Сара Бернар

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Унда күсергә: төп йүнәлештәр, эҙләү
Сара Бернар
Sarah Bernhardt
Sarah Bernhardt, par Nadar, 1864.jpg
Исеме:

Генриетт Розин Бернар

Тыуған ваҡыты:

22 октябрь 1844({{padleft:1844|4|0}}-{{padleft:10|2|0}}-{{padleft:22|2|0}})

Тыуған урыны:

Париж, Франция

Вафат ваҡыты:

26 март 1923({{padleft:1923|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:26|2|0}}) (78 йәш)

Вафат урыны:

Париж, Франция

Һөнәре:

актриса, сценарист

Гражданлығы:

Франция Франция

Әүҙем йылдары:

1862—1922

Театр:

«Одеон», «Комеди Франсэз», «Ҡалып:Translation»

Рольдәре:

Маргарита Готье, Андромаха, Клеопатра, донья Соль

IMDb:

ID 0076800

Сара Бернар (тыуғандағы исеме Генриетт Розин Бернар, Франция) — йәһүд сығышлы француз актрисаһы, XX быуатта уны «бөтә тарихтағы иң атҡаҙанған актриса» тип атап йөрөткәндәр. Уңышҡа ул 1870 йылдарҙа Европа сәхнәләрендә өлгәшә. Аҙаҡ триумф менән Америкаға гастролдәргә йөрөй. Ул күберәген етди драматик ролдәр башҡара, шуның өсөн дә уға "Илаһи Сара" тигән ҡушамат бирәләр.

Биографияһы һәм ижады[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Сара Бернар 1844 йылдың 22 октябрендә Парижда тыуған. Сараның әсәһен Юдифь тип йөрөткәндәр. Йәһүд, сығышы менән Германиянан йәки Нидерландтан. Ул Сараны ун алты йәшендә таба. Атаһы билдәһеҙ. Атаһы француз флоты офицеры Поль Мароль булған, тиеүселәр бар (был турала документтар шаһитлыҡ ҡыла). Башҡа мәғлүмәттәр буйынса, йәш адвокат Эдуард Бернар тигән фараз да йәшәй. Францияға килгәнсе, Юдифь модист булып эшләп ала. Әммә Парижға килгәс, куртизанка булыуҙы хуп күрә. Уның сибәрлеге һәм зауыҡлы кейенеүе кинәнеп йәшәрлек бай һөйәрҙәр табыуға булышлыҡ итә. Әммә йәш бала рәхәтләнеп йәшәүгә ҡамасау иткәнгә, Сара Англияға ҡайтарыла һәм бағыусыға тәрбиәгә бирелә.

Бәхетһеҙ осраҡ булмаһа, Сара бәлиғәт йәшенәсә шунда ҡалыр ине. Бағыусыһы, уны ғәрип ире менән ҡалдырып, ҡайҙалыр сығып китә. Кескәй Сара, креслоһынан төшөп, янып торған мейес янына бара, итәгенә ут тоҡана. Уны күршеләр ҡотҡарып ҡала. Был ваҡытта Юдифь сираттағы бағыусыһы менән Европа буйлап гастролдәрҙә йөрөй. Уны ҡыҙы янына саҡыралар, ул Англияға килә һәм Сараны Парижға алып китә. Тик тиҙҙән уны икенсе ҡараусыға ҡалдырып, тағы ла гастролдәренә сығып китә.

Моңһоу, ҡараңғы ергә алып килә уны яңы тәрбиәсеһе. Ул ябыға, үҙ-үҙенә бикләнә. Әммә яҙмыш уны барыбер әсәһе менән ҡауыштыра. Әсәһенең апаһы Розина менән осраҡлы ғына осраша. Ул да Юдифь кеүек куртизанка була. Шул арҡала Сара иҫтән яҙа башлай. Бер иҫтән яҙғанда, тәрбиәсеһе ҡулынан тәгәрәп төшә һәм ҡулдарын, аяҡтарын һындыра. Ниһайәт, әсәһе уны тәрбиәгә ала. Төңөлгән ҡыҙыҡай әсә наҙын күргәнсе байтаҡ йылдар үтә.

