Мищенко Евгений Фролович

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Мищенко Евгений Фролович
Заты ир-ат
Гражданлығы Flag of the Soviet Union.svg СССР
Flag of Russia.svg Рәсәй
Хеҙмәт итеүе СССР
Тыуған көнө 9 март 1922({{padleft:1922|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:9|2|0}})[1]
Тыуған урыны Вязники[d], Владимир губернаһы[d], Совет Рәсәйе
Вафат булған көнө 20 июль 2010({{padleft:2010|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:20|2|0}}) (88 йәш)
Вафат булған урыны Мәскәү ҡалаһы, Рәсәй
Ерләнгән урыны Троекуров зыяраты[d]
Һөнәр төрө математик
Эшмәкәрлек төрө теория управления[d], Тирбәлеүҙәр теорияһы[d], топология[d] һәм дифференциаль тигеҙләмәләр теорияһы[d]
Эш биреүсе РФА-ның математика институты[d]
Ойошма йәки клуб ағзаһы Рәсәй Фәндәр академияһы һәм СССР Фәндәр академияһы[d]
Уҡыу йорто МДУ-ның механика-математика факультеты[d]
М. В. Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университеты[2]
Ғилми дәрәжә физика-математика фәндәре докторы[d]
Ғилми етәксе Павел Сергеевич Александров[d] һәм Лев Семёнович Понтрягин[d]
Аспиранттар Розов, Николай Христович[d] һәм Yuri S. Ledyaev[d][2]
Кемдә уҡыған Лев Семёнович Понтрягин[d]
Һуғыш/алыш Бөйөк Ватан һуғышы
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
Ҡыҙыл Йондоҙ ордены Октябрь Революцияһы ордены II дәрәжә Ватан һуғышы ордены IV дәрәжә «Ватан алдындағы хеҙмәттәре өсөн» ордены I дәрәжә Ватан һуғышы ордены Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены Ленин премияһы Демидов премияһы

Мищенко Евгений Фролович (9 март 1922 йыл, Хотиловка ауылы, хәҙер «Вязники ҡалаһы» Муниципаль берәмеге составында — 20 июль 2010 йыл, Мәскәү ҡалаһы) — совет һәм Рәсәй математигы, Рәсәй Фәндәр академияһы академигы (1991 йылдан, 1984 йылдан — СССР Фәндәр академияһының), физика-математика фәндәре докторы, профессор, дифференциаль тигеҙләмәләр теорияһы һәм процестарға идара итеү теорияһы өлкәһендә белгес, хәҙерге заман математик идара итеү теорияһын төҙөүселәренең береһе[3].

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Е. Ф. Мищенко Владимир губернаһының Вязники станцияһынан алыҫ түгел ерҙә тыуған. Шул уҡ өлкәнең Яңы Вязники ҡасабаһында урта мәктәпте тамамлай. Өлкән кластарҙа математика менән ҡыҙыҡһына һәм мәктәп уҡытыусыһы йоғонтоһонда билдәле физика фәндәре докторы А. А. Андроновтың һәм уның хеҙмәткәрҙәренең Горькийҙағы лекцияларын тыңлай башлай. Бынан тыш, ул һәләтле уҡыусыны хуплаған П. С. Александров менән хат алыша[4].

1940—1946 йылдарҙа Е. Ф. Мищенко хәрби хәрәкәттәге армияла (1941—1944 йылдарҙа Карелия фронтында) хеҙмәт итә. Ҡыҙыл Йондоҙ ордены менән бүләкләнә.[5]. 1942 йылда яңылыш һәләк булған тип таныла[6].

1946 йылда Мәскәү дәүләт университетының механика-математика факультетына уҡырға инә, уны тамамлағандан һуң (1951) геометрия һәм топология кафедраһында аспирантурала ҡалдырыла (1951—1953). Ошо ваҡыт эсендә П. С. Александров уның етәксеһе була[4].

1950-се йылдар башында Л. С. Понтрягин менән хеҙмәттәшлек итә башлай һәм тиҙҙән уның яҡын хеҙмәткәрҙәренең береһенә әүерелә, тулыһынса дифференциаль тигеҙләмәләр һәм идара итеү процестары теорияһына күсә. 1954 йылдан ғүмеренең аҙағына тиклем Рәсәй Фәндәр академияһының В. А. Стеклов исемендәге Математика институтында эшләй. 1994 йылдан Рәсәй Фәндәр академияһы Математика институтының баш ғилми хеҙмәткәре (1959—1994 йылдарҙа директор урынбаҫары), Рәсәй Фәндәр академияһының Математика бүлеге бюроһы ағзаһы, Рәсәй Фәндәр академияһы советнигы (1994 йылдан). 1987—2010 йылдарҙа «Труды Математического института им. В. А. Стеклова» журналының баш мөхәррире була[4].

Мәскәүҙә Троекуров зыяратында ерләнгән[7].

Фәнни эшмәкәрлеге[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Е. Ф. Мищенконың тикшеренеүҙәре саф һәм ғәмәли математиканың төрлө өлкәләрен үҙ эсенә ала: топология, ябай дифференциаль тигеҙләмәләр теорияһы (сингуляр ҡуҙғыуҙар теорияһы), тирбәлеүҙәр теорияһы, оптималләштереү теорияһы һәм дифференциаль уйындар.

Яҡынса 100 фәнни хеҙмәт, шул иҫәптән 4 монография авторы, улар араһында Л. С. Понтрягин, В. Г Болтянский һәм Р. В. Гамкрелидзе менән берлектә яҙылған «Оптималь процесстарҙың математик теорияһы» (1961) һәм уҡыусылары менән берлектә әҙерләнгән «Периодические движения и бифуркационные процессы в сингулярно возмущенных системах» монографияһы (1995). Мәскәү физика-техник институтында «Дифференциаль тигеҙләмәләр» курсын уҡый.

Маҡтаулы исемдәре һәм бүләктәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Евгений Фроловичтың фәнгә индергән өлөшө Ленин премияһы (1962), Н. М. Крылов исемендәге премия(1980), Халыҡ-ара академик нәшриәт компанияһы -Фән премияһы (1998) һәм Демидов премияһы (2008) менән билдәләнгән..

Баҫылып сыҡҡан хеҙмәттәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Понтрягин Л. С., Болтянский В. Г., Гамкрелидзе Р. В., Мищенко Е. Ф. . Математическая теория оптимальных процессов. — М.: Физматгиз, 1961.
  • Мищенко Е. Ф. . Асимптотическая теория релаксационных колебаний, описываемых системами второго порядка. — Матем. сборник, 44(86). — 1958. — С. 457–480.
  • Мищенко Е. Ф. . Асимптотическое вычисление периодических решений систем дифференциальных уравнений, содержащих малые параметры при производных. — Известия АН СССР. — 1957. — С. 627–654. — (серия матем., 21).
  • Мищенко Е. Ф., Колесов А. Ю. . Асимптотическая теория релаксационных колебаний. — Труды Матем. института им. В. А. Стеклова, 197. — 1991. — С. 3–84.
  • Мищенко Е. Ф. . О некоторых игровых задачах преследования и уклонения от встречи. — Автоматика и телемеханика № 9. — 1972. — С. 24–30.
  • Мищенко Е. Ф., Садовничий В. А., Колесов А. Ю., Розов Н. Х.  . Автоволновые процессы в нелинейных средах с диффузией. — М.: Физматлит, 2005.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]