Эдуард Әғзәми

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Эдуард Әғзәми
Заты ир-ат
Гражданлығы Flag of the Soviet Union.svg СССР[1]
Flag of Russia.svg Рәсәй
Тыуған көнө 5 ноябрь 1937({{padleft:1937|4|0}}-{{padleft:11|2|0}}-{{padleft:5|2|0}}) (81 йәш)
Тыуған урыны СССР, РСФСР, Башҡорт АССР-ы, Дүртөйлө районы
Һөнәр төрө журналист, яҙыусы
Бүләктәре һәм маҡтаулы исемдәре
Уҡыу йорто Башҡорт дәүләт университеты
Эш урыны «Ҡыҙыл таң» гәзите

Әғзәмов Эдуард Лотфи улы (псевдоимы Эдуард Әғзәми; 5 ноябрь 1937 йыл) — журналистика ветераны, яҙыусы, 1961 йылдан СССР Журналистар союзы, 1993 йылдан Рәсәй һәм Башҡортостан Республикаһының Яҙыусылар союздары ағзаһы (1993). Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1988), Яңауыл ҡалаһы һәм районының почётлы гражданы (1997) һәм Ғәли Соҡорой исемендәге әҙәби премияһы лауреаты (1999).

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Эдуард Лотфи улы Әғзәмов 1937 йылдың 5 ноябрендә Башҡорт АССР-ы (хәҙер Башҡортостан Республикаһы) Дүртөйлө районы Арғымаҡ (хәҙер Дүртөйлө ҡалаһына ҡарай) ауылында тыуған. Урындағы 1-се урта мәктәпте тамамлағас, комсомол путевкаһы менән «Шкапов» нефть һәм газ ятҡылыҡтарын үҙләштереүҙә ҡатнаша. Артабан Илеш районы халыҡ судында бер ни тиклем сәркәтип булып эшләп ала һәм 1959 йылда Башҡорт дәүләт университетының тарих-филология факультетына уҡырға инә. 1963 йылда бишенсе курста уҡып йөрөгән егетте республика ижтимағи-сәйәси гәзите «Ҡыҙыл таң»ға эшкә саҡыралар. Сирек быуаттан артығыраҡҡа һуҙыласаҡ журналист хеҙмәтен ул редакцияның мөһим бүлектәренең береһендә әҙәби хеҙмәткәр булып башлай. Бер йылдан ул яңы ғына ҡала статусы алған Нефтекамаға «Ҡыҙыл таң» гәзитенең республиканың төньяҡ-көнбайыш райондары буйынса үҙ хәбәрсе итеп тәғәйенләнә һәм был вазифала хаҡлы ялға сыҡҡансы эшләй.

Эдуард Әғзәмовтың журналистика өлкәһендәге эшмәкәрлеге «Хеҙмәт батырлығы өсөн. В. И. Лениндың тыуыуына 100 йыл тулыу айҡанлы» миҙалы менән билдәләнгән. Уға «БАССР]]-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре» тигән маҡтаулы исем бирелгән. Ул шулай уҡ |Яңауыл ҡалаһы һәм районының почётлы гражданы[2], бында булдырылған Ғәли Соҡорой исемендәге әҙәби премия лауреаты.

Ижади эшмәкәрлеге[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Эдуард Әғзәми мәктәп йылдарында уҡ гәзиткә хәбәрҙәр яҙа башлай. 1952 йылда, алтынсы синыфта уҡығанда, «Ҡыҙыл таң» гәзитендә уның партияның ХIХ съезы делегаты менән осрашыу тәьҫораттарын баҫылып сыға. Ә мәктәпте тамамлаған йылда уның беренсе хикәйәһе балалар өсөн сыҡҡан «Пионер» республика журналында (хәҙер «Аманат» донъя күрә. Ошо тәүге аҙымдарына ҡарамай, әҙип оло әҙәбиәткә журналистика аша ныҡлы тормош тәжрибәһе туплап һәм ҡәләмен етерлек дәрәжәлә шымартып килде. Сирек быуат гәзиттә эшләгәндән һуң, ул проза жанрына ныҡлап аяҡ баҫа һәм төп хеҙмәтенән айырылмай хикәйә һәм повестар ижад итеүгә ныҡлап тотона. Уның «Зәңгәр күлдәкле ҡыҙ» тип исемләнгән тәүге хикәйәләр йыйынтығы 1989 йылда Башҡортостан китап нәшриәтендә башҡорт телендә донъя күрә. 1993 йылда сыҡҡан повесть һәм хикәйәләрҙән торған китабы «Осрашыу»ҙан һуң әҙип Башҡортостан һәм Рәсәй Яҙыусылар союзына ағзалыҡҡа ҡабул ителә. Халыҡсанлығы, үткер яҙылышы, дөрөҫлөктө ярып һалыуы Эдуард Әғзәмиҙең әҫәрҙәрен уҡымлы яһай. Бөгөн ул Нефтекама ҡалаһында йәшәй һәм әҙәби ижад менән шөғөлләнеүен дауам итә.

Китаптары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Зәңгәр күлдәкле ҡыҙ: Хикәйәләр. — Өфө: Башҡортостан китап нәшриәте, 1989.
  • Осрашыу: Повесть, хикәйәләр. — Өфө: Китап, 1993.
  • Тормош — ҡуласа: Повестар, хикәйәләр. — Өфө: Китап, 1997.  (тат.)
  • Ожмах почмагы: Повестар, хикәйәләр, очерктар. — Өфө: Китап, 2004  (тат.)

Маҡтаулы исемдәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • БАССР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1988)
  • Ғәли Соҡорой исемендәге әҙәби премия лауреаты (1999)
  • Яңауыл ҡалаһы һәм районының почётлы гражданы (1997)

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Сығанаҡтар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Писатели земли башкирской. Справочник / (сост.: Р. Н. Баимов, Г. Н. Гареева, Р. Х. Тимергалина). Переработанное и дополненное второе издание. — Уфа: Китап, 2015. — 672 с. ISBN 978-5-295-06338-1  (рус.)  (Тикшерелгән 28 ғинуар 2019)
  • Писатели земли башкирской. Справочник / Сост.: Р. Н. Баимов, Г. Н. Гареева, Р. Х. Тимергалина. — Уфа: Китап, 2006. — 496 с.  (рус.)  (Тикшерелгән 28 ғинуар 2019)

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]