Фильмография[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Йыл Русса исеме Төп телдә исеме Роль
1900 ф Гамлет дуэлы Le duel d'Hamlet Гамлет
1912 ф Королева Елизавета Les Amours de la reine Élisabeth Королева Елизавета I
1912 ф Дама с камелиями La Dame aux camélias Маргарита Готье
1913 ф Адриана Лекуврёр Adrienne Lecouvreur Адриана Лекуврёр
1915 ф Жанна Доре Jeanne Doré Жанна Доре
1917 ф Французские матери Mères françaises
1923 ф La voyante La voyante

Театрҙағы һайланма ролдәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Бернар Гамлет, 1880-се йылдар башы
Бернар, портрет, 1890
Жисмонда, Альфонс Муха

Яҙмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Сара Бернар Феодор һымаҡ, НадарФотографияһы
  • Phèdre (Федра) (1902)
  • Le Lac (Озеро) (1902)
  • La Fiancée du timbalier (Невеста литавриста) (1902)
  • Lucie (Люсия) (1902)
  • Le Lac (Озеро) (1903)
  • La Samaritaine (Самаритянка) (1903)
  • Les Vieux (Старые люди) (1903)
  • Un Évangile (Одно Евангелие) (1903)
  • Phèdre (Федра) (1903)
  • La Mort d’Izéil (Смерть Изеиля) (1903)
  • La Rêverie de Théroigne de Méricourt (Сонь Теруани де Мерикур) (1903)
  • Un peu de musique (Маленькая музика) (1903)
  • L’Aiglon (Орлёнок) (1910)
  • Phèdre (Федра) (1910)
  • Les Buffons (Буффоны) (1908)
  • La Samaritaine (Самаритянка) (1910)
  • L'Étoile dans la nuit (Звезда в ночи) (1918)
  • Prière pour nos ennemis (Молитва за наших врагов) (1918)

Иллюстрациялар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ижади эштәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Ма double vie. Mémoires de Sarah Bernhardt, P., 1907;
  • В русском переводе — Сара Бернар Моя двойная жизнь. Мемуары — СПб: Северо-Запад, 1995. — 543 б. — ISBN 5-8352-0470-1.
  • L’art au théâtre, P., 1923

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Seller G., Sarah Bernhardt, P., [s. a.];
  • Кугель А.Р. Театральные портреты — Л.: Искусство, 1967. — 382 б.
  • Brandon, Ruth. Being Divine: A Biography of Sarah Bernhardt. London: Mandarin, 1992.
  • Gold, Arthur and Robert Fitzdale. The Divine Sarah: A Life of Sarah Bernhardt. New York: Alfred A. Knopf, 1991.
  • Léturgie, Jean and Xavier Fauche: Sarah Bernhardt, Lucky Luke (49). Dupuis, 1982.
  • Lorcey, Jacques. Sarah Bernhardt, l’art et la vie, Paris : Éditions Séguier, 2005. 160 pages. Avec une préface d’Alain Feydeau. ISBN 2-84049-417-5.
  • Menefee, David W. Sarah Bernhardt in the Theater of Films and Sound Recordings. North Carolina: McFarland, 2003.
  • Menefee, David W. The First Female Stars: Women of the Silent Era. Connecticut: Praeger, 2004.
  • Ockmann, Carol and Kenneth E. Silver. Sarah Bernhardt: The Art of High Drama New York: Yale University Press, 2005
  • Skinner, Cornelia Otis. Madame Sarah. Paragon House, 1966.
  • Snel, Harmen. «The ancestry of Sarah Bernhardt; a myth unravelled», Amsterdam, Joods Historisch Museum, 2007, ISBN 978-90-802029-3-1
  • Gottlieb, Robert «Sarah: The Life of Sarah Bernhardt» New Haven, Yale University Press, 2010

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]