Ҡушай

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску

Ҡушай
Ҡушай тауы Уралтау һыртынан
Ҡушай тауы Уралтау һыртынан
53°42′35″ с. ш. 58°34′57″ в. д.HGЯO
ИлРәсәй Рәсәй
РегионБашҡортостан
Тау системаһыКөньяҡ Урал
Тау һырты йәки массивҠырҡтытау
Тау түбәһе бейеклеге1048[1] м
Ҡушай (Рәсәй)
Montanya.svg
Ҡушай
Ҡушай (Башҡортостан Республикаһы)
Montanya.svg
Ҡушай

Ҡушай тауыҠырҡтытау һыртында иң бейек тауҙарҙың береһе. Абсолют бейеклеге — 1048 м. 1997 йылда Башҡортостандың тәбиғәт ҡомартҡыһы тип иғлан ителә.

Һүрәтләмә[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ҡушай тауы — ул янындағы Бабай тауы менән бергә вулкан тоҡомдарынан һалынған өс ҡаяларҙан торған һырт. Тауҙың итәгенән Олойылға һәм Сатрайылға йылғалары баш ала. Ҡушайҙын иң башынан тирә-яҡҡа, Әбйәлил районының күлдәренә һәм яландарына, Белорет районының Уралтау һыртына, Әрүәкрәзгә һәм башҡа тауҙарға хозур күренештәр асыла, шуға ла туристар араһында бик популяр урын булып тора. Шулай уҡ барғанда һаҡ булырға кәрәк, сөнки тауҙың урмандарында айыуҙар, бүреләр, ҡабан сусҡалар бар. [2]

Флора[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Тауҙың төньяҡ һәм көнбайыш битләүҙәре ҡайын урмандары менән ҡапланған, ә тауҙың башында инде ҡарағас урмандары (ҡайын һәм ҡарағай ағастары ла осрай). Арҡыры ятҡан үҙәктәрҙә ҡайын урмандары үҫә, һаҙлыҡтар ҙа урынлашҡан. Ҡушайҙын асыҡ битләүҙәре дала үләндәре менән ҡапланған. Бында Ҡырҡтытау һыртына хас булмаған ағастар ҙа осрай (ҡарама, шыршы, йүкә һәм башҡалар). Бик күп һирәк, Башҡортостандың Ҡыҙыл китабына ингән һәм эндемик үҫемлектәр үҫә (ҡалмыҡ йыуаһы, минуарция Гельма, осҡон һәм башҡалар). [3]

Этимологияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Атамаһы "ҡуш" һүҙенән — ике, парлы, ҡушылған һәм ай—кесерерәйтеү суффиксынан барлыҡҡа килгән. Эргәһендәге Бабай тауы менән ҡушылып торалар.

Географик урыны[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]