Саттаров Фәүзи Миңлемулла улы

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Саттаров Фәүзи Миңлемулла улы
Заты ир-ат
Тыуған көнө 5 август 1923({{padleft:1923|4|0}}-{{padleft:8|2|0}}-{{padleft:5|2|0}})
Тыуған урыны СССР, РСФСР, Башҡорт АССР-ы, Өфө кантоны, Өфө
Вафат булыу көнө 28 июль 1996({{padleft:1996|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:28|2|0}}) (72 йәш)
Вафат булған урыны Рәсәй, Башҡортостан Республикаhы, Өфө
Бүләктәре һәм маҡтаулы исемдәре

Саттаров Фәүзи Миңлемулла улы (5 август 1923 йыл —  28 июль 1996 йыл) — балет артисы, балетмейстер. Башҡортостан балетына нигеҙ һалыусыларҙың береһе. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. РСФСР-ҙың атҡаҙанған артисы (1955). БАССР-ҙың атҡаҙанған артисы (1952).

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Фәүзи Саттаров 1923 йылдың 5 авгусында Өфөлә тыуа. 1941 йылда Ленинград хореография училищеһын (педагогы А. И. Пушкин) тамамлай. Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында үҙ теләге менән фронтҡа китә. Камышенск хәрби-пехота училищеһын таммалай. Взвод менән командалыҡ итә. 1943 йылда Башҡортостан автономиялы республикаһының 25 йыллығын байрам итеүгә әҙерлек ваҡытында Өфөгә театрға саҡырып ҡайтарыла.

Башҡорт дәүләт опера һәм балет театры солисы була. 19501964 йылдарҙа — театрҙың балет студияһы уҡытыусыһы, 19671976 йылдарҙа — театрҙың баш балетмейстеры.

19811988 йылдарҙа — Башҡорт дәүләт опера һәм балет театрының балетмейстер-ҡуйыусыһы. Артист сағыу сәхнә ҡиәфәтенә, стиль хисенә эйә була, дуэт бейеүе оҫтаһы.

Башҡортостандың халыҡ артисы Гүзәл Сөләймәнованың даими партнеры була.

1945 йылда Саттаров «Баҡсаһарай фонтаны» балетында Вацлав партияһын бейей, һуңынан — «Сыңрау торна» балетында Арыҫланбай ролен башҡара. Ул — «Тау бөркөтө» балетында Салауат Юлаев партияһын берҙән-бер башҡарыусы. Г. Сөләймәнова менән Ф. Саттаровтың дуэт парында И. Дунаевский музыкаһына «Вальс», Р. Рахманиновтың «Элегия»һы, шулай уҡ төрлө операларҙан балет фрагменттары була.

1950 йылдар аҙағында Г. Сөләймәнова һәм Ф. Саттаров сит илдәрҙә күп сығыш яһай (18 илдә). Унда улар «Сыңрау торна» балетынан адажио һәм башҡа балет номерҙары башҡа.

Спектаклдәрҙәге партиялары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Фәүзи Саттаров түбәндәге партияларҙы башҡара: Вацлав («Баҡсаһарай фонтаны», Б. В. Асафьев, дебют; 1945), Зигфрид («Аҡҡош күле», П. И. Чайковский), Альберт («Жизель», А. Адан), Ромео («Ромео һәм Джульетта», С. С. Прокофьев), Йомағол («Сыңрау торна»), Фрондосо («Лауренсия» А. А. Крейн), Ленни («Тропою грома», К. А. Караев), Салауат («Тау бөркөтө»), Тимерғол («Горная быль», А. С. Ключарев), Закир («Ҡара йөҙҙәр», Х. Ш. Заимов һәм А. Г. Чугаев).

Мәскәүҙә Башҡорт әҙәбиәте һәм сәнғәте декадаһында ҡатнаша (1955).

Балетмейстер булараҡ, Саттаров Асафьевтың "Баҡсаһарай фонтаны"н (1945, 1970), Н. Г. Жигановтың (Ф. Ғәскәров менән берлектә, 1946) «Зөһрә»һен, Ф. З. Яруллиндың (1969) «Шүрәле»һен, С. В. Рахманинов (С. В. Дречин менән берлектә) музыкаһына «Элегия» хореографик миниатюраһын, операларҙа, музыкаль комедияларҙы, оперетталарҙа бейеүҙәр ҡуя.

Маҡтаулы исемдәре һәм бүләктәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • РСФСР-ҙың атҡаҙанған артисы (1955)
  • БАССР-ҙың атҡаҙанған артисы (1952).

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Саитов С. Танец ликующий. Уфа,1968;
  • Жиленко Н. О чём этих линий полёт, неужто он тоже не вечен? //Гран па башкирского балета. Уфа, 2007.
  • Башкирская энциклопедия. т. 5. Изд. Башкирская энциклопедия. Уфа. 2009. — 576 с. — ISBN 978-5-88185-072-2.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]