Арса һымаҡтар

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Арса һымаҡтар
Рәсем
Халыҡ-ара ғилми атамаһы Ericaceae Juss., 1789[1]
Таксономический ранг Ғаилә[1]
Ближайший таксон уровнем выше Верескоцветные[d][1][2][3][4][5][6][7][8]
Таксондың халыҡ атамаһы Heifamilie[9]
Имеет плод типа костянка[d] һәм ягода[d]
GRIN URL npgsweb.ars-grin.gov/gri…[10]
Commons-logo.svg Арса һымаҡтар Викимилектә

Арса һымаҡтар[11] (лат. Ericaceae) — арса сәскәлеләр рәтенән ике өлөшлөләр ғаиләһе үҫемлеге. Ырыуының дөйөм һаны  — 150-нән ашыу[12], төрҙәре — дүрт меңдән ашыу[13]. Был ғаилә дала һәм сүлдәрҙән башҡа бар ер шарының бар урындарында (тропиктарҙа — ғәҙәттә тауҙарҙа) үҫә.

Хужалыҡта әһәмиәте һәм ҡулланыу[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Нью-Джерси штатында мүк еләге йыйыу, АҠШ

Арса һымаҡтарҙың ҡайһы бер төрҙәре генә хужалыҡта әһәмиәткә эйә, былар Вакциниум ырыуының ашарға яраҡлы емештәре: ҡара көртмәле, күк көртмәле, ябай һәм эре емешле мүк еләге, мүк көртмәлеһе һәм ҡыҙыл көртмәле. Был үҫемлектәрҙең еләктәре шул килеш тә, эшкәртелеп тә ашарға яраҡлы; уларҙан ҡайнатма, джем, сироп, шарап етештерәләр. Ҡайһы бер төрҙәрен сәнәғәт масштабында махсус плантацияларҙа үҫтереү ҡулланыла. Арса шотландтарҙың эль тип аталған милли көслө һыраһын ҡайнатыуҙа файҙаланыла.

Арса һымаҡтарҙың ҡайһы бер төрҙәре дауалау үҙенсәлектәренә эйә.

Ҡайһы берҙәренең һабаҡтары һәм япраҡтары (ҡара, күк көртмәлеләр, тоалҡан емеш, һаҙанаҡ, шулай уҡ рододендрон)тире дуплау һәм буяу өсөн ҡулланыла[14].

Ағыулы арсалар (рододендрон, һаҙанаҡ) инсектицид булараҡ билдәле[14].


Ырыуҙары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Роды семейства Вересковые См. также этот список в более полном виде, с указанием подсемейств и триб: Роды семейства Вересковые.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. 1,0 1,1 1,2 The Angiosperm Phylogeny Group An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG III // Botanical Journal of the Linnean Society / M. F. FayWiley-Blackwell, Linnean Society of London, 2009. — Vol. 161, Iss. 2. — P. 105–121. — ISSN 0024-4074; 1095-8339doi:10.1111/J.1095-8339.2009.00996.X
  2. Cronquist A. An Integrated System of Classification of Flowering Plants — 1981.
  3. The Angiosperm Phylogeny Group An ordinal classification for the families of flowering plants // Annals of the Missouri Botanical GardenMissouri Botanical Garden, 1998. — Vol. 85, Iss. 4. — P. 531–553. — ISSN 0026-6493; 2162-4372doi:10.2307/2992015
  4. The Angiosperm Phylogeny Group An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG II // Botanical Journal of the Linnean Society / M. F. FayWiley-Blackwell, Linnean Society of London, 2003. — Vol. 141, Iss. 4. — P. 399–436. — ISSN 0024-4074; 1095-8339doi:10.1046/J.1095-8339.2003.T01-1-00158.X
  5. Bentham G., Hooker J. D. Genera plantarum ad exemplaria imprimis in herbariis kewensibus servata definita — 1862. — doi:10.5962/BHL.TITLE.747
  6. Энглер, Адольф Генрих Густав, Гилг Э. Ф. Syllabus der Pflanzenfamilien: Eine Übersicht über das gesamte Pflanzensystem mit besonderer Berücksichtigung der Medizinal- und Nutzpflanzen nebst einer Übersicht über die Florenreiche und Florengebiete der Erde zum Gebrauch bei Vorlesungen und Studien über spezielle und medizinisch-pharmazeutische Botanik — 9 — 1924.
  7. Reveal System of Classification — 1997.
  8. The Angiosperm Phylogeny Group An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG IV // Botanical Journal of the Linnean Society / M. F. FayWiley-Blackwell, Linnean Society of London, 2016. — Vol. 181, Iss. 1. — P. 1–20. — ISSN 0024-4074; 1095-8339doi:10.1111/BOJ.12385
  9. (unspecified title)
  10. Таксономия растений GRIN
  11. Цвелёв Н. Н. О русских названиях семейств покрытосеменных растений // Новости систематики высших растений : сборник. — М.—СПб. : Товарищество научных изданий КМК, 2011. — Т. 42. — С. 24—29. — ISBN 978-5-87317-759-2. — ISSN 0568-5443.
  12. Ericaceae на The Plant List.
  13. См. Вересковые на сайте MOBOT.
  14. 14,0 14,1 Энциклопедический словарь лекарственных, эфирномасличных и ядовитых растений / Сост. Г. С. Оголевец — М.: Сельхозгиз, 1951. — Б. 59. — 584 б.
Dracophyllum secundum.JPG
Dracophyllum secundum
Bejaria imthurnii Roraima.jpg
Bejaria imthurnii
Cassiope mertensiana 9166.JPG
Cassiope mertensiana

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]


  • Александрова М. С.  Интродукция вересковых в Москве // Бюллетень главного ботанического сада. — 1991. — № 161. — С. 7.
  • Ботаника. Энциклопедия «Все растения мира»: Пер. с англ = Botanica / ред. Д. Григорьев и др — М.: Könemann, 2006 (русское издание). — 1020 б. — ISBN 3-8331-1621-8.
  • Еленевский А. Г., Соловьёва М. П., Тихомиров В. Н.  Ботаника. Систематика высших, или наземных, растений: учеб. для студ. высш. пед. учеб. заведений. 4-е изд — М.: Издательский центр «Академия», 2006. — 456 б. — 3000 экз. — ISBN 5-7695-2141-4.
  • Кожевников Ю. П.  Семейство вересковые (Ericaceae) // Жизнь растений. В 6-ти т. / под ред. А. Л. Тахтаджяна — М.: Просвещение, 1981. — Т. 5. Ч. 2. Цветковые растения. — Б. 88—95. — 300000 экз.
  • Мазуренко М. Т.  Вересковые кустарнички Дальнего Востока (структура и морфогенез) / Отв. ред. А. П. Хохряков — М.: Наука, 1982. — 184 б. — 1200 экз. — УДК 582.912.42
  • Хессайон Д. Г.  Всё о декоративноцветущих кустарниках = The flowering shrub expert / Пер. с англ. О. И. Романовой — Изд. 2-е, исправленное. — М.: Кладезь-Букс, 2007. — 128 б. — 10000 экз. — ISBN 978-5-93395-249-7.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]