Льеж — Бастонь — Льеж

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Льеж — Бастонь — Льеж
Логотип
Рәсем
Нигеҙләү датаһы 1892
Дәүләт Flag of Belgium (civil).svg Бельгия
Спорт төрө шоссейный велоспорт[d]
Период события 1 йыл
Начало сезона Апрель
Рәсми сайт liege-bastogne-liege.be​ (инг.)​ (фр.)
Commons-logo.svg Льеж — Бастонь — Льеж Викимилектә

Льеж — Бастонь — Льеж (франц. Liège-Bastogne-Liège), йыш ҡына атала Ла Дойенн (франц. La Doyenne, «Иҫке Леди») — классик шоссела бер көнлөк велосипедта уҙышыу, һыл һайын апрель аҙағында Бельгияның Арденн төбәгендә, Льеждан Бастонға һәм кире маршрут буйынса үткәрелә[1][2] Тәүге тапҡыр 1892 йылда үтә, Европа профессиональ велошоссе календары <i id="mwEQ">Монументының</i> иң боронғо бишеһенең береһе булып тора[3].

Маршрутының оҙонлоғо һәм бик ҡатмарлы булыуы сәбәпле донъяла иң-иң ауыр бер көнлөк велосипедта үҙышыу булып һанала[4] Бельгияның данлыҡлы спортсыһы Эдди Меркс еңеү яулау буйынса рекорд ҡуйыусы тип һанала, ул бындай ярышта 5 тапҡыр еңеүсе була. Итальян Морено Арджентин һәм испан Алехандро Вальверде 4 тапҡыр чемпион була.


2017 йылда ярыштың ҡатын-ҡыҙҙар өсөн Льеж — Бастонь — Льеж версияһы уйлап сығарыла[5]. Ул ярышта нидерланд Анна ван дер Брегген еңеүсе була.

Тарих[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Спа — Бастонь — Спа[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Классик һәм башҡа бик күп бер көнлөк велосипедтағы Льеж — Бастонь — Льеж ярышы Льеждың (Expresse L) француз телендә сыҡҡан гәзите тарафынан ойошторола, шунлыҡтан Бельгияның француздар йәшәгән төбәгендә үткәрелә.[6]

Леон Уа, Льеж — Бастонь — Льеж маршрутында өс тапҡыр еңеүсе. XIX быуат.

Тәүге тапҡыр ярыш 1892 йылда һөйәрмәндәр араһында уҙғарыла. Маршруттың оҙонлоғо 250 км,[1] 19 быуат аҙағында велосипед ҡиммәтле булғанда был ярышта бай кешеләр генә ҡатнаша алған. Тәүге ярышта ҡатнашҡан 33 спортсының бары тик 17-һе генә финишҡа барып етә. Маршрут Бастонь тимер юл вокзалы янында боролош яһай. Маршрутты үтә алмаған спортсылар кире Льежға поезда ҡайта алған[6] . Льежда тыуған Леон Уа, юлды 10 сәғәт 48 минутта үтеп, еңеү яулай. Икенсе урынға Леон Лхуст, өсөнсө урынға — Луис Расквинет сыға. Финиш урынына ҡалған спортсылар тағы биш сәғәт үткәс кенә килеп еткән[7].


1908 йылда француз Андре Трусселие еңә[7] . Беренсе бөтә донъя һуғышы ваҡытында классик ярыш үткәрелмәй тора. Ике бөтә донъя һуғышы араһында Бнельгия спортсылары һәр саҡ еңеү яүлап килә.

Арденн классикаһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Икенсе донъя һуғышы ваҡытында ярыштар үткәрелмәй тора, бары тик 1945 йылда ғына Европала велоспорт башлана.

Еңеү буйынса рекордсмен Меркс Эдди, ул Льеж — Бастонь— Льеж маршрутында 5 тапҡыр еңеү яулай.

1971 йылда велоспортта Эдди Меркс дәүере башлана, ул классикала биш тапҡыр еңеү яулай[8][9].

Күренекле француз велоспортсыһы 1977 һәм 1980 йылдарҙа Бернар Ино классикала ике тапҡыр ҡатмарлы һауа шарттарында еңеү яулай[10].

1980 йылда итальян Морено Арджентин, дүрт тапҡыр ярышта еңеү яулап, рекорд ҡуя.

2005 йылда Ҡаҙағстан спортсыһы Александр Винокуров, немец Йенс Фогтты артта ҡалдырып, спринтта, еңеү яулай[11][12].

2010 йылда Александр Винокуров икенсе тапҡыр еңеү яулай, ул үҙ төркөмөндәге берҙән-бер дәғүәсе Александр Колобневты артта ҡалдыра[13].

Һуңғы йылдарҙа испан универсалы Алехандро Вальверде дүрт тапҡыр ярышта еңеү яулай.[14].

Маршруты[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ағымдағы курс[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Маршрут картаһы. Льеж — Бастонь — Льеж 2011.

