Ҡалтасы районы

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Ҡалтасы районы
Флаг[d]
Flag of Kaltasinsky rayon.svgCoat of Arms of Kaltasinskiy rayon (Bashkortostan).png
Рәсем
Нигеҙләү датаһы 20 август 1930
Дәүләт Flag of the Russian Soviet Federative Socialist Republic (1918–1937).svg Рәсәй
Административ үҙәк Ҡалтасы
Административ-территориаль берәмек Башҡортостан Республикаhы
Халыҡ һаны 23 613 кеше (2017)[1]
Сиктәш Яңауыл районы, Борай районы, Дүртөйлө районы һәм Краснокама районы
Майҙан 1548,35 км²
Рәсми сайт kaltasyrb.ru
Урынлашыу картаһы
Commons-logo.svg Ҡалтасы районы Викимилектә

Ҡалтасы районы (рус. Калтасинский район) Башҡортостандың төньяҡ-көнбайышында урынлашҡан район. Үҙәге - Ҡалтасы ауылы.

Географик урыны[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Район биләмәләре Тере Танып һәм Беүә йылғалары араһында ята. Дөйөм алғанда, климаты йылы, уртаса дымлы. Урман зонаһында ылыҫлы һәм япраҡлы ағастар 60308 гектар майҙан биләй.
  • Ҡалтасы ауылы Өфө ҡалаһынан 210 км, Яңауыл тимер юл станцияһынан 50 км, Нефтекама ҡалаһынан 40 км йыраҡлыҡта урынлаша. Төньяҡта - Яңауыл, көнсығышта — Борай, көньяҡта — Дүртөйлө, көнбайышта — Краснокама райондары менән сиктәш.
  • Район аша республика әһәмиәтендә ӨфөБөрөНефтекама автомагистрале үтә.
  • Район ерҙәре буйлап Тере Танып, Гәрәй, Кейебәк, Ҡалтасы, Тиктәм, Кәлтәй, Урья, Әмзә, Березовка йылғалары һәм 119 шишмә, бәләкәй йылғалар аға. Уларҙың дөйөм оҙонлоғо 469.7 км, шул иҫәптән Тере Танып йылғаһы — 37 км. Йылға-һыу фондының дөйөм майҙаны 66 гектар.
  • Район территорияһында 17 күл бар, уларҙың дөйөм майҙаны 23.2 гектар.
  • Районда нефть, кирбес-керамзит сырьеһы, ҡом ятҡылыҡтары өйрәнелгән.

Халыҡ һаны[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Йыл Халыҡ һаны
1939 47 011 [2]
1959 46 904 [3]
1970 71 836 [4]
Йыл Халыҡ һаны
1979 32 711 [5]
1989 27 885 [6]
2002 28 881 [7]
Йыл Халыҡ һаны
2010 26 268 [8]
2017 23 613 [1]
2018 23 063 [9]

Билдәле шәхестәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Алеев Виталий Шамшеевич (10.11.1948), совет һәм Рәсәй хәрби эшмәкәре, генерал-майор, юғары хәрби мәктәп уҡытыусыһы. Рәсәй Ҡораллы Көстәре Генераль штабы Хәрби академияһының элекке кафедра начальнигы урынбаҫары, доцент. Ҡыҙыл Йондоҙ (1986) һәм III дәрәжә «СССР Ҡораллы Көстәрендә Ватанға хеҙмәт иткән өсөн» ордендары кавалеры. Ҡалтасы ауылынан[10].
  • Беляев Николай Ильич (13.02.1903—28.10.1966), совет хужалыҡ, партия һәм дәүләт эшмәкәре. 1952—1961 йылдарҙа КПСС Үҙәк Комитеты, 1952—1960 йылдарҙа — КПСС Үҙәк Комитеты Президиумы ағзаһы. 1955—1958 йылдарҙа КПСС Үҙәк Комитеты секретары, 1957—1960 йылдарҙа Ҡаҙағстан Коммунистар партияһы Үҙәк Комитетының беренсе секретары. Сығышы менән Күтәрем ауылынан[11].
  • Иҫәнбаев Николай Иҫәнбай улы (27.02.1929), телсе-ғалим, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Филология фәндәре докторы (1993), профессор (2002). Мари Республикаһының атҡаҙанған фән эшмәкәре (1999). Түбәнге Ҡасмаш ауылынан.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. 1,0 1,1 http://web.archive.org/web/20170731141731/http://www.gks.ru/free_doc/doc_2017/bul_dr/mun_obr2017.rar
  2. Перепись населения СССР (1939)
  3. Перепись населения СССР (1959)
  4. Перепись населения СССР (1970)
  5. Перепись населения СССР (1979)
  6. Перепись населения СССР (1989)
  7. Всероссийская перепись населения (2002)
  8. Всероссийская перепись населения (2010)
  9. 26. Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2018 годаРосстат.
  10. Зов родной земли: генерал Алеев верит в будущее района. «Муниципальный район Калтасинский район» сайты (рус.) (Тикшерелгән 9 ноябрь 2018)
  11. Башҡорт энциклопедияһы — Беляев Николай Ильич.  (Тикшерелгән 10 февраль 2018)

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]