Гертруда Элайон

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Гертруда Элайон
Рәсем
Заты ҡатын-ҡыҙ
Гражданлығы Flag of the United States.svg Америка Ҡушма Штаттары
Тыуған ваҡыттағы исеме ингл. Gertrude Belle Elion
Тыуған көнө 23 ғинуар 1918({{padleft:1918|4|0}}-{{padleft:1|2|0}}-{{padleft:23|2|0}})[1][2][3]
Тыуған урыны Нью-Йорк, Нью-Йорк
Вафат булыу көнө 21 февраль 1999({{padleft:1999|4|0}}-{{padleft:2|2|0}}-{{padleft:21|2|0}})[1][2][3] (81 йәш)
Вафат булған урыны Төньяҡ Каролина, Чапел-Хилл[d]
Туған тел инглизсә
Һөнәр төрө биолог, химик, биохимик, фармаколог, аптекарь, табип, профессор
Эшмәкәрлек төрө фармакология[d]
Эш биреүсе Университет Дьюка[d]
Ойошма йәки клуб ағзаһы Лондонское королевское общество[d], Национальная академия наук США[d][4], Американская академия искусств и наук[d], Национальная медицинская академия США[d] һәм Американская ассоциация содействия развитию науки[d][5]
Бүләктәре һәм маҡтаулы исемдәре
Уҡыу йорто Хантерский колледж[d][6]
Нью-Йоркский университет[d][6]
Политехнический институт Нью-Йоркского университета[d]
Ғилми етәксе Хитчингс, Джордж[d]
Описан на сайте nasonline.org/publicatio…
Commons-logo.svg Гертруда Элайон Викимилектә

Гертруда Белл Элайон (ингл. Gertrude Belle Elion; 23 ғинуар 1918, Нью-Йорк, АҠШ — 21 февраль 1999, Чапел-Хилл, Төньяҡ Каролина, АҠШ) — Америка биохимигы һәм фармакологы. 1988 йылда Элайон «Дарыу терапияһының мөһим принциптарын асҡан өсөн» Джеймс Блэк һәм оҙаҡ йылдар етәксеһе булған Джордж Хитчингс менән бергә физиология һәм медицина буйынса Нобель премияһы ала. АҠШ-тың Милли фәндәр академияһы (1990) һәм Милли медицина академияһы ағзаһы (1991), Лондон Король йәмғиәтенең сит ил ағзаһы (1995). АҠШ-тың Милли фәнни миҙалына лайыҡ булаған (1991).

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Иммигрант йәһүд ғаиләһендә (атаһы 12 йәшлек сағында — Литванан, әсәһе 14 йәшендә Рәсәйҙән киткән) тыуа. 1937 йылда Хантер колледжында бакалавриат тамамлай һәм 1941 йылда Нью-Йорк университетында химия специальносы буйынса уҡып сыға. Шунан лаборант һәм уҡытыусы булып эшләй, Бороу-Веллкам (хәҙер GlaxoSmithKline) фармацевтик компанияһында Джордж Хитчингстың ассистенты була. Ҡатын-ҡыҙ булғанға Элайон аспирантураға инә алмай һәм бер ҡасан да формаль рәүештә философия докторлығы дәрәжәһенә диссертация яҡламай[7], әммә һуңынан Джордж Вашингтон университетынан, Нью-Йорк университетының Политехник институтынан (1989) һәм Гарвард университетынан (1998) почётлы доктор дәрәжәһен ала.

Элайон тапҡан дарыу препараттары араһында меркаптопурин (лейкемияға ҡаршы препарат), азатиоприн иммуносупрессоры, аллопуринол (подагранан), малярияға ҡаршы пириметамин препараты, триметоприм, ацикловир (вирусҡа ҡаршы препарат, герпесты дауалау өсөн ҡулланыла) бар.

Америка сәнғәт һәм фән академияһы (1991) һәм Америка фән үҫешенә булышлыҡ итеү ассоциацияһы ағзаһы. "Ғалимдарҙың кешелекте иҫкәртеүе"нә ҡул ҡуя (1992).

Маҡтаулы бүләктәре
  • Garvan-Olin Medal (1968)
  • Физиология һәм медицина буйынса Нобель премияһы (1988)
  • АҠШ-тың Милли фәнни миҙалы (1991)
  • АҠШ Уйлап табыусыларҙың милли дан залы (1991)
  • Лемельсон премияһы (1997)

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. 1,0 1,1 Gertrude B. Elion — 2010.
  2. 2,0 2,1 Encyclopædia Britannica
  3. 3,0 3,1 (unspecified title) — 1999.
  4. http://www.nasonline.org/member-directory/deceased-members/1653.html
  5. Notable Names Database — 2002.
  6. 6,0 6,1 Ogilvie M. B. The Biographical Dictionary of Women in Science: Pioneering Lives From Ancient Times to the Mid-20th CenturyRoutledge, 2003. — Vol. 1. — P. 415. — 798 p. — ISBN 978-1-135-96342-2
  7. Stille Darlene R. Extraordinary Women Scientists (p.65) — Childrens Press.