Эстәлеккә күсергә

Европа иҡтисади берләшмәһе

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Европа иҡтисади берләшмәһе
Байраҡ
Нигеҙләү датаһы 1 ғинуар 1958[1]
Гимн гимн Европы[d]
Валюта ЭКЮ[d]
Бойһонған ойошма (филиал) Joint Information Service of the European Community[d]
Штаб-фатирҙың урынлашыуы Брюссель[d], Бельгия
Нигеҙендәге текст Договор об учреждении Европейского экономического сообщества[d]
Тәртип буйынса һуңыраҡ килеүсе Европейское сообщество[d] һәм UE
Алмаштырылған UE
Ғәмәлдән сыҡҡан дата 1 декабрь 2009
Төп көйләүсе текст Римские договоры[d]
Урынлашыу картаһы
 Европа иҡтисади берләшмәһе Викимилектә
ЕЭС 1993 йылда

Европа иҡтисади берләшмәһе (ҡыҫҡаса ЕЭС) — 1957 йылдан 1993 йылға тиклем ғәмәлдә булған ун ике Европа дәүләтенең төбәк интеграция берекмәһе. Төп маҡсаты булып иҡтисади интеграция, дөйөм баҙар ойоштороуҙы ла индереп, булдырыу тора[2].

Тарихы

[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]

Европа интеграцияһын үҫтереүҙең төп стадиялары: Ирекле сауҙа зонаһы (1958—1968); Таможня союзы (1968—1986); Дөйөм баҙар (1986—1992); Иҡтисади һәм валюта союзы (1992—хәҙерге ваҡыт).

  • 1957 йыл. Европа иҡтисади берләшмәһенең (ЕЭС) Европа күмер һәм ҡорос берләшмәһе ағзалары булған илдәр тарафынан ойошторола[3].
  • Рим килешеүенә ярашлы, ЕЭС-тың маҡсаты таможня союзын булдырыу (үҙ-ара сауҙала таможня пошлиналарын һәм һан сикләүен эҙмә-эҙ бөтөрөү), берҙәм ауыл хужалығы сәйәсәте, ЕЭС ағзаһы илдәре араһында капиталдың, эшсе көстәрҙең һәм хеҙмәттәрҙең ирекле хәрәкәте ине. Европа иҡтисади берләшмәһенә алты дәүләт инә: Франция, Германия Федератив Республикаһы, Италия, Бельгия, Нидерланд, Люксембург. Берләшмәгә инмәгән илдәргә ҡарата берҙәм таможня тарифтары билдәләнә[4].
  • 1958 йыл берләшмәнең беренсе комиссияһы эшләй башлай[5].
  • 1961 йылда Греция Европа иҡтисади берләшмәһенә ассоциацияланған ағза сифатында ҡушылған тәүге ил була, әммә уның ағзалығы 1967 йылда полковниктарҙың дәүләт түңкәрелешенән һуң туҡтатыла[6].
  • 1964 йыл. Дөйөм ауыл хужалығы баҙары ойошторола һәм хаҡтарҙың бер төрлөлөгө индерелә. 1969 йыл. Гаагала берләшмәне киңәйтеү һәм интеграцияны тәрәнәйтеү тураһында ҡарар ҡабул итеү (Тиндеманстың планы).
  • 1972 йыл. Валюта курстарының берлеге тураһында Европа килешеүе әҙерләнә (European Joint Float Agreement). Ҡатнашыусы илдәрҙең валюталарына яҡынса 2,25 процент диапазонда бер-береһенә үҙгәрергә мөмкинлек бирә[7].
  • 1973 йыл. Бөйөк Британияның, Данияның, Ирландияның ЕЭС-ҡа ҡушылыуы.
  • 1979 йыл. Европа валюта системаһын индереү[8].
  • 1981 йыл. Грецияның ЕЭС-ҡа ҡушылыуы[9].
  • 1986 йыл. Испанияның һәм Португалияның ЕЭС-ҡа ҡушылыуы[10].
  • 1991 йыл. ЕЭС һәм Европа ирекле сауҙа ассоциацияһы араһында Европа иҡтисади киңлеге булдырыу тураһында килешеү[4].
  • 1993 йыл. ЕЭС союзы ойошторолғандан һуң, Европа берләшмәһенә үҙгәртелә, ул Евросоюздың өс таяуының төп берләшмәһе булып тора[11], ә берекмә институттары Союз институттары булып китә.

