Кочетков Степан Михайлович

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Кочетков Степан Михайлович
Заты ир-ат
Гражданлығы Flag of the Soviet Union.svg СССР
Хеҙмәт итеүе СССР
Тыуған көнө 14 август 1923({{padleft:1923|4|0}}-{{padleft:8|2|0}}-{{padleft:14|2|0}})
Тыуған урыны Рәсәй, Мәләүез районы
Вафат булған көнө 30 сентябрь 1984({{padleft:1984|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:30|2|0}}) (61 йәш)
Вафат булған урыны СССР, РСФСР, Башҡорт АССР-ы, Мәләүез районы
Ерләнгән урыны Башҡортостан Республикаhы
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
«1941—1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Германияны еңгән өсөн» миҙалы Ленин ордены Советтар Союзы Геройы I дәрәжә Ватан һуғышы ордены «Батырлыҡ өсөн» миҙалы (СССР)
Хәрби звание Лейтенант
Һуғыш/алыш Бөйөк Ватан һуғышы
Ғәскәр төрө пехота[d]

Кочетков Степан Михайлович (14 август 1923 йыл — 24 сентябрь 1984 йыл) — Бөйөк Ватан һуғышы яугире, уҡсылар полкының пулемёт расчёты командиры. Гвардия лейтенанты (1947). Советтар Союзы Геройы (1943).

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Степан Михайлович Кочетко́в[1]1923 йылдың 14 авгусында Стәрлетамаҡ кантоны[2] Васильевка ауылында тыуған.

Урыҫ. Белеме башланғыс — мәктәптең 4 синыфы. 1940 йылда тракторсылар курсын тамамлай, механизатор булып эшләй. 1944 йылдан КПСС ағзаһы. Ҡыҙыл Армияға саҡырылғанға тиклем колхозда тракторсы була.

1942 йылдың 12 мартында Башҡорт АССР-ы Мәләүез район хәрби комиссариаты тарафынан Ҡыҙыл Армия сафына алына. 1942 йылдың июленән фронтта.

10-сы гвардия уҡсылар полкы пулемет расчеты командиры (6-сы гвардия уҡсылар дивизияһы, 13-сө армия, Үҙәк фронт), гвардия кесе сержанты С. М. Кочетков 1943 йылдың 29 сентябрендә Парищево ауылы (Киев өлкәһе Чернобыль районы) өсөн барған һуғышта батырлыҡ күрһәтә.

1946 йылда Кочетков Степан Михайлович Могилев пехота училищеһын тамамлай. 1947 йылдың апреленән алып лейтенант С. М. Кочетков — запаста.

Мәләүез районының Васильевка ауылында йәшәй. «Ағиҙел» колхозында эшләй.

1984 йылдың 24 сентябрендә вафат була. Мәләүез районының Васильевка ауылында ерләнгән[3].

Батырлығы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

«10-сы гвардия уҡсылар полкының пулемет расчеты командиры (6-сы гвардия уҡсылар дивизияһы, 13-сө армия, Үҙәк фронт), гвардия кесе сержанты Кочетков Степан Михайлович 1943 йылдың 29 сентябрендә Украинаның Киев өлкәһе Чернобыль районы Парищево ауылы эргәһендәге алыштарҙа яралана, әммә һигеҙ танк һәм бер нисә үҙйөрөшлө орудиелар менән һөжүм итеүсе фашист пехотаһына ҡаршы пулемет утын алып барыуын дауам итә. Расчет менән бергә ҡыйыу кесе сержант бер нисә тиҫтә гитлерсыны юҡ итә һәм дошмандың өс ут нөктәһен баҫтыра, был полкка дошмандың ҙур көстәренең контратакаһын кире ҡағырға мөмкинлек бирә».

СССР Юғары Советы Президиумының 1943 йылдың 16 октябрҙәге указы менән командованиеның заданиеларын өлгөлө үтәгәне һәм немец-фашист илбаҫарҙары менән һуғышта күрһәткән батырлығы һәм ҡаһарманлығы өсөн гвардия кесе сержанты Кочетков Степан Михайловичҡа Ленин ордены менән «Алтын Йондоҙ» миҙалы (№ 1794) тапшырылып, Советтар Союзы Геройы исеме бирелә.

Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Советтар Союзы Геройы (1943)
  • «Алтын Йондоҙ» миҙалы (16.10.1943)[4][5].
  • Ленин ордены (16.10.1943).
  • I дәрәжә Ватан һуғышы ордены.
  • «Батырлыҡ өсөн» миҙалы (21.08.1943)[6].
  • «1941—1945 йй. Бөйөк Ватан һуғышында Германияны еңгән өсөн» миҙалы.
  • Миҙалдар.

Хәтер[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

1990 йылдың 7 майында Геройҙың тыуған ерендә — Васильевка ауылында — бюсы ҡуйылған.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Республиканский Музей Боевой Славы. Кочетков Степан Михайлович. Тәүге сығанаҡтан архивланған 7 апрель 2013. 14 март 2013 тикшерелгән.
  2. Хәҙер Башҡортостан Республикаһының Мәләүез районы
  3. Кочетков Степан Михайлович. «Герои страны» сайты.
  4. Бүләкләү ҡағыҙы «Халыҡ батырлығы» мәғлүмәт электрон базаһында (архив материалдары: ЦАМО, ф. 33, оп. 793756, д. 24, л. 113, 114).
  5. Указ Президиума Верховного Совета СССР «Халыҡ батырлығы» мәғлүмәт электрон базаһында (архив материалдары: ЦАМО, ф. 33, оп. 682525, д. 48, л. 11).
  6. Приказ о награждении «Халыҡ батырлығы» мәғлүмәт электрон базаһында (архив материалдары: ЦАМО, ф. 33, оп. 717037, д. 63, л. 4).

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Несокрушимые. — Уфа, 1985.
  • Славные сыны Башкирии. — Уфа, 1979, кн. 4.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]