Идиль Бирет

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Идиль Бирет
Рәсем
Заты ҡатын-ҡыҙ[1][2][3]
Гражданлығы Flag of Turkey.svg Төркиә
Тыуған көнө 21 ноябрь 1941({{padleft:1941|4|0}}-{{padleft:11|2|0}}-{{padleft:21|2|0}})[4][5] (77 йәш)
Тыуған урыны Төркиә, Анкара[2]
Һөнәр төрө пианист, музыкант
Жанр классик музыка
Бүләктәре һәм маҡтаулы исемдәре
Уҡыу йорто Высшая национальная консерватория музыки и танца[d]
Кемдә уҡыған Надя Буланже[d][6], Фенмен, Митхат[d], Корто, Альфред[d] һәм Кемпф, Вильгельм[d]
Музыка ҡоралы фортепиано
Рәсми сайт idilbiret.eu/tr/
Commons-logo.svg Идиль Бирет Викимилектә

Идиль Бирет (төр. İdil Biret; 21 ноябрь 1941, Анкара) — төрөк пианисы.

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Идиль Бирет биш йәштән Митхат Фенменда фортепианола шөғөлләнә башлай. 1949 йылда Төркиә парламентының махсус рөхсәте буйынса Бирет Париж консерваторияһына Надя Буланжела уҡыу өсөн китә, шулай уҡ Мадлен де Вальмалет һәм Жан Дуайенда ла шөғөлләнә. Консерваторияны тамамлағандан һуң Бирет Альфред Корто һәм уны, яратҡан уҡыусым, тип атаған Вильгельм Кемпф етәкселегендә оҫталығын камиллаштыра. 1958 йылда уның халыҡ-ара концерт карьераһы башлана. 1959 йылда Хариет Коэн Халыҡ-ара музыкаль премияһы сиктәрендә Дину Липатти Миҙалына лайыҡ була. 1960 йылда Бирет беренсе тапҡыр СССР-ҙа сығыш яһай һәм төрлө йылдарҙа Советтар Союзында һәм Рәсәйҙә 100-гә яҡын концерт бирә.

Биреттың юғары ҡаҙаныштары Бетховендан башлап романтик һәм постромантик репертуар менән бәйле — (Бирет Бетховендың бөтә 32 сонатаһын, быны экзотика булараҡ ҡабул итергә була, Ференц Лист тарафынан фортепиано өсөн яҙылған туғыҙ симфонияһын — 1986 йылғы яҙма, лейб EMI уйнай). Уның башҡарыуында Шопендың фортепиано өсөн ижад ителгән бөтә туғыҙ симфонияһы яҙмалары (15 диск, 1992) Польшала наградаларға лайыҡ була. 1997 йылда, композитор вафатының 100 йыллығы йылында, Брамстың фортепиано өсөн ижад ителгән соло әҫәрҙәрен тулыһынса бер-бер артлы ҡуйылған биш концертында башҡара. Биреттың күренекле яҙмалары араһында шулай уҡ Рахманинов әҫәрҙәре (2000), Пьер Булез сонатаһы (1995, «Монд» гәзите версияһы буйынса йылдың иң яҡшы яҙмаһы), Дьёрд Лигет этюды ингән 10 альбом комплекты бар.

Биреттың уҡыусылары араһында, атап әйткәндә, Австрия пианисы Ингольф Вундер бар.

Идиль Бирет, Кючюкчекмеджда, 2012.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]