Рыжов Алексей Андреевич

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Рыжов Алексей Андреевич
Зат ир-ат
Гражданлыҡ иле  СССР
 Рәсәй
Тыуған көнө 10 июль 1931({{padleft:1931|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:10|2|0}})[1]
Тыуған урыны Каветка ауылы, Йәрми ауыл Советы, Шишмә районы, Башҡорт АССР-ы, РСФСР, СССР[1]
Вафат булған көнө 18 октябрь 2022({{padleft:2022|4|0}}-{{padleft:10|2|0}}-{{padleft:18|2|0}}) (91 йәш)
Һөнәр төрө ғалим
Уҡыу йорто Өфө дәүләт авиация техник университеты
Ғилми дәрәжә техник фәндәр докторы[d]
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
Октябрь Революцияһы ордены Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены

Рыжов Алексей Андреевич (10 июль 1931 йыл) — газ турбиналы авиация двигателдәре һәм энергетик ҡоролмаларҙың механик- конструкторы, Башҡортостан Республикаһы фәндәр академияһының почетлы академигы (1995), техник фәндәр докторы (1997), БАССР-ҙың атҡаҙанған фән һәм техника эшмәкәре (1975), Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған машиналар төҙөүсеһе (1995), почетлы авиация двигателдәре төҙөүсеһе (2000).

Биографияһы[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]

Рыжов Алексей Андреевич[2] 1931 йылдың 10 июлендә БАССР-ҙың Шишмә районы Каветка ауылында тыуған.

1959 йылда Өфө авиация институтын тамамлаған.

Эш урыны: 1950 йылдан алып — Өфөлә 20-се заводта инженер-конструктор, 26-сы тәжрибә конструкторлыҡ бюро бригадаһы начальнигы, 100-се тәжрибә конструкторлыҡ бюро бригадаһында баш конструктор урынбаҫары (1962 й.), генераль конструктор (1983—2000), «Мотор» УКБМ-да баш консультант (2000 йылдан алып). Бер үк ваҡытта Өфө авиация институтында (Өфө дәүләт авиация техник университеты) — профессор.

Рыжовтың фәнни эштәре йүнәлештәре: авиация двигателдәрен эшләү. Ул композициялы материалдарҙан деталдәр эшләү технологияһы менән етәкселек итә; Сухой, Микоян, Яковлевтың тәжрибә-конструкторлыҡ бюролары өсөн Р95-300, РД-9Б, КРД-26, КРДФ-26, Р11-300, Р11Ф2-300, Р25-300 ш. 95, 195, КР-97, КР-21, АЛ-31, РД-33 авиация двигателдәре эшләү буйынса етәкселек итә. Уның етәкселегендә авиация двигателе базаһында электр һәм йылылыҡ энергияһы етештереү өсөн йылылыҡ-энергетик ҡорамал булдырылған.

1989 йылда 504-се Дыуан милли-территориаль һайлау округынан СССР Юғары Советы депутаты итеп һайлана.

Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]

  • СССР-ҙың Дәүләт премияһы лауреаты (1988),
  • Башҡортостан Республикаһының фән һәм техника өлкәһендәге премияһы (1999).
  • Октябрь Революцияһы ордены (1984),
  • Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены (1971)
  • Академик Н. В. Чаломея исемендәге миҙал (1987),
  • «Намыҫлы хеҙмәт өсөн. Владимир Ильич Лениндың тыуыуына 100 йыл тулыу уңайынан» миҙалы,
  • «Рәсәй флотына 300 йыл» миҙалы.
  • БАССР-ҙың атҡаҙанған фән һәм техника эшмәкәре,
  • Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған машина эшләүсеһе.

Хеҙмәттәре[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]

Рыжов Алексей Андреевич — 100-ҙән ашыу фәнни эш авторы, 29 авторлыҡ танытмаһы һәм патент алған.

  • Проектирование авиационных газотурбинных двигателей. М.: Машиностроение, 2000.
  • Определение оптимальных углов установки входного и направляющих аппаратов изделия // Труды ЦИАМ, 1985.
  • Из опыта доводки камер сгорания ГТД на повышенный ресурс // Авиационная промышленность. — 1987. — N 1

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]

  1. 1,0 1,1 Башкирская энциклопедия (урыҫ)Башкирская энциклопедия, 2005. — 4344 с. — ISBN 978-5-88185-053-1
  2. Академия Наук Республики Башкортостан - Рыжов Алексей Андреевич. Дата обращения: 8 февраль 2013. Архивировано 14 февраль 2013 года.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]