Зенкович Всеволод Павлович

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Зенкович Всеволод Павлович
Заты ир-ат
Гражданлығы Flag of Russia.svg Рәсәй империяһы
Flag of Russia.svg Рәсәй республикаһы
Flag of the Soviet Union.svg СССР
Flag of Russia.svg Рәсәй
Тыуған көнө 22 ғинуар (4 февраль) 1910
Тыуған урыны Рәсәй империяһы, Мәскәү ҡалаһы[1]
Вафат булған көнө 15 август 1994({{padleft:1994|4|0}}-{{padleft:8|2|0}}-{{padleft:15|2|0}}) (84 йәш)
Вафат булған урыны Рәсәй, Мәскәү ҡалаһы
Ерләнгән урыны Мәскәүҙәге Дон зыяраты[d]
Һөнәр төрө географ
Эшмәкәрлек төрө Океанология[d] һәм геоморфология[d]
Эш биреүсе Институт географии РАН[d]
Институт географии имени Вахушти Багратиони[d]
Ғилми исеме профессор[d]
Ғилми дәрәжә география фәндәре докторы[d]
Аспиранттар Лымарев, Василий Иосифович[d]
Сәйәси фирҡә ағзаһы Советтар Союзы Коммунистар партияһы
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены Государственная премия СССР Ленин премияһы Сталинская премия

Всеволод Павлович Зенкович (4 февраль 1910 - 15 август 1994) - совет океанологы һәм геоморфолог . География фәндәре докторы (1946), профессор (1947), Сталин (1951) һәм Ленин (1962) премиялары лауреаты, СССР Фәндәр академияһының Океанология институтына нигеҙ һалыусыларҙың береһе [2] .

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Всеволод Павлович Зенкович 1910 йылдың 22 ғинуарында (4 февраль) Мәскәүҙә Гродно губернаһының Пружан өйәҙе белорустар ғаиләһендә тыуа. Атаһы Мәғариф Халыҡ комиссариаты инспекторы булып эшләй.

1927 йылда ул Мәскәү дәүләт университетының геология факультетына уҡырға инә, ләкин уны тамамламай.

1927 йылдан ул "Персей" карабы сәйәхәттәрендә ҡатнаша.

1929-1944 ул йылдарҙа Балыҡсылыҡ һәм Океанография бөтөн рәсәй тикшеренеү институтында ( УТРО ) контроль яһаусы була[3] .

Һуғыш ваҡытында ул инженер ғәскәрҙәрендә хеҙмәт итә.

1944-1971 йылдарҙа ул СССР Фәндәр академияһының Океанология институтында диңгеҙҙең яр буйы зонаһы лабораторияһы мөдире булып хеҙмәт итә.

Всеволод Павлович Грузия ССР Фәндәр академияһының Вахушти Баграти география институтында эшләй, һәм ул Ҡара диңгеҙ яры морфологияһы һәм динамикаһы лабораторияһын етәкләй.

Ул Аҡ, Каспий һәм Ҡара диңгеҙҙең яр буйҙарында, шулай уҡ Польша, Нидерланд, Югославия, Вьетнам, Мысыр, Мексика, Куба һәм Ҡытайҙа эшләй.

Киң танылыу алған яр буйы зонаһын тикшереүселәр совет мәктәбен ойоштороусы

Ул 1994 йылдың 15 авгусында Мәскәүҙә вафат була. Донской зыяратында күмелгән [4] .

Бүләктәре һәм премиялары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

1951 - II дәрәжә Сталин премияһы - 1:2,500,000.масштабта "СССР-ҙың гипсометрик картаһы" ғилми хеҙмәте өсөн 1954 - Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены (27 март, 1954) 1956 - Иҡтисади ҡаҙаныштар күргәҙмәһенең ҙур көмөш медале 1958 - СССР география йәмғиәтенең Тенор Литкеның алтын медале 1964 - СССР дәүләт премияһы

Сит ил бүләктәре ( PRC, Вьетнам, Болгария, Мысыр )

Ойошмаларҙа ағза булыуы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

1960 йылдан Халыҡ-ара геоморфология буйынса халыҡ-ара комиссия ағзаһы.

