Христиана Нюслайн-Фольхард

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Христиана Нюслайн-Фольхард
нем. Christiane Nüsslein-Volhard
Рәсем
Заты ҡатын-ҡыҙ[1][2]
Гражданлығы Flag of Germany.svg Германия
Тыуған көнө 20 октябрь 1942({{padleft:1942|4|0}}-{{padleft:10|2|0}}-{{padleft:20|2|0}}) (76 йәш)
Тыуған урыны Германия, Магдебург
Һөнәр төрө биолог, биохимик, генетик, психолог, табип, университет профессоры, физиолог
Эшмәкәрлек төрө Биология
Эш биреүсе Тюбинген университеты[d]
Европейская молекулярно-биологическая лаборатория[d]
Max Planck Institute for Developmental Biology[d]
Biozentrum University of Basel[d]
Фрайбургский университет[d]
Ойошма йәки клуб ағзаһы Лондонское королевское общество[d], Леопольд Академияһы, Европейская академия[d][3], Национальная академия наук США[d][4], Берлинско-Бранденбургская академия естественных и гуманитарных наук[d], Вестфальская академия наук[d], Гейдельбергская академия наук[d], Французская академия наук[d], Американская академия искусств и наук[d], Академия наук в Гёттингене[d] һәм EMBO[d]
Бүләктәре һәм маҡтаулы исемдәре
орден Pour le Mérite в области искусств и науки

премия Альберта Ласкера за фундаментальные медицинские исследования[d] (1991)

Нобелевская премия по физиологии и медицине[d] (1995)

орден «За заслуги перед землёй Баден-Вюртемберг» Большой крест ордена «За заслуги перед Федеративной Республикой Германия»

медаль Каруса[d] (1989)

премия Отто Байера[d] (1992)

премия имени Эрнста Шеринга[d] (1993)

медаль Отто Варбурга[d] (1992)

премия Луизы Гросс-Хорвиц[d] (1992)

премия Ассоциации немецких фондов[d] (2007)

медаль Гёте города Франкфурта-на-Майне[d] (1996)

орден Максимилиана «За достижения в науке и искусстве»

премия Альфреда Слоуна[d] (1992)

премия Розенстила[d] (1989)

премия имени Лейбница[d] (1986)

Зал славы немецких исследований[d] (2012)

лекция имени Кита Робертса Портера[d] (1991)

медаль сэра Ханса Кребса[d] (1993)

почётный доктор Сент-Эндрюсского университета[d]

почётный доктор Оксфордского университета[d]

почётный доктор Кембриджского университета[d]

почётный доктор Принстонского университета[d]

почётный доктор Гарвардского университета[d]

почётный доктор Фрайбургского университета[d]

Fellow of the AACR Academy[d] (2014)

член Американской академии искусств и наук[d]

почётный доктор Утрехтского университета[d]

иностранный член Лондонского королевского общества[d]

Уҡыу йорто Тюбинген университеты[d]
Франкфуртский университет имени Иоганна Вольфганга Гёте[d]
Ғилми дәрәжә доктор дәрәжәһе[d][2]
Ғилми етәксе Heinz Schaller[d]
Аспиранттар Рут Леманн[d]
Эш урыны Тюбинген[d]
Число Эрдёша 4
Commons-logo.svg Христиана Нюслайн-Фольхард Викимилектә

Христиана Нюслайн-Фольхард (нем. Christiane Nüsslein-Volhard; 20 октябрь 1942, Магдебург, Германия) — немец биологы, яралғы үҫешенә генетик контролде асҡан өсөн физиология һәм медицина буйынса 1995 йылғы Нобель премияһы лауреаты (Э. Льюис һәм Э. Вишаус менән берлектә). Макс Планк йәмғиәте составындағы Үҫеш биологияһы институтының профессоры һәм директоры; toll һымаҡ рецепторҙарҙы асыуға килтергән toll генын асыусы булараҡ та билдәле[5]. Фундаменталь медицина тикшеренеүҙәре өсөн Лейбниц исемендәге (1986) һәм Альберт Ласкер исемендәге премиялар (1991) лауреаты.

Бәләкәй сағынан биолог булырға хыяллана. Мәктәпте уртаса тамамлаһа ла, уҡытыусылары уның һәләтле булыуын билдәләй. Тюбингенға биохимия буйынса белемен күтәрергә китә. Шунда уҡ ДНК-ны тикшереп, философия докторы дәрәжәһен ала. Молекуляр биология өйрәнә. 1975 йылдан Базелдә лабораторияла эшләй, унда Э. Вишаусты осрата. 1978 йылда улар Гейдельбергтағы Европа молекуляр биология лабораторияһына эшкә алына һәм бергә эшләй. 1981 йылда Нюслайн-Фольхард Тюбингендағы лабораторияға эшкә күсә, унда дрозофилалар өҫтөндә эшен дауам итә. 1985 йылдан Макс Планк йәмғиәте составындағы Үҫеш биологияһы институтының директоры[6].

Йәмәғәт эшмәкәрлеге[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

2004 йылда үҙ исемендәге фондты (Christiane Nüsslein-Volhard Stiftung) аса, фонд йәш немец ғалимәләренә өйҙә бала ҡарау һәм йорт мәшәҡәттәрен башҡарыу буйынса финанс ярҙамы күрһәтә.

2016 йылда Гринписты, Берләшкән Милләттәр Ойошмаһын һәм бөтә донъя илдәренең хөкүмәттәрен генетик модифициялы организмдар (ГМО) менән көрәште туҡтатырға саҡырған хатҡа ҡул ҡуя[7][8][9].

Танылыуы һәм маҡтаулы бүләктәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Лейбниц исемендәге премия (1986)
  • Розенстил премияһы (1989)
  • Силлиман лекцияһы (1989)
  • Карус премияһы (1989)
  • Фундаменталь медицина тикшеренеүҙәре өсөн Альберт Ласкер премияһы (1991)
  • Keith R. Porter Lecture (1991)
  • Луиза Гросс Хорвиц премияһы (1992)
  • Отто Варбург миҙалы (1992)
  • Альфред Слоун премияһы (1992)
  • Louis-Jeantet Prize for Medicine (1992)
  • Sir Hans Krebs Medal (1993)
  • Ernst Schering Prize (1993)
  • Физиология һәм медицина буйынса Нобель премияһы (1995)
  • Order of Merit of Baden-Württemberg (1996)
  • Goetheplakette der Stadt Frankfurt am Main (1996)
  • Pour le Mérite (1997)
  • ГФР алдындағы хеҙмәттәре өсөн орденының йондоҙло һәм яурын таҫмалы Ҙур тәреһе (2005)
  • Deutscher Stifterpreis (2007)
  • «Фән һәм сәнғәт өсөн» Австрия почётлы билдәһе (2009)
  • Сент-Эндрюс университеты Doctor of Science почётлы докторы (2011)
  • «Фән һәм сәнғәттәге ҡаҙаныштар өсөн» Максимилиан ордены (2014).

Астероидҡа исеме бирелгән астероид[en].

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]