Жак-Ив Кусто

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Жак-Ив Кусто
франц. Jacques-Yves Cousteau
Рәсем
Заты ир-ат[1][2]
Гражданлығы Flag of France.svg Франция
Тыуған көнө 11 июнь 1910({{padleft:1910|4|0}}-{{padleft:6|2|0}}-{{padleft:11|2|0}})[2][3][4][5][6]
Тыуған урыны Сент-Андре-де-Кюбзак[d]
Вафат булыу көнө 25 июнь 1997({{padleft:1997|4|0}}-{{padleft:6|2|0}}-{{padleft:25|2|0}})[2][7][3][4][5][6] (87 йәш)
Вафат булған урыны Франция, Париж
Үлем төрө тәбиғи үлем[d]
Үлем сәбәбе Миокард инфаркты
Атаһы Daniel Cousteau[d]
Бер туғандары Pierre-Antoine Cousteau[d]
Хәләл ефете Кусто, Симона[d] һәм Francine Cousteau[d]
Балалары Кусто, Филипп[d] һәм Кусто, Жан-Мишель[d]
Һөнәр төрө зоолог, сәйәхәтсе-тикшеренеүсе, кинематографист, инноватор, фотограф, эко-активист, океанолог, яҙыусы, уйлап табыусы, сценарий яҙыусы, офицер Военно-морских сил Франции, морской биолог, боевые пловцы, инженер, биолог
Эшмәкәрлек төрө Океанология
Биләгән вазифаһы директор музея[d]
Ойошма йәки клуб ағзаһы Французская академия[d] һәм Национальная академия наук США[d]
Бүләктәре һәм маҡтаулы исемдәре
Уҡыу йорто Военно-морская школа в Ланвеок-Пульмик[d]
Коллеж Станислава в Париже[d]
Әҫәрҙәр исемлеге Jacques-Yves Cousteau bibliography[d]
Фильмография Jacques-Yves Cousteau filmography[d] һәм Q3072124?
Commons-logo.svg Жак-Ив Кусто Викимилектә

Жак-Ив Кусто (франц. Jacques-Yves Cousteau; 11 июнь 1910, Сент-Андре-де-Кюбзак, Бордо, Франция — 25 июнь 1997, Париж, Франция) — француз тикшеренеүсеһе, Донъя океанын өйрәнеүсе, фотограф, режиссёр, уйлап табыусы, бик күп китаптар һәм фильмдар авторы. Француз академияһы ағзаһы. Почётлы легион ордены Командоры. Капитан Кусто (франц. Commandant Cousteau) булараҡ билдәле. Эмиль Ганьян менән бергә 1943 йылда акваланг уйлап таба һәм һынап ҡарай. Плутонда тау киртләсе уның хөрмәтенә Кусто тип аталған.

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Жак-Ив Кусто́ ҙур булмаған Сент-Андре-де-Кюбзак ҡаласағында, вино эшләүсе Бордо төбәгендә, адвокат Даниэль һәм Элизабет Кусто ғаиләһендә тыуа. Атаһы Даниэль Кусто (23 октябрь 1878 — 1969) Сент-Андре-де-Кюбзакта йәшәгән нотариустың 4 балаһы араһында икенсе булып донъяға килә, тыуғас та үҙенә ҡушма Пьер-Даниэль исеме бирелә. Етеш тормоштағы нотариус улына яҡшы тәрбиә һәм белем биреүгә өлгәшә. Даниэль Парижда хоҡуҡ фәнен өйрәнә һәм Францияла иң йәш хоҡуҡ докторы була. АҠШ-та бай эшҡыуар һәм франкофил Джеймс Хазен Хайдтың (англ.) шәхси секретары булып эшләй. Тыуған ҡалаһынан булған фармацевт ҡыҙы Элизабет Дюрантонға (Duranthon; род. 21 нояб. 1878) өйләнә; ғаилә Париждың 17-се округы, Дуази (фр.) тыҡырығының 12-се йортонда төпләнә. 1906 йылдың 18 мартында уларҙың тәүге балаһы Пьер-Антуан, ә дүрт йылдан һуң Сент-Андре-де-Кюбзакта олатаһы йортонда Жак-Ив тыуа[8].

Даниэлдең ғаиләһе сәйәхәт итергә ярата. Жак-Ив бик бәләкәй сағынан уҡ һыу менән ҡыҙыҡһына башлай. 7 йәшендә уға хроник энтерит диагнозын ҡуялар, шуға күрә ғаилә табибы уны ҙур нагрузкаларҙан һаҡларға ҡуша. Ауырыу сәбәпле, Кусто бик ябыҡ була[9]. Беренсе донъя һуғышы ваҡытында Даниэль Кусто эшһеҙ ҡала, ләкин һуғыштан һуң американ Юджин Хиггинс (англ.) компанияһында эш таба. Уға эше буйынса күп йөрөргә тура килә, улдары мәктәптә уҡый һәм күп ваҡыттарын мәктәп-интернатта үткәрә. Кусто бик иртә йөҙөргә өйрәнә һәм ғүмерлеккә диңгеҙгә ғашиҡ була.

