Хосе де Рибера

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Хосе де Рибера
исп. José de Ribera
Рәсем
Заты ир-ат[1][2][…]
Гражданлығы Royal Banner of Aragón.svg Арагонская корона[d]
Тыуған көнө 12 ғинуар 1591({{padleft:1591|4|0}}-{{padleft:1|2|0}}-{{padleft:12|2|0}})[4][5][…]
Тыуған урыны Хатива[d], Валенсия[d], Испания[7][8][…]
Вафат булған көнө 3 сентябрь 1652({{padleft:1652|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:3|2|0}})[10][11][6] (61 йәш) или 2 сентябрь 1652({{padleft:1652|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:2|2|0}})[12] (61 йәш)
Вафат булған урыны Неаполь[d], Неаполитанское королевство[d][13][14]
Ерләнгән урыны Santa Maria del Parto a Mergellina, Naples[d]
Хәләл ефете Caterina Azzolino[d]
Һөнәр төрө рәссам, художник-гравёр, художник-график, рәссәм, архитектурный чертёжник
Эшмәкәрлек төрө Живопись
Биләгән вазифаһы придворный художник[d]
Сәнғәт йүнәлеше Барокко[13]
Уҡыусылар Джордано, Лука[d]
Кемдә уҡыған Рибальта, Франсиско[d]
Әүҙемлек урыны Валенсия[d][15], Рим[15], Парма[d][15] һәм Неаполь[d][15]
Жанр религиозное искусство[d][13] һәм мифологическая живопись[d][13]
Собрание работ Штеделевский художественный институт[d], Прадо[d], Чикагский институт искусств[d], Музей искусств Нельсона-Аткинса[d], Auckland Art Gallery[d], Музей Тиссена-Борнемисы[d], Финская национальная галерея[d], Гетти музейы, Национальная галерея Виктории[d], Национальная галерея искусства[d], Национальный музей изобразительных искусств[d], Национальная галерея Канады[d], Дворец изящных искусств[d][16], Метрополитен-музей[d], Музей цивилизации[d], Королевские музеи изящных искусств[d][17], Королевский музей изящных искусств[d], Print Collection of The New York Public Library[d][18], Museum of Fine Arts of Córdoba[d], Quadreria dei Girolamini[d], Museo Fundación Lerma[d], Fondazione Roberto Longhi[d], Musei di Strada Nuova[d], Национальные галереи Шотландии[d], Juan B. Castagnino Fine Arts Museum[d], Museumslandschaft Hessen Kassel[d], Национальный музей искусства Каталонии[d], Museo Nazionale di San Martino[d], Государственные художественные собрания Дрездена[d], Художественный музей Индианаполиса[d], Художественный музей Сан-Диего[d], Национальная галерея старинного искусства[d], Музей Израиля[d], Венгрия һынлы сәнғәт музейы, Эрмитаж Дәүләт Музейы[d], Музей Фабра[d], Национальные музей и галерея Каподимонте[d], Музей изобразительного искусства Нанси[d], Музей Соумайя[d], Бирмингемский художественный музей[d], Галерея Альбертина[d], Художественный музей Уолтерса[d], Библиотека-музей Виктора Балагера[d], Монреальский музей изящных искусств[d], Бруклинский музей[d], Государственный музей искусств[d], Художественный музей Филадельфии[d], Музей искусств округа Лос-Анджелес[d], Национальный музей в Варшаве[d], Национальный музей западного искусства[d], Мемориальный художественный музей Аллена[d], Лондонская национальная галерея[d], Музей истории искусств[d], Национальный музей изящных искусств[d][19], Музей изобразительных искусств Бильбао[d], Kimbell Art Museum[d], Баварские государственные собрания картин[d], Goya Museum[d], Музей Августинцев[d], Художественный музей Кливленда[d], Детройтский институт искусств[d], El Paso Museum of Art[d], Musée des Beaux-Arts de Pau[d], MuMa Museum of modern art André Malraux[d], Национальная галерея Ирландии[d], Музей искусств[d], Вустерский музей искусств[d], Музей искусств Далласа[d], John and Mable Ringling Museum of Art[d], Музей изящных искусств Бостона[d], Музей изобразительного искусства[d], Vanderbilt University Fine Arts Gallery[d], Уодсворт Атенеум[d], Hunterian Museum and Art Gallery[d], Hispanic Society of America[d], Уффици[d], Чертоза-ди-Сан-Мартино[d], Musée des Beaux-Arts de Carcassonne[d], Эпсли-хаус[d], Гарвардский художественный музей[d], Museum of Grenoble[d], Fogg Museum[d], Музей фюрера[d], Берлинская картинная галерея[d] һәм Музей изящных искусств Валенсии[d]
Автор булараҡ авторлыҡ хоҡуҡтары статусы срок действия авторских прав истёк[d]
Файлы артиста по адресу Frick Art Reference Library[d] һәм Smithsonian American Art and Portrait Gallery Library[d][20]
Авторҙың Викимилектәге ҡалыбы José de Ribera
Commons-logo.svg Хосе де Рибера Викимилектә

