Абдуллин Әзһәр Хәниф улы

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Абдуллин Әзһәр Хәниф улы
Заты ир-ат
Гражданлығы Flag of the Soviet Union.svg СССР
Тыуған көнө 20 октябрь 1923({{padleft:1923|4|0}}-{{padleft:10|2|0}}-{{padleft:20|2|0}})
Тыуған урыны СССР, РСФСР, Татар Автономиялы Совет Социалистик Республикаһы[d], Мензелинский кантон[d], Q47155484?, Тауаҫты Байлар
Вафат булған көнө 30 август 1993({{padleft:1993|4|0}}-{{padleft:8|2|0}}-{{padleft:30|2|0}}) (69 йәш)
Вафат булған урыны Рәсәй, Ҡазан ҡалаһы
Һөнәр төрө композитор
Уҡыу йорто Ҡазан дәүләт консерваторияһы
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
«Японияны еңгән өсөн» миҙалы «Батырлыҡ өсөн» миҙалы (СССР) II дәрәжә Ватан һуғышы ордены

Абдуллин Әзһәр Хәниф улы (30 октябрь 1923 йыл — 30 август 1993 йыл) — дирижер, композитор, музыка белгесе, педагог. Татар АССР-ының атҡаҙанған сәнғәт эшмәкәре (1989)[1]. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы.

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Әзһәр Хәниф улы Абдуллин 1923 йылдың 20 октябрендә ТАССР-ҙың Минзәлә өйәҙе Байлар районы Подгорный ауылында тыуған. Атаһы урта мәктәп директоры була.

1952 йылда — Ҡазан консерваторияһының дирижерлыҡ-хор факультетын (С. А. Казачков класы), 1955 йылда П. И. Чайковский исемендәге Мәскәү дәүләт консерваторияһы аспирантураһын тамамлай.

Сәнғәт фәне кандидаты (1971) (диссертация темаһы — «Татар халыҡ йыры: тематика, жанрҙар һәм халыҡ башҡарыуындағы ҡайһы бер үҙенсәлектәр»).

1955 йылдан 1993 йылға тиклем Ҡазан консерваторияһында уҡыта[1].

1957 йылдан 1967 йылға тиклем — Татар академия театры дирижеры[1].

1958—1959 йылдарҙа — Татар опера һәм балет театры дирижеры һәм хормейстеры[1].

1967—1968 йылдарҙа — Татар АССР-ы Йыр һәм бейеү ансамбленең художество етәксеһе[1].

1959—1975 йылдарҙа — Татар АССР-ы Хор йәмғиәте идараһы рәйесе[1].

1983 йылдан алып хор дирижерлығы кафедраһы профессоры[2].

1992 йылдан татар музыкаһы кафедраһы профессоры[2].

Татар халыҡ йырҙарын хор өсөн эшкәртеү, татар музыкаль фольклорына арналған эштәр, драма спектаклдәренә музыка авторы, репертуар йыйынтыҡтарын төҙөүсе һәм мөхәррире.

Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашҡан.

1993 йылда Ҡазанда вафат була.

Уҡыусылары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Рәсәй Федерацияһының һәм Татар Республикаһының халыҡ артисы В. Гәрәева, Н. Емельянов, М. Кәшипов; РСФСР-ҙың халыҡ артисы А. Мамонтов, В Чепкасов, А Щербакова.

Хеҙмәттәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Татарское народное музыкальное творчество // Муз. культура Сов. Татарии. М., 1959;
  • Татарские народные песни. М., 1963; Тематика и жанры татарской дореволюционной песни // Вопр. тат. музыки. Казань, 1967 и др.

Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Татарский энциклопедический словарь. — Казань: Институт Татарской энциклопедии АН РТ, 1999.— С. 8.
  2. 2,0 2,1 Казанская государственная консерватория им. Н. Г. Жиганова // Абдуллин Азгар Ханифович (1923—1993). Тәүге сығанаҡтан архивланған 20 март 2014. 20 март 2014 тикшерелгән.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Татарский энциклопедический словарь. — Казань: Институт Татарской энциклопедии АН РТ, 1999. — С. 8.