Һәр йыл һайын тиерлек маршрутҡа үҙгәрештәр индерелә, уның ҡайһы бер тауға менгән урындары ярыш маршрутынан төшөрөлөп ҡалдырыла, ә ҡайһы берҙәре өҫтәлеп тора. Был исемлектә күтәрелештәр (Льеж — Бастонь — Льеж 2009):

Исеме Старт км Оҙонлоғо (м) Ул %
1 Кот-д 57,7 1800 5,7
2 Кот-ла-Рош-а-Арден 82 2800 4,9
3 Кот-Сен-Рош 128 800 12
4 Кот-В 172 2700 7
5 Кот-Аҡман 178,5 1100 10,5
6 Кот-ла-Лева 184 3400 6
7 Кот-дю-Розье 196,5 4000 5,9
8 Бесәй-ла-Быуат 209 3100 5,9
9 Кот-ла-Редутта 226,5 2100 8,4
10 Кот-ла-Рош-о-Фокон 241,5 1500 9,9
11 Кот-Сен-Никола 255,5 1400 11,1

Һауа торошо[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Һауа торошо йыш ҡына апрелдә тотороҡһоҙ була, шунлыҡтан ярыштарға һауа шарттары ныҡ йоғонто яһай. 1919., 1957, 1980, 2016 йылдарҙа көслө ҡар яуыуы күҙәтелә.

Ино Бернар, ярышта ҡатнашыусы 174 спортсы араһынан финалға еткән 21 спортсыһы араһында еңеүсе була[15].

Призерҙары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Еңеү рекорды[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Шәхсән[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Курсив менән ғәмәлдәге спортсылар билдәләнгән.

Еңеү Спортсылар Йыл
5 Эдди Меркс (BEL) 1969, 1971, 1972, 1973, 1975
4 Алехандро Вальверде (ESP) 2006, 2008, 2015, 2017
Арджентина море (ITA) 1985, 1986, 1987, 1991
3 Леон Уа (BEL) 1892, 1893, 1894
Альфонс Схеперс (BEL) 1929, 1931, 1935
Альфред Де Брюйн (BEL) 1956 йылда, 1958, 1959
2 Моттиа Луи (BEL) 1921, 1922
Рене Вермандель (BEL) 1923, 1924
Ришар Депуарт (BEL) 1943, 1947
Проспер Депредомма (BEL) 1946, 1950
Кюблер Фердинанд (SUI) 1951, 1952
Йозеф Брейер (BEL) 1976, 1978
Ино Бернар (FRA) 1977, 1980
Келли шонкар (IRL) 1984, 1989
Чечилия Микеле (ITA) 1997, 1998
Паоло Беттини (ITA) 2000, 2002
Александр Винокуров (KAZ) 2005, 2010

Илдәр буйынса[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Еңеү Илдә
59 Бельгия Бельгия
12 Италия Италия
6 Швейцария Швейцария
5 Франция Франция
4 Нидерланд Нидерланд, Испания Испания
3 Ирландия Ирландия, Ҡаҙағстан Ҡаҙағстан, Люксембург Люксембург
2 Германия Германия
1 Австралия Австралия, Дания Дания, Рәсәй Рәсәй, Америка Ҡушма Штаттары АҠШ

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. 1,0 1,1
    Cycling Weekly, UK, 1993 march 13
  2. Cycling Weekly, UK, 1992 march 7
  3. «Монументы» рәсми мәғәнәһе юҡ; ул булмаһа беренсе тапҡыр ҡулланылған француз көндәлек гәзит L Équipe, календары күрһәтеү өсөн һәр ярышта урын ҡалмай, әммә был термин таралған булыуы арҡаһында телевидениеһына комментарий, бигерәк тә АҠШ.
  4. 2015 Spring Classics: How the hardest one-day races were won  (инг.) (2015-04-12). 22 ноябрь 2017 тикшерелгән.
  5. UCI announce 2017 Women's WorldTour calendar  (инг.) (2016-10-15). 22 ноябрь 2017 тикшерелгән.
  6. 6,0 6,1
    Cycling Weekly, UK, April 2002 13
  7. 7,0 7,1 Liège-Bastogne-Liège  (инг.) (2017-11-06). 22 ноябрь 2017 тикшерелгән.
  8. Philippe Bouvet De klassiekers — Rijswijk: Atrium, 2007. — Б. 25. — 223 б. — ISBN 978-90-811691-10.
  9. 1971 Liège-Bastogne-Lièg  (инг.). 22 ноябрь 2017 тикшерелгән.
  10. Liège-Bastogne-Liège's cold memories  (инг.) (2008-04-24). 22 ноябрь 2017 тикшерелгән.
  11. Hedwig Kröner Vino the Vainqueur  (инг.) (24 April 2005). 22 ноябрь 2017 тикшерелгән.
  12. Sporza video: 2005: Aleksander Vinokoerov (2011-04-16). 22 ноябрь 2017 тикшерелгән.
  13. Liège-Bastogne-Liège 2010: Alexander Vinokourov back on summit with Belgian win  (инг.). The Daily Telegraph (2010-04-25). 22 ноябрь 2017 тикшерелгән.
  14. Valverde wins Liège-Bastogne-Liège  (инг.). Immediate Media Company (2017-04-23). 22 ноябрь 2017 тикшерелгән.
  15. Cycling Weekly, UK, 2000 may