Хосе йәки Хуселе де Рибера  (исп. José de Ribera)  Спаньолетто ҡушаматлы (Ауазы Spagnoletto — «бәләкәй испанлы»; 17 февраль 1591 йыл, Хатива2 сентябрь 1652 йыл, Неапольбарокко дәүерендәге испан караваджисы, итальян Неаполендә  йәшәгән һәм эшләгән. Һынлы сәнғәт эштәренән тыш графиканың ҙур күләмен ҡалдырған.Гойяға тиклем эшләгән иң мөһим испан гравёры.

Уның күпселек әҫәрҙәре Прадо музейынды һәм неаполитан  сиркәүҙәрендә һаҡлана (башлыса, изге Януарий ғибәҙәтханаһында).

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Биограф Паломино  хәбәр итеүенсә, Франсиско Рибальтаның оҫтаханаһында уҡыған . Рибераның йәшлек йылдары тураһында мәғлүмәттәр әҙ[21].  1613 йылдарҙан ҡалмай Италияға күсеп килеүе ихтимал, унда, нигеҙҙә, Парма һәм Римдә боронғо оҫталарҙың картиналарын өйрәнә.

Рәссамдың һаҡланған барлыҡ эштәре неаполитан осорона ҡараған. Рибераның Неаполдә тәүге тапҡыр булыуы тураһында 1616 йылда хәбәр ителә, был ваҡытта ул урындағы ҡыҙға өйләнә. Урындағы руханиҙарҙың,  вице-король герцог Осундың, шулай уҡ уның вариҫтарының заказдары буйынса эшләй. Заказсыларҙың күбеһе Рибераның картиналарын үҙҙәре менән Испанияға алып китә, унда Рибераны баһалайҙар һәм күп эштәренең күсермәһен алалар.  1626 йылда ул Изге Лука рим академияһының ағзаһы булып һайлана. 

Ижады[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Прометей.1630 йй. тирәһе
Изге Филиптың ыҙа сигеүе. 1639
"Изге Инесса һәм уны япма менән ҡаплап торған фәрештә", 1641

Рибераның тәүге картиналары тенебризм  традицияһына ярашлы һәм остазы Рибальта эштәренә оҡшаш, Караваджоның  көслө йоғонтоһо аҫтында башҡарылған. Һуңыраҡ караваджо нигеҙенә Караваджонан сиктән тыш алыҫ булған Караччи болон академистарының йоғонтоһо һалына. Караваджо осрағында һымаҡ уҡ, Рибераның стиль манераһы яҡтылыҡ һәм күләгә контрасына ҡорола. Драматик ыҙа сигеү күренештәренда тән ғазабы һәм ыҙа сигеү өҫтөнән рухтың һәм ихтыяр көсөнөң еңеүен күрһәтә.

