Ниғмәтуллина Фира Ғариф ҡыҙы

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Ниғмәтуллина Фира Ғариф ҡыҙы
Заты ҡатын-ҡыҙ
Гражданлығы Flag of the Soviet Union.svg СССР
Flag of Russia.svg Рәсәй
Тыуған көнө 31 март 1933({{padleft:1933|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:31|2|0}})
Тыуған урыны СССР, РСФСР, Башҡорт АССР-ы, Баймаҡ районы
Вафат булған көнө 21 февраль 2001({{padleft:2001|4|0}}-{{padleft:2|2|0}}-{{padleft:21|2|0}}) (67 йәш)
Вафат булған урыны Рәсәй, Башҡортостан Республикаhы, Баймаҡ районы, Һаҡмар
Һөнәр төрө сәйәсмән
Биләгән вазифаһы СССР Юғары Советы депутаты[d]
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
Ленин ордены Социалистик Хеҙмәт Геройы Золотая медаль ВДНХ

Ниғмәтуллина Фира Ғариф ҡыҙы (31 март 1933 йыл — 21 февраль 2001 йыл) — Баймаҡ районы «Һәүәнәк» совхозының Һаҡмар фермаһы һауынсыһы. Социалистик Хеҙмәт Геройы. Һигеҙенсе саҡырылыш СССР Юғары Советы депутаты (1970—1974).

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ниғмәтуллина Фира Ғариф ҡыҙы 1933 йылдың 31 мартында Башҡорт АССР-ының Баймаҡ районы Түбәнге Бетерә ауылында тыуған. 1944 йылда Ниғмәтуллиндар ғаиләһе «Һәүәнәк» совхозында эшләр өсөн Башҡорт АССР-ы Икенсе Урманзаводтан Һаҡмар ауылына күсеп килә. Һауынсы булып әсәйҙәре эшләй, һуңынан уның өлгөһөнә өс өлкән ҡыҙы эйәрә.

Фира Ғариф ҡыҙы 1949 йылда Баймаҡ районының «Һәүәнәк» совхозы Һаҡмар фермаһында эшсе булып хеҙмәт юлын башлай. 1953—1958 йылдарҙа — һауынсы, 1958—1961 йылдарҙа — ошо уҡ фермала быҙау ҡараусы. 1961 йылда һауынсы булып эшкә күсә. 1966 йылда һәр беркетелгән һыйырҙан 3700-әр килограмм, 1967 йылда — 4046-шар килограмм, 1968 йылда — 3350-шәр килограмм, 1969 йылда — 4057-шәр килограмм һөт һауып алыуға өлгәшә һәм районда беренсе булып һәр һыйырҙан һауылған һөт буйынса 4000 сиген үтә.

Туғыҙынсы биш йыллыҡ (1971—1975) һөҙөмтәләре һауынсы хеҙмәтенең юғары нәтижәле булыуын асыҡ сағылдыра: 1971 йылда Ниғмәтуллина Фира Ғариф ҡыҙы һәр һыйырҙан 4024 килограмм, ә 1972 йылда — 4085 килограмм һөт ала. Киләһе йылда үҙенең юғары һауымлы төркөмөн икенсе һауынсыға тапшыра, ә үҙе тәүгә быҙаулаған һыйырҙарҙы ҡабул итә. Уларҙы оҫта һауып һөт төшөрөп, тағы ла ҙур хеҙмәт уңыштарына өлгәшә — һәр һыйырҙан 3726 килограмм һөт ала. 1975 йылда һауым 3763 килограммға тиклем арта. 1976 йылдың башында алдынғы һауынсы һәр һыйырҙан көн һайын 11 килограмм һөт һауа.

Бөтә союз социалистик ярышында өлгәшкән ҙур уңыштары, туғыҙынсы биш йыллыҡ заданиеһын һәм дәүләткә малсылыҡ продукттарын етештереүҙе һәм һатыуҙы арттырыу буйынса ҡабул иткән йөкләмәһен үтәүҙә күрһәткән хеҙмәт батырлығы өсөн, 1976 йылдың 10 мартында СССР Юғары Советы Президиумы указы менән Ниғмәтуллина Фира Ғариф ҡыҙына Социалистик Хеҙмәт Геройы исеме бирелә.

1988 йылда пенсияға киткәнгә тиклем Баймаҡ районының Һаҡмар фермаһында һауынсы булып эшләүен дауам итә.

Ғаиләһе: өлкән улы Камил оҙаҡ йылдар уҡытыусы булып эшләй. Кесе улы Азамат — пенсия алды йәшендә, һөнәре буйынса агроном. Ул ауыл хужалығы производствоһында тәжрибәле ойоштороусы булараҡ дан ала.

Фира Ғариф ҡыҙы — беренсе класлы мастер-мал ҡараусы (1970).

Һигеҙенсе саҡырылыш СССР Юғары Советы депутаты (1970—1974).

Ниғмәтуллина Фира Ғариф ҡыҙы 2001 йылдың 21 февралендә вафат була.

Наградалары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Социалистик Хеҙмәт Геройы (1976)
  • Ике Ленин ордены (1966, 1976)
  • СССР Халыҡ хужалығы ҡаҙаныштары күргәҙмәһенең (ВДНХ) алтын миҙалы
  • «Социалистик ярыш алдынғыһы» билдәһе.

Хәтер[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ниғмәтуллина Фира Ғариф ҡыҙының иҫтәлеген мәңгеләштереү маҡсатында Һаҡмар ауылында һәм Баймаҡ ҡалаһында урамдарға уның исеме бирелгән.

Уның йортона мемориаль таҡтаташ ҡуйылған.

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Герои труда / сост. Р. А. Валишин [и др.]. — Уфа : Китап, 2011. — 432 с. : ил. — ISBN 978-5-295-05228-6.
  • Башкирская энциклопедия. Гл. ред. М. А. Ильгамов т. 4. Л-О. 2008. — 672 с. — ISBN 978-5-88185-068-5.; науч.. изд. Башкирская энциклопедия, г. Уфа.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Сергей Каргапольцев Ниғмәтуллина Фира Ғариф ҡыҙы. «Герои страны» сайты. 12 июль 2016 тикшерелгән.