Дәүләт-ағзалар

[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]
Флаг Дәүләт Дата вступления Телдәр Валюта Халҡы

(1990)
Бельгия Бельгия 25 март 1957 нидерланд, француз, немец бельгия франкы 10 016 000
Бөйөк Британия Великобритания 1 ғинуар 1973 инглиз фунт стерлингов 57 681 000
Греция Греция 1 ғинуар 1981 грек грек драхмаһы 10 120 000
Дания Дания 1 ғинуар 1973 дат дат кронаһы 5 146 500
Германия Көнбайыш Германия 25 март 1957 немец немец маркаһы 63 254 000
Ирландия Ирландия 1 ғинуар 1973
инглиз

һәм ирланд

 ирланд фунты 3 521 000
Испания Испания 1 ғинуар 1986 испан испан пасетаһы 38 993 800
Италия Италия 25 март 1957 итальян итальян лираһы 56 762 700
Люксембург Люксембург 25 март 1957 француз, немец, люксембург люксембург франы 384 400
Нидерланд Нидерланды 25 март 1957 нидерланд нидерланд гульдены 14 892 300
Португалия Португалия 1 ғинуар 1986 португал португал эскудоһы 9 862 500
Франция Франция 25 март 1957 француз француз франкы 56 718 000

Шулай уҡ ҡарағыҙ

[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]

Иҫкәрмәләр

[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]
  1. ↑ Merkedager: fødselsdager, stiftelsesdatoer, begivenheter — Осло: Biblioteksentralen, 1989. — ISBN 82-7022-061-2
  2. ↑ Европейское экономическое сообщество // Современная энциклопедия. — 2000.
  3. ↑ Брайен Батлер, Брайен Джонсон, Грэм Сидуэл и др. Общая редакция: д.э.н. Осадчая И.М. Европейское экономическое сообщество // Финансы. Толковый словарь. 2-е изд. — М.: "ИНФРА-М", Издательство "Весь Мир". — 2000.
  4. 1 2 Международная интеграция в Европе // Международные экономические отношения / Под ред. В.Е. Рыбалкина. — 6-е издание, пераб. и доп.. — М.: ЮНИТИ, 2006. — С. 304—308. — 591 с. — ISBN 5-09-002630-0.
  5. ↑ The Hallstein Commission. Дата обращения: 2 май 2020. Архивировано 21 февраль 2020 года.
  6. ↑ Deschamps, Etienne; Lekl, Christian The accession of Greece. CVCE. University of Luxemburg. Дата обращения: 18 март 2018. Архивировано 20 октябрь 2017 года.
  7. ↑ Baldwin, Richard & Wyplosz, Charles. The European Monetary System // The Economics of European Integration. — London, New York, Madrid, Milan.: McGraw-Hill, 2004. — С. 313—326. — 458 с. — ISBN 0-077-103947.
  8. ↑ Эволюция Европейской валютной системы. Дата обращения: 16 октябрь 2010. Архивировано 2 июль 2012 года. 2019 йыл 25 ноябрь архивланған.
  9. ↑ The accession of Greece. CVCE (2016). Дата обращения: 8 апрель 2020. Архивировано 8 апрель 2020 года.
  10. ↑ The Accession Treaties with Spain and Portugal 2020 йыл 8 апрель архивланған. on CVCE website
  11. ↑ Структура трёх опор была упразднена в 2009 году, когда опоры были заменены единым правосубъектным Европейским союзом

Әҙәбиәт

[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]
  • Корнелиус Лука. Торговля на мировых валютных рынках = Trading in the Global Currency Markets. — М.: Альпина Паблишер, 2005. — 716 с. — ISBN 5-9614-0206-1.

Ҡалып:Хронология эволюции ЕС Ҡалып:Хронология эволюции ЕС

«https://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Европа_иҡтисади_берләшмәһе&oldid=1250920» битенән алынған