Тюгаев Прокофий Фёдорович

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Тюгаев Прокофий Фёдорович
Заты ир-ат
Гражданлығы Flag of the Soviet Union.svg СССР
Flag of Russia.svg Рәсәй
Тыуған көнө 6 октябрь 1931({{padleft:1931|4|0}}-{{padleft:10|2|0}}-{{padleft:6|2|0}})
Тыуған урыны СССР, РСФСР, Урта Волга крайы[d], Кузоватовский район[d]
Вафат булыу көнө 2 март 2011({{padleft:2011|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:2|2|0}}) (79 йәш)
Вафат булған урыны Рәсәй, Башҡортостан Республикаhы, Салауат
Һөнәр төрө ғалим
Эшмәкәрлек төрө нефтехимия[d]
Бүләктәре һәм маҡтаулы исемдәре
Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены медаль «За трудовую доблесть»
Уҡыу йорто Өфө дәүләт нефть техник университетының Салауат филиалы
Сәйәси фирҡә ағзаһы Советтар Союзы Коммунистар партияһы[d]

Тюгаев Прокофий Федорович (6 октябрь 1931 йыл, Ульяновск өлкәһенең Кузоватов районы, Кузоватово ауылы  — 2 март 2011 йыл, Салауат) —   «Газпром нефтехим Салауат» асыҡ акционерҙар йәмғиәтенең  генераль директоры (1977—1994), Салауат ҡалаһының почетлы гражданы.

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

П.Ф. Тюгаев  1931 йылдың 6 октябрендә Ульяновск өлкәһе Кузоватов районы Кузоватово ауылында тыуған.  1951 йылда Сызрань нефть техникумын тамамлағандан һуң  Салауат ҡалаһына 18-се һанлы нефть химияһы комбинатына эшкә ебәрәләр. П. Ф. Тюгаев комбинатта  стажер, оператор, катализатор фабрикаһының объекттарын төҙөү буйынса өлкән оператор, смена начальнигы булып эшләй.

1954 йылдан 1956 йылға тиклем П. Ф. Тюгаев армияла хеҙмәт итә[1]. Армиянан һуң Тюгаев  өлкән оператор вазифаһында  Яңы Ишембай нефть эшкәртеү заводында производстволарҙы ебәреүҙә ҡатнаша. 

Прокофий Федорович Өфө дәүләт нефть техник университетының  Салауат филиалын  «нефть һәм газ технологияһы» һөнәре буйынса тамамлай. Инженер-технолог квалификацияһын ала. 

Артабан пенсияға тиклем П. Ф. Тюгаев    «Салауатнефтеоргсинтез» асыҡ акционерҙар йәмғиәтендә эшләй, унда  установка начальнигы, цех начальнигы урынбаҫары, цех начальнигы, карбамид заводы директоры, Салауат нефть эшкәртеү комбинатының баш технологы, баш инженер вазифаларында эшләй. 1977 йылдан  1994 йылға тиклем «Салауатнефтеоргсинтез» производлство беркмәһендә генераль директор була.

Газпром Нефтехим Салауат административ бинаһы 

Тюгаев  Генераль директор булып эшләгән  ваҡытта предприятие даими ҙурая—  фталь ангидриды һәм пластификаторҙар,  этилен әсемәһе,  аммиак — АМ-76 етештереү, производствоның икенсе сират бутил спирттары, этилен-пропилен ЭП-300, химия заводында пластификаторҙарҙың яңы етештереүе, ырымбур   газ конденсаттарын эшкәртеү буйынса ҡоролмалар һәм нефть эшкәртеү заводында һыу таҙартҡыс һәм   реформинг ҡоролмалары—эре тоннажлы етештереүҙәр сафҡа индерелә. 

Уның етәкселеге аҫтында продукцияның сифатын күтәреү һәм технологияларҙы яҡшыртыу маҡсатында висбрекинг ҡоролмаларының реконструкциялау,  майлы спирттар, ЭЛОУ АВТ-4 ҡоролмаларын етештереү башҡарыла. Таҙартҡыс ҡоролмаларҙың һәм башҡа тәбиғәт һаҡлау объекттарын  реконструкциялау буйынса ҙур эштәр үткәрелә.

Ҡулланыла торған химик технологияларҙың һәм эшләп сығарылыусы продукцияның исемлеген киңәйтеү менән бәйле 1980 йылда предприятие «Салауатнефтеоргсинтез» производство берекмәһе тип үҙгәртелә.  

Тюгаев етәкләгән предприятие, ҡаланы булдырыусы предприятие булараҡ,  1983 йылдан 1986 йылдарға тиклем яҡынса 50 мең квадрат метр торлаҡ төҙөй.  1983 йылда  социаль-мәҙәни көнкүреш объекттарын һәм  торлаҡты хужалыҡ ысулы менән  төҙөү тураһында ҡарар ҡабул ителә. «Йәштәр торлаҡ комплексы» хәрәкәте барлыҡҡа килә. Шәхси төҙөлөштәр башлана. Ҡасаба-спутник төрөндәге (Юлдаш, Желанный) күләмле төҙөлөш йәйелдереү планлаштырыла. Ер бүлеп биреү (бартер килешеүе) мәсьәләләре был проектта  Прокофий Федоровичтың ҡатнашлығы арҡаһында хәл ителә.  

Уның ҡатнашлығында 20-се медик-санитар частә хирургия бүлегенең өҫтәмә корпусы төҙөлә, «Маяҡ» шифахана-профилакторийының реконструкцияһы үткәрелә, Ялтала һәм Красноусолда шифахана корпустары төҙөлә, Нөгөш ҡасабаһында шифахана-профилакторийҙың яңы бинаһы, балалар баҡсаһы һәм  «Ағиҙел» турбазаһында ашхана, заманса балалар поликлиникаһы төҙөлә, яңы  «Нефтехимик» микрорайоны булдырыла, Салауат музыка колледжы төҙөлә.

П. Ф. Тюгаев 70-80 йылдарҙа күп тапҡыр хеҙмәтсәндәр депутаттарының Салауат ҡала советы  депутаты итеп һайлана, БАССР Юғары Советының  ике саҡырылыш  депутаты, КПСС-тың ҡала комитеты бюроһы  һәм ҡала комитеты ағзаһы, КПСС-тың Башҡортостан өлкә комитеты кандидаты була.

2010 йылдан П. Ф. Тюгаев Салауат ҡалаһының почетлы гражданы була[2]. 2011 йылдың 2 мартында Салауатта вафат була[3]. Мәскәүҙә ерләнгән.

Бүләктәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены (1971 йыл)
  • «Хеҙмәт батырлығы өсөн» миҙалы
  • «СССР-ҙың нефть сәнәғәте министрлығының почетлы нефтехимигы» исеме (1985 йыл)
  • «БАССР-ҙың атҡаҙанған нефтсеһе» (1991 йыл)
  • «Рәсәй Федерацияһының энергетика министрлығының атҡаҙанған хеҙмәткәре»
  • «СССР уйлап табыусыһы» билдәһе.

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • П. Журавлев «Прокофий Фёдорович Тюгаев» изд. Скиф, 2011[4].
  • Газпром нефтехим Салават. Энциклопедия. изд. Башкирская энциклопедия. Уфа. 2013.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]