Сәйфуллин Вәзих Кашап улы

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Сәйфуллин Вәзих Кашап улы
Заты ир-ат
Гражданлығы Flag of the Soviet Union.svg СССР
Flag of Russia.svg Рәсәй
Тыуған көнө 6 ғинуар 1929({{padleft:1929|4|0}}-{{padleft:1|2|0}}-{{padleft:6|2|0}})
Тыуған урыны СССР, РСФСР, Башҡорт АССР-ы, Өфө кантоны
Рәсәй, Шишмә районы, Арыҫлан ауыл Советы (Шишмә районы), Әмин
Вафат булыу көнө 2 ноябрь 2002({{padleft:2002|4|0}}-{{padleft:11|2|0}}-{{padleft:2|2|0}}) (73 йәш)
Һөнәр төрө театр актёры, театр режиссёры
Бүләктәре һәм маҡтаулы исемдәре

Сәйфуллин Вәзих Кашап улы (6 ғинуар 1929 йыл — 2 ноябрь 2002 йыл) — актёр, драматург, режиссёр. 1968—1971 йылдарҙа Башҡорт дәүләт академия драма театры режиссёры һәм директоры, 1979—1990 йылдарҙа режиссёры. 1953 йылдан СССР Театр эшмәкәрҙәре союзы ағзаһы. Рәсәй Федерацияһының (1994) һәм Башҡорт АССР‑ының (1974) атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре. (1953).

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Вәзих Кашап улы Сәйфуллин 1929 йылдың 6 ғинуарында БАССР-ҙың Өфө кантоны Сәфәр волосының Әмин ауылында (Шишмә районы) тыуған.

Башҡорт театр-сәнғәт техникумын тамамлағандан һуң бүлеү буйынса Ауырғазы колхоз — совхоз театрына (1956 йылдарҙа — Салауат башҡорт дәүләт драма театры) эшкә килә.

Был осорҙа күп кенә спектаклдәрҙә уйнай. Мәҫәлән, «Һаҡмар» С.Мифтахов, «Гөлбәҙәр» З.Биишева, «Свадьба с приданым» Дьяконов, «Васса Железнова» М. Горький, «Ғәлиәбаныу», М. Фәйзи спектаклдәрендә уйнай[1].

1959 йылда Ленинград дәүләт театр, музыка һәм кинематография институтына (Лгитмик) уҡырға инә һәм 1964 йылда режиссерлыҡ факультетының Г. А. Товстоногов класын тамамлай. Уҡыған ваҡытында пьесалар яҙа, Сибай, Салауат театрҙарында спектаклдәр ҡуя. Студент сағында уҡ Салауат театрының баш режиссеры итеп тәғәйенләнә.

Нәҡ ошо осорҙа театр иң яҡшы спектаклдәр күрһәтә: «Обжалованию не подлежит» Т. Абдумомонов, «Тиле» Н.Хикмәт, «Эзоп» Г. Фигейредо, «Ҡыйыу ҡыҙҙар» Т. Ғиззәт, «Ырғыҙ» .Һәҙиә Дәүләтшина.

1968 йылда Сәйфуллин Вәзих М. Ғафури исемендәге Башҡорт академия драма театрына эшкә күсерелә. Өфөлә «Зимагор» С.Мифтахов, «Минең балаларым» А. Атнабаев, «Вечер» А. Дударев, «Төштәр ҡыҫҡа була» И.Абдуллин әҫәрҙәре буйынса спектаклдәр ҡуя.

Шәхси тормошо[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Рәйсә һәм Вәзих Сәйфуллин, 1999 йыл

Ҡатыны — Рәйсә Ғариф ҡыҙы Сәйфуллина, Башҡортостан Республикаһының халыҡ артисы.

Ижады[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Театрҙағы ролдәре.[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

«Кейәүкәй» спектаклендә Рәйсә һәм Вәзих Сәйфуллин.

Исмәғил («Ғәлиәбаныу», М. Фәйзи), Шымсы («Башмағым» Х. Ибраһимов), Ныяҙғол («Ырғыҙ» Һ. Дәүләтшина), Белогубов («Доходное место» А. Н. Островский), Барклей («Дальше — тишина» В Дельмар) ролдәрен башҡара.

Театрҙа режиссерлыҡ эше.[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Режиссер булараҡ, Сәйфуллин Вәзих Кәшәф улы Салауат театрында «Тиле» Н. Хикмәт, «Бай һәм батрак» Х. Хәмзә, "Эзоп, йәки Төлкө һәм виноград " Г Фигейро, «Үлем алдынан» Ш. Рәхмәтуллин әҫәрҙәрен ҡуя. БАДТ-ында — «Миләүшә, Әсе миләш» Н. Асанбаев, «Тере мәйет» Л. Н. Толстой, «Һәр кем мөхәббәт эҙләй» Д.Нормет һәм башҡа спектаклдәр ҡуя.

Наградалары һәм званиелары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • БАССР-ҘЫҢ атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре
  • Рәсәй федерацияһының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре, 1995

Баһалама[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Сәйфуллин режиссерлығының тәүге осоронда Салауат театры гастролдәре Башкортостандан ситтә, Ҡазанда үтә. Татар дәүләт академия драма театры режиссеры М.Сәлимжәнов Салауат театры эшенә юғары баһа бирә.

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Акбашев, К. Кичер мине, дустым!: В. Сайфуллинга — 75 яшь/К. Акбашев //Кызыл таң.- 2004.- 6 гыйнв.
  • Саитов, С. Человек на сцене и за сценой: К 70 -летию со дня рождения В. Сайфуллина/С. Саитов//Бельск. просторы.- 1999.- № 7.- С.149.
  • Сәйфуллин, В. Һикәлтәле сәнғәт юлдары: Мемуар/В. Сәйфуллин//Тамаша.- 2001.- № 2.- Б.10.
  • Сәйфуллин, В. Һикәлтәле сәнғәт юлдары: Мемуар/В. Сәйфуллин//Тамаша.- 2001.- № 4.- Б.14.
  • Сайфуллин Вазих Кашапович //Башкортостан: Краткая энциклопедия.- Уфа, 1996.- С.510.
  • Сайфуллин Вазих Кашапович: Биография//Чишмы-край светлых родников/Сост. Г. Т. Хусаинова, Г. А. Юмагулов. — Уфа: Восточная печать,2004.- С. 226.

Библиография[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Иҫкәрмә[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Сайфуллина З. В. С любимыми не расставайтесь. Журнал «Рампа», 1999.