Сюткин Пётр Иванович

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Сюткин Пётр Иванович
Заты ир-ат
Гражданлығы Flag of the Soviet Union (1924–1955).svg СССР
Принадлежность СССР
Тыуған көнө 31 декабрь 1915({{padleft:1915|4|0}}-{{padleft:12|2|0}}-{{padleft:31|2|0}})
Тыуған урыны Рәсәй, Ҡалтасы районы
Вафат булыу көнө 14 август 1954({{padleft:1954|4|0}}-{{padleft:8|2|0}}-{{padleft:14|2|0}}) (38 йәш)
Вафат булған урыны СССР, РСФСР, Башҡорт АССР-ы, Ҡалтасы районы
Үлем сәбәбе авария[d]
Бүләктәре һәм маҡтаулы исемдәре
медаль «За победу над Германией в Великой Отечественной войне 1941—1945 гг.» Ленин ордены Советтар Союзы Геройы I дәрәжә Ватан һуғышы ордены
Сәйәси фирҡә ағзаһы Советтар Союзы Коммунистар партияһы[d]
Хәрби звание Майор
Һуғыш/алыш Бөйөк Ватан һуғышы
Ғәскәр төрө танковые войска[d]

Сюткин Петр Иванович (31 декабрь 1915 йыл14 август 1954 йыл) — гвардия лейтенанты[1], танкист, Советтар Союзы Геройы (1946).

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Сюткин Петр Иванович хәҙерге Башҡортостандың Ҡалтасы районындағы Әрмәнин ауылында 1915 йылдың 31 декабрендә тыуған. Һуғыш алдынан Ҡалтасы районы Күтерем ауылында уҡытыусы булып эшләй. 1941 йылда  Яңауыл районы хәрби комиссариаты тарафынан  Ҡыҙыл Армия сафына саҡырыла,  1942 йылда ВКП(б) ағзаһы була, ә фронтҡа 1944 йылдың сентябрендә эләгә.

41-се гвардия танк бригадаһының танк взводы командиры (2-се Украина фронтының 7-се механизацияланған корпусы) гвардия лейтенанты Сюткин Петр  1945 йылдың 17-18 апрелендә  алыштарҙа батырлыҡ күрһәтә. 

1945 йылдың 17 апрелендә Брно ҡалаһынан көньяҡ-көнбайыштараҡ, Войковице ауылына беренселәрҙән булып барып инә. Артабан,   П. И. Сюткин взводы Свитив йылғаһы аша кисеүҙе эләктерә һәм төп көстәр килгәнгә тиклем уны ысҡындырмай, шул уҡ ваҡытта дошмандың бер нисә  контратакаһын кире ҡаға. Икенсе көнөнә, шул уҡ юҫыҡта  эш итеп, взвод Босоноги ауылы эргәһендәге юл сатына эйә була, бының менән дошмандың Брнонан сигенеү юлын ҡаплай.

СССР-ҙың Юғары Советы Президиумының 1946 йылдың 15 майында сыҡҡан указы  менән командованиеның хәрби заданиеларын теүәл үтәгәне һәм шул уҡ ваҡытта ҡаһарманлыҡ һәм батырсылыҡ күрһәткәне өсөн гвардия лейтенанты Сюткин Петр Ивановичҡа Ленин ордены һәм  «Алтын Йондоҙ» миҙалы  ташырылып, Советтар Союзы Геройы исеме бирелә (№ 6329)[2].

Һуғыштан һуң П. И. Сюткин Ставрополь суворов училищеһында  офицер-тәрбиәсе булып хеҙмәт итә.

1953 йылда  Хәрби-сәйәси академияны тамалай

1954 йылдың 14 авгусында майор П. И. Сюткин автомобиль һәләкәтендә фәжиғәле һәләк була. Ҡалтасы районында Холодный Кдюч ауылында ерләнә. 

Бүләктәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Хәтер[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Башҡортостандың Ҡалтасы районы Калегино  ауылында геройға һәйкәл ҡуйылған.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. На момент присвоения звания Героя Советского Союза.
  2. Бүләкләү ҡағыҙы «Халыҡ батырлығы» мәғлүмәт электрон базаһында (архив материалдары: ЦАМО, ф. 33, оп. 793756, д. 46, л. 424, 425)ф. 33, оп. 793756, д. 46, л. 424, 425).
  3. Наградные документы «Халыҡ батырлығы» мәғлүмәт электрон базаһында (архив материалдары: ЦАМО, ф. 33, оп. 690306, д. 2394, л. 2, 40, 41)ф. 33, оп. 690306, д. 2394, л. 2, 40, 41).

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов — М.: Воениздат, 1988. — Т. 2 /Любов — Ящук/. — 863 б. — 100 000 экз. — ISBN 5-203-00536-2.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Сюткин Пётр Иванович. «Герои страны» сайты.