Рио-Гранде (Мексика ҡултығына ҡойоусы йылға)

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Рио-Гранде
ингл. Rio Grande, исп. Río Grande
Рио-Гранде йылғаһы Биг-Бенд милли паркында
Рио-Гранде йылғаһы Биг-Бенд милли паркында
Характеристика
Оҙонлоғо 3034 км
Бассейн 607 965 км²
Һыу сығымы 160 м³/с
Һыу ағымы
Инеше
 · Урынлашыуы Колорадо штатының көньяғы
 · Бейеклеге 3900 м
 · Координаталар 37°47′52″ с. ш. 107°32′18″ з. д.HGЯO
Тамағы Мексика ҡултығы
 · Бейеклеге 0 м
 · Координаталар 25°57′22″ с. ш. 97°08′43″ з. д.HGЯO
Урынлашыуы
Илдәр Америка Ҡушма Штаттары АҠШ, Мексика Мексика
Рио-Гранде (Мексика ҡултығына ҡойоусы йылға) (АҠШ)
Blue 0080ff pog.svg
инеше
Blue pog.svg
тамағы
Рио-Гранде Викимилектә
Рио-Гранде йылғаһы бассейны

Ри́о-Гра́нде (исп. Rio Grande) — Төньяҡ Америкалағы йылға. Йылға буйлап АҠШ һәм Мексика араһында дәүләт сик үтә (Мексикала йылға Рио-Браво йәғни Рио-Браво-дель-Норте тип атала). Рио-Гранде АҠШ-та оҙонлоғо буйынса өсөнсө урында.

Гидрография[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Оҙонлоғо — 3034 км, бассейн майҙаны — 607 965 км².

Рио-Гранде (Рио-Браво) йылғаһы АҠШ-тың Колорадо штатында, Сан-Хуан тауҙарында башланып, Сан-Луис үҙәне буйлап аға, артабан көньяҡҡа йүнәлә һәм Нью-Мексико штатының сиге аша үтә. Эль-Пасо—Сьюдад-Хуарес халыҡ-ара ҡала агломерацияһынан алып Мексика ҡултығына ҡойғанға тиклем АҠШ һәм Мексика араһында тәбиғи сик барлыҡҡа килтерә.

Төп ҡушылдыҡтары: Рио-Кончос, Пекос һәм Девилс-Ривер.

Үҙенең атамаһына (испан теленән — Бөйөк йылға) һәм оҙонлоғона ҡарамаҫтан, Рио-Гранде йылғаһында суднолар йөрөй алмай. Һуғарыу һәм халыҡтың башҡа ихтыяжын ҡәнәғәтләндереү өсөн 1950-се йылдарҙан һуң йылға һыуҙары күпләп тотонола, шунлыҡтан Рио-Гранде һаманда һайый бара. Ғәҙҙәттә йылға үҙәненең барлыҡ оҙонлоғонда уны кисеп үтергә мөмкин, урыны менән йылға тулыһынса кибә йәки ваҡ күлдәр селтәренә тарала.

2003 йылдан алып йылға даими рәүештә һыуҙарын Мексика ҡултығына ҡоймай башланы, киң дельтаһы юҡ була. Һөҙөмтәлә күп һыу организмдарының (шул иҫәптән балыҡтар, ҡоштар һәм хайуандарҙың) төрҙәре юғалыу аҫтында ҡалды.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]