Хажиев Ризван Закирхан улы

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
(Хажиев Ризуан Закирхан улы битенән йүнәлтелде)
Унда күсергә: төп йүнәлештәр, эҙләү
Хажиев Ризван Закирхан улы
Заты ир-ат
Гражданлығы Flag of the Soviet Union.svg СССР
Flag of Russia.svg Рәсәй
Тыуған көнө 30 сентябрь 1939({{padleft:1939|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:30|2|0}})
Тыуған урыны СССР, РСФСР[d], Башҡорт АССР-ы, Мәсетле районы, Һөләймән
Вафат булыу көнө 27 октябрь 2013({{padleft:2013|4|0}}-{{padleft:10|2|0}}-{{padleft:27|2|0}}) (74 йәш)
Вафат булған урыны Рәсәй, Башҡортостан, Мәсәғүт (Дыуан районы)
Һөнәр төрө яҙыусы, журналист, дәүләт эшмәкәре, йәмғиәт эшмәкәре, ғалим
Эшмәкәрлек төрө проза
Уҡыу йорто Октябрҙең 40 йыллығы исемендәге Башҡорт дәүләт университеты
Ғилми исем доцент[d]
Ғилми дәрәжә филология фәндәре кандидаты[d]
Сәйәси фирҡә ағзаһы Советтар Союзы Коммунистар партияһы[d]

Ризван Хажиев, Ризван Закирхан улы Хажиев (30 сентябрь 1939 — 27 октябрь 2013) — Башҡортостандың дәүләт һәм йәмәғәт эшмәкәре, ғалим, журналист һәм яҙыусы. Филология фәндәре кандидаты (1987), доцент. Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1993). СССР һәм Башҡортостан Журналистар союзы ағзаһы (1969), Рәсәй Федерацияһы (1992) һәм Башҡортостан Республикаһы (1991) Яҙыусылар союзы ағзаһы. БАССР-ҙың Юғары Советы XII саҡырылыш депутаты (1990—1995).

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Хажиев Ризван Закирхан улы 1939 йылдың 30 сентябрендә Мәсетле районының Һөләймән ауылында тыуған. Ауылында башланғыс белем ала, Ләмәҙтамаҡ урта мәктәбендә 1957 йылға тиклем уҡый. Силәбе өлкәһенең Баҡал ҡалаһы һөнәрселек училищеһында паровоз машинисы ярҙамсыһы һөнәрен ала (1959). Училищелә уҡыған ваҡытында уҡ урындағы «Баҡал таусыһы» гәзитенә мәҡәләләр яҙа, баҫманың әүҙем хәбәрсеһенә әйләнә. Армия хеҙмәтен Минск ҡалаһында һәм Венгрияла үтә. Армияла саҡта ла хәрби гәзиттәрҙә тиҫтәләгән һүрәтләмә, репортаждар баҫтыра. Хеҙмәтен тултырып ҡайтҡас, Мәсетле районының «Коммунист» гәзитендә эшләй (1963).

1964 йылда Башҡорт дәүләт университетының филология факультетына уҡырға инә. Төркөм старостаһы итеп тәғәйенләнә. Йәмәғәт эштәрендә әүҙем ҡатнаша: университет ВЛКСМ комитетының — өсөнсө, һуңыраҡ икенсе секретары, тотош уҡыу йорто студенттарының хеҙмәт семестры штабы етәксеһе вазифаларын башҡара.

1969 йылда университетты «ҡыҙыл» дипломға тамамлай. Мәсетле районының Мәләкәҫ һигеҙ йыллыҡ мәктәбенә директор булып эш башлай. Артабан район мәҙәниәт бүлеге мөдире, район гәзите мөхәррире урынбаҫары вазифаһында эшләй.

1974 йылдан «Совет Башҡортостаны» гәзитенең Учалы, Белорет һәм Бөрйән райондарын берләштергән эш зонаһында үҙ хәбәрсе, 1981 йылдан — гәзиттең партия тормошо бүлеге мөдире.

1987 йылдан Башҡортостан Журналистар союзының яуаплы секретары, 1990 йылдан — рәйес вазифаларында эшләй. Журналистар союзында эшләгән осорҙа Шәһит Хоҙайбирҙин исемендәге премия булырыуға өлгәшә.

1990 йылда БАССР-ҙың 12 саҡырылыш Юғары советына 226 һанлы Ләүзә һайлау округанан (Башҡортостан Республикаһы Ҡыйғы районы) депутат итеп һайлана. Артабан Башҡортостан Республикаһы Дәүләт йыйылышы -Ҡоролтай депутаты вазифаһында 1995 йылға тиклем эшләй.

1996—1997 йылдарҙа Башҡорт дәүләт университетының башҡорт филологияһы һәм журналистикаһы факультетында уҡыта, факультеты декан урынбаҫары вазифаһын башҡара.

1997 йылдың октябрь айынан 2001 йылға тиклем «Ватандаш» журналының баш мөхәррир урынбаҫары булып эшләй.

2013 йылдың 27 октябрендә Дыуан районы үҙәге Мәсәғүт ауылында вафат була, тыуған төйәге Һөләймән ауылы зыяратында ерләнгән.

Ижады[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ризван Хажиев ижады тәү сиратта журналистика өлкәһендә киң билдәле.

Китаптары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Бөйөк Татр бөркөтө. Өфө, 1981
  • Әгәр мин яҙмаһам. Өфө, 1988
  • Исемдәре ҡалыр йылдарҙа. Өфө, 1992
  • Журналист булып ҡалам. Өфө, 1999
  • Кем һин Сабир Ваһапов? Өфө, 2004
  • Һөләймән һәм һөләймәндәр. Өфө, 2006
  • Шомло Афған тауҙары. Өфө, 1989 (соавт.)
  • Башкирская публицистика 20—30-х годов. Уфа, 1998
  • Помнят Высокие Татры. Уфа, 2005
  • Есть такая земля — мечетлинская. Уфа, 2005.
  • В погонах и без погон. Уфа. 1996 (соавт.)
  • Уроки журналистского мастерства. Уфа, 1999 (соавт.)
  • Мечетлинский район Республики Башкортостан. Краткая энциклопедия. Уфа. 2000 (сост.)

Бүләктәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Писатели земли башкирской. Справочник / Сост.: Р. Н. Баимов, Г. Н. Гареева, Р. Х. Тимергалина. — Уфа: Китап, 2006. — 496 с.
  2. Хәсән Назаров. Ғәҙеллек илсеһе. // Йәшлек. 1990, 13 февраль.
  3. Хәсән Назаров. Йондоҙ яна йөрәгендә. // Совет Башҡортостаны. 1990, 1 май.
  4. Камил Яйыҡбаев. Депутаттың эш көнө. // Башҡортостан. 1995, 1 март.
  5. Сәлимйән Бәҙретдинов, Аҫылғужа Баһуманов. «Журналист булып ҡалам…». // Йәшлек. 1999, 10 август.
  6. Рәсих Ханнанов. Эйе, ул журналист булып ҡала. // Ҡыҙыл таң. 1999, 15 сентябрь.
  7. Нурия Амангилдина. Әй һыуынан дәрт һәм көс алып. // Башҡортостан. 1999, 2 октябрь.
  8. Аҫылғужа Баһуманов. Дуҫ тураһында һүҙ. // Башҡортостан. 2004, 28 сентябрь.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]