Бүздәк районы

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Бүздәк районы
Флаг[d]
Flag of Buzdyaksky rayon.svgCoat of Arms of Buzdyak rayon (Bashkortostan).svg
Рәсем
Нигеҙләү датаһы 20 август 1930 һәм 4 ноябрь 1965
Дәүләт Flag of the Russian Soviet Federative Socialist Republic (1918–1937).svg Рәсәй
Административ үҙәк Бүздәк ауылы
Административ-территориаль берәмек Башҡортостан Республикаhы
Халыҡ һаны 30 688 кеше (2010)[1]
Майҙан 1632,8 км²[2]
Рәсми сайт buzdyaksky.ru
Урынлашыу картаһы
Commons-logo.svg Бүздәк районы Викимилектә

Бүздәк районы (рус. Буздякский район) – Башҡортостандағы муниципаль район. Республиканың көнбайыш өлөшөндә урынлашҡан. 1930 ойошторолған. Майҙаны — 1710 км². Халыҡ һаны (мең кеше): 1979 йыл — 33,9; 1989 йыл — 30,5; 1995 йыл— 31,0; 2010 йыл—29,9. Халыҡтың уртаса тығыҙлығы — 1 км²-ға 18 кеше. Күпселек татарҙар, башҡорттар һәм урыҫтар йәшәй. Үҙәге — Бүздәк ауылы (2010 йыл — 10.4 мең кеше), Өфөнән 112 км алыҫлыҡта ята.

Географияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Бүздәк районы Бөгөлмә-Бәләбәй ҡалҡыулығының төньяғында урынлашҡан, уның өҫтө йырынлы селтәр менән ҡапланған. Төньяҡтан көньяҡҡа ҡарай һуҙылып, Урал алды далаһына инә. Йылға селтәре Сәрмәсән йылғаһының үрге ағымынан һәм уның ҡуш-рынан тор.

Ере — нигеҙҙә ғәҙәти ҡара тупраҡ, көньяҡ-та урыны менән һоро урман тупрағы. Урмандарында күпселек йүкә, имән, уҫаҡ, ҡайын үҫә, улар төрлө урында өйкөм-өйкөм утрауҙар хасил итә, барыһы бергә район еренең 12% тәшкил итә.

Ер аҫты ресурстары Һынны, Петропавловка, Ташлыкүл нефть ятҡылыҡтарынан, Сергеевка һәм Таулар төҙөлөш материалдары өсөн сеймал, балсыҡ һәм Ҡыҙылъяр, Урал, Вознесенка ҡом-ҡырсынташ ҡатнашмаһы ятҡылыҡтарынан тора.

Район ауыл хужалығы районы. Колхоз һәм совхоздар иген культуралары, шәкәр сөгөлдөрө, көнбағыш үҫтереү, һөт-ит малсылығы һәм сусҡасылыҡ буйынса махсуслашҡан. Районда элеватор, май заводы, “Еләк" кооперативы, шулай уҡ РТП һ.б. предприятиелар бар. Нефть ятҡылыҡтары “Октябрскнефть" нефть һәм газ сығарыу идаралығы тарафынан файҙаланылауылы

Транспорт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Районды көнсығыштан көнбайышҡа ҡарай Шишмә—Ульяновск тимер юлы һәм Өфө—Октябрский автомобиль юлы, ә төньяҡтан көньяҡҡа Саҡмағош—Бүздәк— Дәүләкән автомобиль юлы киҫеп үтә.

Социаль-мәҙәни өлкә[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Районда 55 дөйөм белем биреү мәктәбе, шул иҫәптән 21 урта мәктәп, Ҡаран ПУ, 28 китапхана, 53 клуб, 3 дауахана бар.

Урыҫ һәм татар телдәрендә “Буздякские новости" гәзите сыға.

Билдәле шәхестәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Всероссийская перепись населения (2010)
  2. http://www.gks.ru/dbscripts/munst/munst80/DBInet.cgi?pl=8006001
  3. Башҡорт энциклопедияһы — Маннапов Әлфир Ғабдулла улы (Тикшерелгән 18 февраль 2019)
  4. Башҡорт энциклопедияһы — Мәүлитов Миҙхәт Рәхмәтулла улы (Тикшерелгән 15 февраль 2018)
  5. Башҡортостан энциклопедияһы — Мәүлитова Мөнәүәрә Ғәбдрәҡип ҡыҙы (Тикшерелгән 13 август 2018)
  6. Башҡортостан энциклопедияһы — Никифоров Михаил Тихонович (Тикшерелгән 4 ноябрь 2018)
  7. Справочно-информационный ресурс «Кто есть кто в Республике Башкортостан». Субханкулова Рида Тагировна (рус.) (Тикшерелгән 29 апрель 2018)
  8. Башҡортостан энциклопедияһы — Спивак Александр Иванович (Тикшерелгән 4 ноябрь 2018)
  9. Башҡорт энциклопедияһы — Төхвәтуллин Яҡуп Зәйнулла улы (Тикшерелгән 4 май 2018)
  10. Шавалеев Равиль Рашитович (рус.) (Тикшерелгән 31 ғинуар 2018)

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]