Рибера һүрәттәренең натурализмы уны ҡурҡыныс легендаларҙың һәм ғәйбәттәрҙең геройы яһай.  Күп йылдар төрмәләрҙә һорау алыу ваҡыттарын һүрәткә төшөрә, кешеләрҙең язалау ваҡытында үҙҙәренең тотошон күҙәтә. Рибераның ижади мираҫында мифологик һәм дини темалар өҫтөнлөк итә. Уны боронғо тарих, Иҫке һәм Яңы Ғәһед  ваҡиғалары, изгеләрҙең  тормош күренештәре ҡыҙыҡһындыра. Шулай уҡ бер нисә портрет һаҡланған.

Ҙур совет энциклопедияһында билдәләнеүенсә,  яҡынса 1635 йылдан алып Рибера «баҫалҡыраҡ төҫтәргә күсә: әҫәрҙәрендә яҡтылыҡ һәм күләгәләр йомшағыраҡ була, төҫтәр гаммаһы алтын  һәм көмөш  төҫмөрҙәр менән тулыландырыла»[22]. Ҡурҡыныс реалистик деталдәр тупаҫ буяу аша башҡарыла. Яра, йыйырсыҡ, һаҡалдарҙың драматик эффекты  йыш ҡына буяу ҡатламын ҡалынайтыу юлы менән өлгәшелә.

Рәссамдың  иң яҡшы әҫәрҙәренең береһе тип «Изге. Инесса» картинаһы иҫәпләнә (1641; Дрезден, картиналар галереяһы)[23].

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. OCLC. Record #83103470 // VIAF (билдәһеҙ)[Dublin, Ohio]: OCLC, 2003.
  2. Немецкая национальная библиотека, Берлинская государственная библиотека, Баварская государственная библиотека, Австрийская национальная библиотека Record #118788604 // Общий нормативный контроль (GND) — 2012—2016.
  3. Bibliothèque nationale de France идентификатор BNF (фр.): платформа открытых данных — 2011.
  4. Jusepe Ribera // Энциклопедия Брокгауз (нем.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
  5. Jusepe de Ribera // Artists of the World Online, Allgemeines Künstlerlexikon Online, AKL Online (нем.) / Hrsg.: A. Beyer, B. SavoyB: K. G. Saur Verlag, Verlag Walter de Gruyter, 2009. — doi:10.1515/AKL
  6. 6,0 6,1 José de. El Españoleto Ribera // Diccionario biográfico español (исп.)Real Academia de la Historia, 2011.
  7. http://explore.rkd.nl/explore/artists/66553Нидерландский институт истории искусств.
  8. Waterhouse E. Italian Baroque PaintingЛондон: Phaidon Press, 1962. — Б. 174.
  9. http://www.artnet.com/artists/jusepe-de-ribera/past-auction-results — 1998.
  10. Jusepe de Ribera // SNAC (ингл.) — 2010.
  11. Jusepe [José] de Ribera // Grove Art Online (ингл.) / J. Turner[Oxford, England], Houndmills, Basingstoke, England, New York: OUP, 1998. — ISBN 978-1-884446-05-4
  12. Архив изобразительного искусства — 2003.
  13. 13,0 13,1 13,2 13,3 Encyclopædia Britannica (ингл.)
  14. https://en.isabart.org/person/31165
  15. 15,0 15,1 15,2 15,3 RKDartists
  16. http://pba-opacweb.lille.fr/fr/search-notice?type=list&filters%5Bfacets.id%5D%5B%5D=5cc2aee05c0284355b8b4f23
  17. https://www.fine-arts-museum.be/nl/de-collectie/artist/de-ribera-jusepe-1
  18. http://wallachprintsandphotos.nypl.org/catalog/405361
  19. https://www.bellasartes.gob.ar/
  20. https://library.si.edu/art-and-artist-files
  21. Jose de Ribera (Spanish painter) (англ.). — статья из Encyclopædia Britannica Online.
  22. [ Рибера Хусепе де] — Ҙур совет энциклопедияһында мәҡәлә
  23. Т. П. Каптерева. Искусство Испании // Всеобщая история искусств. Том 4. Искусство 17-18 веков

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]