахичевань ҡалаһы.

Атамаһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Нахчиван топоним упоминается в Клавдий Птолемей Географияһында "Наксуана" (грек. Ναξουὰνα, ингл. Naxuana) исеме менән телгә алына[3].

М. Фасмер аңлатыуынса Нахчива́н топонимы әрмән телендәге «Νaχič» шәхси исеменән һәм "avan" — "тораҡ, ауыл" һүҙенән килеп сыҡҡан. [4] (һуңыраҡ төрки трансформация — Нахичеван йәки Нахчыван (дж → ч). 1990 йылдарҙа урыҫ телле әзербайжан сығанаҡтары һәм Геодези һәм картография буйынса федераль агентлыҡ (Роскартография) Нахчыва́н типонимын ҡуллана башлай. Башҡа сығанаҡтарҙа совет осорондағы Нахичева́нь топонимы ҡулланыла.

География[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Кавказ тауының көньяҡ-көнсығыш өлөшөндә урынлашҡан[5]. 75% тирәһе биләмәләр 1000 метр бейеклектә урынлашҡан. Төньяғында Даралагезский һырта, көнсығышында Зангезур һырты урынлашҡан. Республиканың иң бейек нөктәһе − Капыджик түбәһе, 3904 м[5]. Көньяҡ-көнбайыш өлөшө Аракс йылғаһы буйлап 600—1000 м бейеклектә ята. Ғинуарҙың уртаса температураһы тигеҙлектә −3 °С һәм тауҙарҙа −14 °С-ҡа тиклем. Июльдә +28 һәм +25 °С (тау түбәләрендә +5 °С). Уртаса яуым-төшөм тигеҙлектә 200 мм һәм тауҙарҙа 600 мм.


Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Naxçivan Muxtar Respublİkasi | rəsmi portal .
  2. The State Statistical Committee of the Republic of Azerbaijan.
  3. Flavius Josephus, William Whiston, Paul L. Maier. The new complete works of Josephus — Revised and expanded edition. — Kregel Academic, 1999. — P. 56. — 1143 p. — ISBN 0825429242, ISBN 978-0-8254-2924-8.

    It is called in Ptolemy Naxuana,..

  4. Фасмер Макс. Этимологический словарь русского языка. — С-П. «Терра», 1996. — Т.3, Стр. 50
  5. 5,0 5,1 Өҙөмтә хатаһы: <ref> билдәһе дөрөҫ түгел; БСЭ төшөрмәләре өсөн текст юҡ

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]