Аҡбуҙат (опера)

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Опера
Аҡбуҙат
250x350px
Мәғәфүрә Сәлиғәскәрова һыу аҫты батшаһының ҡыҙы Нәркәс партияһында
Композитор

А. Э. Спадавеккиа, Х. З. Заимов

Либретто авторы

Б. Бикбай һәм Ҡ. Даян

Либретто теле

башҡортса

Сюжет сығанағы

«Аҡбуҙат» эпосы

Күренештәр

3 Акт

Яҙылған йылы

1942

Беренсе постановка

7 ноябрь 1942

Беренсе постановка ҡуйылған урын

Башҡорт дәүләт опера һәм балет театры, Өфө, Башҡорт АССР-ы

Аҡбуҙат  — А. Э. Спадавеккиа менән Х. З. Заимовтың өс шаршаулыҡ операһы. Либреттоһын Баязит Бикбай менән Ҡадир Даян башҡорт эпосы «Аҡбуҙат» нигеҙендә яҙған. Тәүге башҡорт әкиәти-тарихи операларының береһе.

Тасуирлама[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Беренсе редакцияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

«Аҡбуҙат» операһының премьераһы 1942 йылдың 7 ноябрендә Башҡорт дәүләт опера һәм балет театры сәхнәһендә була. Опера Октябрь революцияһының 25 йыллығына бағышлана.

Баязит Бикбай менән Ҡадир Даян беренсе редакция либреттоһының авторҙары була.

Дирижёры — П. М. Славинский;
Спектаклде ҡуйыусы — Б. Ғ. Имашев;
Режиссёры — В. А. Нелли-Влад;
Рәссамдары — Ғ. Ш. Имашева һәм М. Н. Арыҫланов;
Балетмейстеры — Х. Ғ. Сафиуллин;
Хормейстеры — Н. А. Болотов.
Ролдәр Башҡарыусылар
Һәүбән батыр Хөсәйен Ҡудашев
Таңһылыу Баныу Вәлиева
Ҡәһҡәһә Ғабдрахман Хәбибуллин
Нәркәс Мәғәфүрә Сәлиғәскәрова
Шүлгән Мәғәфүр Хисмәтуллин
Һомай ҡош Шәһиҙә Вәлиәхмәтова
Мәсем хан Ғата Сөләймәнов
Тарауыл Хәбир Ғәлимов
Күсем бей Г. Нәбиев

Икенсе редакцияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

«Аҡбуҙат» операһы икенсе редакцияла 1957 йылдың 31 декабрендә сәхнәгә сығарыла.

Икенсе редакция либреттоһының авторҙары Сәғит Мифтахов менән Ҡадир Даян була.

Дирижёры — Н. Ғ. Сабитов;
Ҡуйыусыһы — Б. Ғ. Имашев;
Режиссёры — М. Хисмәтуллин;
Рәссамы — М. Н. Арыҫланов;
Балетмейстеры — Ф. Ә. Ғәскәров;
Хормейстеры — А. Г. Тихомиров.
Ролдәр Башҡарыусылар
Һәүбән батыр Шамил Ҡолбарисов
Таңһылыу Баныу Вәлиева
Ҡәһҡәһә Ғабдрахман Хәбибуллин
Нэркэс М. Сәлиғәскәрова
Шулгән С. Русинов
Һомай ҡош Шәһиҙә Вәлиәхмәтова
Мәсем хан И. Муромцев
Тарауыл Сәлих  Хөснийәров
Кусем-бәй Г. Нәбиев

Концерт башҡарылышы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

1994 йылдың 24 ноябрендә опера беренсе тапҡыр концерт башҡарылышында ҡуйыла. Режиссёры — Р. Вәлиуллин, дирижёры В. И. Платонов була. Һәүбән ролен — Раил Көсөков, Нәркәсте — Ләлә Әхмәтйәнова, Таңһылыуҙы — Зөлфирә Фәрхетдинова, Шулгәнде — Фәнәүи Сәлихов, Ҡәһҡәһәне Руслан Хәбибуллин башҡара.

Сюжеты[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Сюжет нигеҙендә «Аҡбуҙат» эпосы һәм уның геройы Һәүбән батырҙың яуыз Мәсем ханға ҡаршы көрәше ята. «Аҡбуҙат» операһында Н. А. Римский-Корсаковтың әкиәттәр һәм эпостар буйынса яҙылған опералары традициялары дауам иттерелә.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]