Европа иҡтисади берләшмәһе

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Европа иҡтисади берләшмәһе
Флаг
Flag of Europe.svg
Нигеҙләү датаһы 1 ғинуар 1958[1]
Гимн гимн Европы[d]
Валюта ЭКЮ[d]
Штаб-фатирҙың урынлашыуы Брюссель[d]
Нигеҙендәге текст Договор об учреждении Европейского экономического сообщества[d]
Тәртип буйынса һуңыраҡ килеүсе Европейское сообщество[d]
Ғәмәлдән сыҡҡан дата 1993
Төп көйләүсе текст Римские договоры[d]
Урынлашыу картаһы
Commons-logo.svg Европа иҡтисади берләшмәһе Викимилектә

Европа иҡтисади берләшмәһе (ҡыҫҡа. ЕЭС) — 1957 йылдан 1993 йылға тиклем эшләүсе ун ике Европа дәүләтенең төбәк интеграция берләшмәһе. Төп маҡсаты булып иҡтисади интеграция, дөйөм баҙар булдырыуҙы ла индереп, булдырыу тора.

Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Европа интеграцияһын үҫтереүҙең төп стадиялары: Ирекле сауҙа зонаһы (1958—1968); Таможня союзы (1968—1986); Дөйөм баҙар (1986—1992); Иҡтисади һәм валюта союзы (1992—хәҙерге ваҡыт).

  • 1957 йыл. Европа иҡтисади берләшмәһенең (ЕЭС) Европа күмер һәм ҡорос берләшмәһе ағзалары булған илдәр тарафынан ойошторола.
  • Рим килешеүенә ярашлы, ЕЭС-тың маҡсаты таможня союзын булдырыу (үҙ-ара сауҙала таможня пошлиналарын һәм һан сикләүен эҙмә-эҙ бөтөрөү), берҙәм ауыл хужалығы сәйәсәте, ЕЭС ағзаһы илдәре араһында капиталдың, эшсе көстәрҙең һәм хеҙмәттәрҙең ирекле хәрәкәте ине. Европа иҡтисади берләшмәһенә алты дәүләт инә: Франция, Германия Федератив Республикаһы, Италия, Бельгия, Нидерландтар, Люксембург. Берләшмәгә инмәгән илдәргә ҡарата берҙәм таможня тарифтары билдәләнә.
  • 1958 йыл берләшмәнең беренсе комиссияһы эшләй башлай.
  • 1961 йылда Греция Европа иҡтисади берләшмәһенә ассоциацияланған ағза сифатында ҡушылған тәүге ил була, әммә уның ағзалығы 1967 йылда полковниктарҙың дәүләт түңкәрелешенән һуң туҡтатыла.
  • 1964 йыл. Дөйөм ауыл хужалығы баҙары ойошторола һәм хаҡтарҙың бер төрлөлөгө индерелә. 1969 йыл. Гаагала берләшмәне киңәйтеү һәм интеграцияны тәрәнәйтеү тураһында ҡарар ҡабул итеү (Тиндеманстың планы).
  • 1972 йыл. Валюта курстарының берлеге тураһында Европа килешеүе әҙерләнә (European Joint Float Agreement). Ҡатнашыусы илдәрҙең валюталарына яҡынса 2,25 процент диапазонда бер-береһенә үҙгәрергә мөмкинлек бирә.
  • 1973 йыл. Бөйөк Британияның, Данияның, Ирландияның ЕЭС-ҡа ҡушылыуы.
  • 1979 йыл. Европа валюта системаһын индереү.
  • 1981 йыл. Грецияның ЕЭС-ҡа ҡушылыуы.
  • 1986 йыл. Испанияның һәм Португалияның ЕЭС-ҡа ҡушылыуы.
  • 1991 йыл. ЕЭС һәм Европа ирекле сауҙа ассоциацияһы араһында Европа иҡтисади киңлеге булдырыу тураһында килешеү.
  • 1993 йыл. ЕЭС союзы ойошторолғандан һуң, Европа берләшмәһенә үҙгәртелә, ул Евросоюздың өс таяуының төп берләшмәһе булып тора, ә берекмә институттары Союз институттары булып китә.

Дәүләт-ағзалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

даеияинглизн

Флаг Дәүләт Дата вступления Телдәр Валюта Халҡы

(1990)
Бельгия Бельгия 01957-03-Ҡалып:0expr 25 март 1957 нидерланд, француз, немец бельгия франкы &&&&&&&010016000.&&&&&010 016 000
Бөйөк Британия Великобритания 01973-01-Ҡалып:0expr 1 ғинуар 1973 инглиз фунт стерлингов &&&&&&&057681000.&&&&&057 681 000
Греция Греция 01981-01-Ҡалып:0expr 1 ғинуар 1981 грек грек драхмаһы &&&&&&&010120000.&&&&&010 120 000
Дания Дания 01973-01-Ҡалып:0expr 1 ғинуар 1973 дат дат кронаһы &&&&&&&&05146500.&&&&&05 146 500
Германия Көнбайыш Германия 01957-03-Ҡалып:0expr 25 март 1957 немецкий немец маркаһы &&&&&&&063254000.&&&&&063 254 000
Ирландия Ирландия 01973-01-Ҡалып:0expr 1 ғинуар 1973
инглиз

һәм ирланд

ирланд фунты &&&&&&&&03521000.&&&&&03 521 000
Испания Испания 01986-01-Ҡалып:0expr 1 ғинуар 1986 испан испан пасетаһы &&&&&&&038993800.&&&&&038 993 800
Италия Италия 01957-03-Ҡалып:0expr 25 март 1957 итальян итальян лираһы &&&&&&&056762700.&&&&&056 762 700
Люксембург Люксембург 01957-03-Ҡалып:0expr 25 март 1957 француз, немец, люксембург люксембург франы &&&&&&&&&0384400.&&&&&0384 400
Нидерланд Нидерланды 01957-03-Ҡалып:0expr 25 март 1957 нидерланд нидерланд гульдены &&&&&&&014892300.&&&&&014 892 300
Португалия Португалия 01986-01-Ҡалып:0expr 1 ғинуар 1986 португал португал эскудоһы &&&&&&&&09862500.&&&&&09 862 500
Франция Франция 01957-03-Ҡалып:0expr 25 март 1957 француз француз франкы &&&&&&&056718000.&&&&&056 718 000

Шулай уҡ ҡарағыҙ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Корнелиус Лука Торговля на мировых валютных рынках = Trading in the Global Currency Markets — М.: Альпина Паблишер, 2005. — 716 б. — ISBN 5-9614-0206-1.

Ҡалып:Хронология эволюции ЕС Ҡалып:Хронология эволюции ЕС