Хәтер[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

В.П.Зенкович тарафынан 1946-сы РВФ П.П.Ширшов исемендәге Океанология институтының диңгеҙ яры лабораторияһы уның исемен йөрөтә [5] .

Библиография[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Динамика һәм диңгеҙ яр зонаһы морфологияһы буйынса 100-ҙән артыҡ фәнни һәм 50-нән артыҡ фәнни-популяр әҫәрҙәре авторы [6], шул иҫәптән:

  • Зенкович В. П. О размыве дна у берегов Мезенского залива // Природа. 1939. № 4.
  • Зенкович В. П. Берега Мезенского залива: (Краткий очерк результатов работ Мезенской экспедиции Института географии Академии наук СССР в 1938 г.) // Учёные записки МГУ. Сер. География, Вып. 48 — М., 1940. — Б. 113—125.
  • Динамика и морфология морских берегов. Часть 1. Волновые процессы. 1946.
  • Зенкович В. П. Морской берег — М.: Гостехиздат, 1952. — (Научно-популярная библиотека). (обл.)
  • Зенкович В. П. Динамическая классификация морских берегов // Труды ИО АН СССР, 1954, т. 10.
  • Зенкович В. П. Морское дно — М.: Гостехиздат, 1956. — 56 б. — (Научно-популярная библиотека. Выпуск 86). (обл.)
  • Морфология и динамика советских берегов Чёрного моря. Т. 1-2. 1958—1960.
  • Зенкович В. П. Берега Чёрного и Азовского морей — М.: Географгиз, 1958. — 376, [12] б. — Библиогр.: с. 364—371.
  • Зенкович В. П. Основы учения о развитии морских берегов / АН СССР. Океанографическая комиссия — М.: Изд-во АН СССР, 1962. — 710, [18] б. — Библиогр.: с. 669—700. (переиздана в 1968 в Англии и в США).
  • Зенкович В. П. На рубежах земли и моря: Записки исследователя / АН СССР — М.: Изд-во АН СССР, 1963. — 224 б. — (Научно-популярная серия АН СССР).
  • Зенкович В. П. Белая полоса: Новое в изучении работы морских волн / АН СССР. Океанографическая комиссия — М.: Знание, 1967. — 64 б. — Библиогр.: с. 64.
  • Зенкович В. П. Меж двух океанов / Худож. В. Харламов — М.: Мысль, 1972. — 296, [18] б. — 50000 экз.
  • Зенкович В. П. Проблема стабилизации морских берегов Грузинской ССР // Геоморфология, 1977, № 1, с. 50-54.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Зенкович Всеволод Павлович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  2. В. П. Зенкович на сайте Института Океанологии им. П. П. Ширшова РАН
  3. Зенкович Все­во­лод Пав­ло­вич в БРЭ.
  4. Могила В. П. Зенковича на Донском кладбище в Москве.
  5. Лаборатория шельфа и морских берегов имени В. П. Зенковича — Институт Океанологии им. П. П. Ширшова РАН
  6. Библиография и литература о В. П. Зенкевиче в информауионной системе «История геологии и горного дела» РАН.

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Краткая географическая энциклопедия: В 5 томах / Глав. ред. А. А. Григорьев. — М.: Советская энциклопедия, 1966. — Т. 5. — С. 455. — 544 с.
  • Краснопольский А. В. Отечественные географы (1917 - 1992): Биобиблиографический справочник (в 3-х томах)) / Под ред. проф. С. Б. Лаврова; РАН, Русское географическое общество. — СПб., 1993. — Т. 1 (А—Т). — С. 335-336. — 492 б. — 1 000 экз.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]