Плюшар Адольф Александрович

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Плюшар Адольф Александрович
Заты ир-ат
Гражданлығы Flag of the Russian Empire (black-yellow-white).svg Рәсәй империяһы
Тыуған көнө 1806[1]
Тыуған урыны Рәсәй империяһы, Санкт-Петербург[1]
Вафат булған көнө 23 март (4 апрель) 1865[1]
Вафат булған урыны Рәсәй империяһы, Санкт-Петербург[1]
Ерләнгән урыны Выборгское римско-католическое кладбище в Санкт-Петербурге[d]
Атаһы Плюшар Александр Иванович[1]
Бер туғандары Евгений Александрович Плюшар[d]
Һөнәр төрө printer-bookseller, тәржемәсе
Башҡорттарҙың бөркөт менән һунар итеүе. Адольф Плюшар

Адо́льф Алекса́ндрович Плюша́р (франц. Adolphe Pluchart; 1806(1806),  — 23 март [4 апрель1865) — Рәсәйҙең XIX быуаттағы билдәле нәшриәтсеһе.

1836 йылда Н.В. Гоголдең «Ревизорын», «Фауст трагедияһының» тәржемәһен(1838) нәшер итә[2]). Шулай уҡ Рәсәйҙә беренсе энциклопедия - тамамланмай ҡалған «ru:Энциклопедический лексикон»ды сығара башлай (1835—1841)[3][4]

Ағаһы Евгений Плюшар (1809 — яҡ. 1880).

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

А. И. Плюшар (1777—1827) ғаиләһендә донъяға килгән. Адольф Петербургта Муральт пансионында уҡыған, Парижда типографсия сәнғәтенә өйрәнгән. Атаһы 1827 йылда вафат булғас, башта уның эшен әсәһе Генриэтта Плюшар дауам итә, мәгәр тиҙҙән типографияға етәкселек итеү Адольф Плюшар ҡулына күсә.

Замандаштары иҫтәлектәренән күренеүенсә, ул аҡыллы, эшлекле һәм тәүәккәл кеше булған. Плюшар иғтибар яулай, ҡала үҙәгендә китап магазины аса. Магазин «Француз әҙәби салоны» тип аталған. Бында Петербург интеллигенцияһы — нәшриәтселәр, рәссамдар, ғалимдар, артистар, яҙыусылар йыш йыйыла. [5]

Ул типографияны матур баҫмалар сығарыу өсөн ҡулайламалар менән йыһазландырған, һәм йыш ҡына күп томлы китаптар сығарған

А. А. Плюшар Рәсәй әҙәбиәтенә нәшриәтсе булараҡ ҙур өлөш индерә. Яҙыусы булараҡ ҡатнашмай тиерлек: төрлө библиографик фекерҙәргә генә полемик яуаптары булыуы билдәле ( мәҫәлән, «Ответ издателя „Энциклопедического Лексикона“ на статью „Северной Пчелы“» (Греча), № 298—300 (1836 г.) — «Литературные Прибавления к Русскому Инвалиду» 1837 йыл, № 2 һәм 4; шул юҫыҡтағы мәҡәлә 1848 йылда ла сыҡҡан булған).

Санкт-Петербургта Выборг католик зыяратында ерләнгән.

Башҡорттарҙың бөркөт менән һунар итеүе[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Рәсәй рәссамдары башҡорттарҙың ошо шөғөлө тураһында бер нисә һүрәт төшөргән, улар араһында А. А. Плюшарҙың "Башкирская беркутовая охота" (Башҡорттарҙың бөркөт менән һунар итеүе) тип аталғаны ла бар.

Ҡарағыҙ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Некролог в «Иллюстрированной газете», 1865, № 13.
    • Воспоминания И. И. Панаева, ч. I, стр. 48—53;
    • «Иллюстрированная Газета» 1865 г., № 13, стр. 207—208;
    • Месяцеслов на 1866 г. М., 1866 г., стр. 101—102;
    • «Рус. Архив» 1870 г., № 7, столб. 1247—1272 (H. И. Грота); № 10, столб. 1940—1942 (М. Н. Лонгинов); 1882. № II, стр. 275 и сл.;
    • Краткий обзор книжной торговли Глазуновых. СПб., 1882 г., стр. 64—65;
    • «Русская Старина» 1889 г., № 9, стр. 539; 543, 545; № 10, стр. 103—104 (А. В. Никитенко;
    • то же в его «Записках»);
    • «Заря» 1871, № 4 (В. П. Бурнашев);
    • «Историч. Вестник» 1888, № 5, стр. 439 и сл. (Старый библиограф);
    • «Собрание мнений митроп. Москов. Филарета», том дополнительный, стр. 450—451;
    • «Москвитянин» 1853 г., № 5, отд. V, стр. 12—18;
    • «Сборник Московской Иллюстрированной Газеты», М. 1891 г. стр. 89 и сл.
  • Плюшар, Адольф Александрович // Перу — Полуприцеп. — М. : Большая Российская энциклопедия, 2014. — С. 462. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.]; vol. 2004—, вып. 26). — ISBN 978-5-85270-363-7.
  • Андерсон В. Л. Семейство Плюшар — типографы(недоступная ссылка) // «Русский библиофил», 1911, № 1.
  • Рудаков В. Е. Плюшар, Адольф Александрович // Брокгауз һәм Ефрондың энциклопедик һүҙлеге: 86 томда (82 т. һәм 4 өҫтәмә том) — СПб., 1890—1907. (рус.)