Илиада

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Унда күсергә: төп йүнәлештәр, эҙләү
Илиада
Ιλιάδα
Издание
Жанр:

Эпос

Автор:

Гомер

Төп нөхсә теле:

грек

Яҙылған йылы:

б. э. т. IX—VIII бб.

Тәржемә:

Николай Гнедич, Викентий Вересаев, Василий Жуковский

Тәүге тәржемә:

Киприи[d]

Һуңыраҡ тәржемә:

Эфиопида[d] һәм Постгомерика[d]

Электрон версия

«Илиа́да» (бор. грек. Ἰλιάς) — Боронғо Грецияның һаҡланып ҡалған иң боронғо әҙәбиәт ҡомартҡыһы. Эпик поэманы Гомер яҙған тип фаразлана. Бында Троя һуғышы ваҡиғалары һүрәтләнә, әҫәрҙең нигеҙендә боронғо ҡаһармандар тураһындағы халыҡ риүәйәттәре ята.

Тарих[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Троя һуғышы хаҡында риүәйәттәрҙең бөтөн циклы бар, уларҙы «Троя циклы» йәғни «Эпик цикл» тип атайҙар. Ҡайһылары беҙҙең замандарға тиклем өлөшлөтә («Киприя» әҫәре кеүек), ҡалғандары синопсистарҙа, һуңыраҡ ижад итеүсе авторҙарҙың үҙ һүҙҙәре менән һөйләп биреүендә, һәм тик Гомерҙың «Илиада» һәм «Одиссея» тулыһынса һаҡланып ҡалған.

Ҙур совет энциклопедияһына ярашлы, «Илиада» б. э. т. IX—VIII быуаттарҙа Кесе Азияның грек ҡалаларында крит-микен дәүере риүәйәттәре нигеҙендә барлыҡҡы килә. Ул яҡынса 15 700 бүлексәнән торған гекзаметр менән яҙылған, ә Александрия филологтары менән әҫәр 24 йырға бүленә.

«Илиада» исеме Троя батшалығының баш ҡалаһы Илион исеменән алына.

"Илиада"ла Троя ҡалаһын ахейҙар тарафынан ун йыл буйы дауамында ҡамауға алынған осорҙоң һуңғы айҙарында булған ваҡиғалар тасуирлана.

Йөкмәткеһе[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]


Библиография[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Баҫмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Homeri Ilias. Volumen prius rhapsodias I—XII continens, recensuit Martin L. West (Bibliotheca scriptorum Graecorum et Romanorum Teubneriana), Stuttgart & Leipzig: B.G. Teubner 1998, lxii + 372 pp. ISBN 3-519-01431-9
  • Homeri Ilias. Volumen alterum rhapsodias XIII—XXIV continens, recensuit Martin L. West (Bibliotheca scriptorum Graecorum et Romanorum Teubneriana), K. G. Saur: Leipzig & Munich 2000, vii + 396 pp.

Тәржемәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Урыҫ теленә:

  • Омировых творений часть 1, содержащая в себе двенадцать песен Илиады. Перевел с греческого коллежский секретарь Петр Екимов. СПб., 1776. 406 стр.
  • Омировой Илиады часть 2, содержащая в себе последния двенадцать песен. / [Пер. П. Е. Екимова]. СПб., 1778. 433 стр.
  • Илиада. / Пер. прозой и примеч. И. Мартынова. В 4 ч. СПб., 1823—1825. (параллельный текст на греч. и рус. яз.)
  • Илиада Гомера, переведенная Николаем Гнедичем… СПб., 1829. (неоднократно переиздавался)
  • Илиада Гомера. / Пер. Н. И. Гнедича, редижированный С. И. Пономаревым. 2-е изд. СПб.: А. С. Суворин, 1892. LXXXVI, 440 стр.
  • Илиада Гомера. / Пер. Н. М. Минского. М., 1896. 416 стр.
    • / Пер. Н. М. Минского, вступ. ст. П. Ф. Преображенского. М.: Гослитиздат, 1935. 353 стр. 10000 экз.
  • Гомер. Илиада. / Пер. В. Вересаева. М.-Л.: Гослитиздат, 1949. 551 стр. 10000 экз. (переиздания «Илиады» и «Одиссеи» в его переводе: М.: Просвещение, 1987. 398 стр. 263000 экз.)
  • Гомер. Илиада. / Пер. Н. И. Гнедича. Ст. и прим. А. И. Зайцева. Отв. ред. Я. М. Боровский. (Серия «Литературные памятники»). Л.: Наука, 1990. 576 стр. 50000 экз. переизд.: СПб.: Наука, 2008.

Ғилми хеҙмәттәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

см. также библиографию в статье Гомер

  • Шестаков С. П. О происхождении поэм Гомера. Вып. 2. О происхождении Илиады. — Казань, 1898. — 547 с.
  • Сахарный Н. Л. Илиада: Разыскания в области смысла и стиля гомеровской поэмы. — Архангельск, 1957. — 379 с. — 800 экз.
  • Шталь И. В. Гомеровский эпос: Опыт текстологического анализа «Илиады». — М.: Высш. шк., 1975. — 246 с. — 15000 экз.
  • Клейн Л. С. Бесплотные герои. Происхождение образов «Илиады» — СПб.: Фарн, Художественная литература, 1994. — 192 б. — 1000 экз. — ISBN 5-280-02015-x.
  • Клейн Л. С. Анатомия «Илиады» — СПб.: Изд-во СПб. ун-та, 1998. — 560 б. — 1000 экз. — ISBN 5-288-01823-5.
  • Гиндин Л. А., Цымбурский В. Л. Гомер и история Восточного Средиземноморья. — М.: Восточная литература, 1996. — 328 с. 2000 экз.
  • Page D. History and the Homeric Iliad. Berkeley, Univ. of California Press, 1959.
  • Reinhardt K. Die Ilias und inr Dichter. Göttingen, 1961.
  • Edwards, Mark W.; Kirk, Geoffrey Stephen; et al. (editors), The Iliad: A Commentary: Volume 5, Books 17-20, Cambridge University Press, 1993
  • West, Martin L., Studies in the text and transmission of the Iliad, München : K.G. Saur, 2001. ISBN 3-598-73005-5
  • Зелинский, ф. ф. «Закон хронологической несовместимости и композиция Илиады» (сборник «Χαριστήρια», Санкт-Петербург, 1897),
  • Зелинский, ф. ф. «Die Behandlung gleichzeitiger Ereignisse im antiken Epos» (Лейпциг, 1901; Suppl. к «Philologus»)
  • Зелинский, ф. ф. «Старые и новые пути в гомеровском вопросе» (ЖМНП] май, 1900).

Античные схолии к Илиаде[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Схолии к «Илиаде» по изданию Диндорфа (1875) занимают 6 томов:

  • Древние схолии:
  • Схолии из «Codex Veneti Marcianus 453»:
  • Схолии «Townleyana»:
  • Женевские схолии к Илиаде Том II (1891)
  • Новое издание схолий: Erbse, Hartmut, Scholia graeca in Homeri Iliadem (scholia vetera). 7 vol. Berlin: de Gruyter. 19691988.

Экранизация[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Троя (фильм)
  • Одиссея (мини-сериал)
  • Елена Троянская
  • Гнев Ахилла

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Статья основана на материалах Литературной энциклопедии 1929—1939.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Викикитапхана логотибы
Ошо темаға Викикитапханала текстар бар
Илиада