Рыжов Алексей Андреевич

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Рыжов Алексей Андреевич
Заты ир-ат
Гражданлығы Flag of the Soviet Union.svg СССР
Flag of Russia.svg Рәсәй
Тыуған көнө 10 июнь 1931({{padleft:1931|4|0}}-{{padleft:6|2|0}}-{{padleft:10|2|0}}) (88 йәш)
Тыуған урыны СССР, РСФСР, Башҡорт АССР-ы, Шишмә районы
Һөнәр төрө ғалим
Бүләктәре һәм маҡтаулы исемдәре
Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены Октябрь революцияһы ордены
Уҡыу йорто Серго Орджоникидзе исемендәге Өфө авиация институты
Ғилми дәрәжә техник фәндәр докторы[d]

Рыжов Алексей Андреевич (10 июнь 1931 йыл) — газ турбиналы авиация двигателдәре һәм энергетик ҡоролмаларҙың механик- конструкторы, Башҡортостан Республикаһы фәндәр академияһының  почетлы академигы (1995), техник фәндәр докторы (1997), БАССР-ҙың атҡаҙанған фән һәм техника эшмәкәре (1975), Башҡортостан Республикаһының  атҡаҙанған машиналар төҙөүсеһе (1995), почетлы авиация двигателдәре төҙөүсеһе (2000).

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Рыжов Алексей Андреевич[1] 1931 йылдың 10 июнендә БАССР-ҙың Шишмә районы  Каветка ауылында тыуған. 

1959 йылда  Өфө авиация институтын тамамлаған.

Эш урыны: 1950 йылдан алып — Өфөлә 20-се заводта инженер-конструктор,  26-сы тәжрибә конструкторлыҡ бюро  бригадаһы начальнигы, 100-се тәжрибә конструкторлыҡ бюро бригадаһында баш конструктор урынбаҫары (1962 й.), генераль конструктор (1983—2000),  «Мотор» УКБМ-да баш консультант ( 2000 йылдан алып). Бер үк ваҡытта Өфө авиация институтында (Өфө дәүләт авиация техник университеты) —  профессор. 

Рыжовтың фәнни эштәре йүнәлештәре: авиация двигателдәрен эшләү. Ул композициялы материалдарҙан деталдәр эшләү технологияһы менән етәкселек итә; Сухой, Микоян, Яковлевтың тәжрибә-конструкторлыҡ бюролары өсөн  Р95-300, РД-9Б, КРД-26, КРДФ-26, Р11-300, Р11Ф2-300, Р25-300 ш. 95, 195, КР-97, КР-21, АЛ-31, РД-33 авиация двигателдәре эшләү буйынса етәкселек итә.  Уның етәкселегендә авиация двигателе базаһында электр һәм йылылыҡ энергияһы етештереү өсөн йылылыҡ-энергетик ҡорамал  булдырылған.

1989 йылда 504-се Дыуан милли-территориаль һайлау округынан СССР Юғары Советы депутаты итеп һайлана.

Бүләктәре һәм маҡтаулы исемдәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

СССР дәүләт премияһы лауреаты (1988), Башҡортостан Республикаһының фән һәм техника өлкәһендәге премиялары (1999).

Октябрь Революцияһы ордены (1984), Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены (1971)  

Академик Н.В. Чаломея исемендәге миҙал (1987), «Намыҫлы хеҙмәт өсөн. Владимир Ильич Лениндың тыуыуына 100 йыл тулыу уңайынан» миҙалы, «Рәсәй флотына 300 йыл» миҙалы.

БАССР-ҙың атҡаҙанған фән һәм техника эшмәкәре, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған машиналар төҙөүсеһе.

Хеҙмәттәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Рыжов Алексей Андреевич  — 100-ҙән ашыу фәнни эш авторы, 29 авторлыҡ танытмаһы һәм патент алған.

  • Проектирование авиационных газотурбинных двигателей. М.: Машиностроение, 2000.
  • Определение оптимальных углов установки входного и направляющих аппаратов изделия // Труды ЦИАМ, 1985.
  • Из опыта доводки камер сгорания ГТД на повышенный ресурс // Авиационная промышленность. — 1987. — N 1

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Башкирская энциклопедия. Гл. ред. М. А. Ильгамов т. 5. П-С. 2009. −576 с. ISBN 978-5-88185-072-2.; науч.. изд. Башкирская энциклопедия, г. Уфа.
  • Инженеры Урала. Энциклопедия. Екатеринбург: Уральский рабочий, 2001.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]