1920 йылда Юджин Хиггинс Нью-Йоркға ҡайта, һәм Кустолар ғаиләһе уның артынан АҠШ-ҡа юллана. Жак-Ив менән Пьер-Антуан АҠШ-та уҡый башлай һәм инглизсә бик һәйбәт һөйләшергә өйрәнә. Шунда уҡ, Вермонт штатында ғаилә менән ял иткәндә, ағалы-ҡустылы икәү тәүге тапҡыр һыу аҫтында төшөп ҡарай. 1922 йылда Хиггинс һәм Кустолар ғаиләһе кире Францияға ҡайта. АҠШ-та Жак-Ив механика һәм дизайн менән ҡыҙыҡһына башлай. Францияла ул электромобиль эшләй. Был мауығыуы уға артабанғы эшендә ярҙам итә. Йыйып барған һәм эшләп алған аҡсаһына Кусто үҙенә тәүге кинокамераһын һатып ала. Жак-Ив бик күп нимә менән ҡыҙыҡһынһа ла, әммә уҡыу уға еңел бирелмәй. Бер ни тиклем ваҡыт үткәс, ата-әсәһе Кустоны интернатҡа уҡырға ебәрергә ҡарар итә, уны ул отличие менән тамамлай.

1930 йылда хәрби-диңгеҙ академияһына уҡырға инә. Өҫтәүенә ул уҡыған төркөм беренсе булып «Жанна дʼАрк» карабында Ер шары тирәләй сәйәхәткә сыға. Хәрби академияны прапорщик чинында тамамлай, уны Шанхайҙағы хәрби-диңгеҙ базаһына хеҙмәт итергә ебәрәләр, шул осорҙа СССР-ҙа ла була, сәйәхәте ваҡытында бик күп фотоһүрәттәр төшөрә, әммә бөтә материалдарын да аҙаҡ тартып алалар. Кусто Диңгеҙ авиацияһы Академияһына барырға ҡарар итә, ләкин таулы юлдағы автомобиль аварияһынан һуң уға авиациянан баш тартырға тура килә. Кусто бер нисә ҡабырғаһын һәм һул ҡулы бармаҡтарын һындыра, үпкәһе яралана, һәм уң ҡулын фалиж һуға. Һигеҙ ай буйы реабилитация курсын үтә. 1936 йылда Тулон портында торған «Сюфрен» крейсерында инструктор булып эшләй башлай. Бер тапҡыр магазинда һыу аҫтында йөҙөү өсөн тәғәйенләнгән күҙлек күреп ҡала. Шуны кейеп һыу аҫтына төшкәс, бынан һуң һыу аҫты батшалығынан айырылмаясағын аңлай.

1937 йылда Симона Мельхиорға өйләнә, уларҙың ике улдары була, Жан-Мишель (1938) һәм Филипп (1940—1979, «Каталина» авиаһәләкәтендә һәләк була). Икенсе донъя һуғышы осоронда Кусто француз ҡаршылыҡ хәрәкәтендә ҡатнаша[10][11].

Ж.-И. Кусто 1948 йылда

1950-се йылдарҙан башлап Кусто «Калипсо» (Британия Короллеге Хәрби-диңгеҙ Көстәренең иҫәптән сығарылған мина тральщигы) судноһы ярҙамында океанды тикшереүгә тотона. Фредерик Дюма менән авторҙаш булып яҙған «Тынлыҡ донъяһында» китабы баҫылып сыҡҡас, 1953 йылда, Кустоға танылыу килә. Китап мотивтары буйынса төшөрөлгән фильм 1956 йылда «Оскар» һәм «Алтын пальма ботағы» премияларын ала. 1957 йылда Кусто Монако Океанография музейы директоры итеп тәғәйенләнә. 1973 йылда ул диңгеҙ мөхитен һаҡлау буйынса коммерция менән шөғөлләнмәгән "Кусто йәмғиәте"нә нигеҙ һала.

Жак-Ив Кустоның ҡәбере

1991 йылда, ҡатыны Симонаның яман шештән вафатынан һуң бер йыл үткәс, ул Франсина Триплетҡа өйләнә. Ул ваҡытҡа инде уларҙың өйләнгәнгә тиклем тыуған ҡыҙҙары Диана (1979) һәм улдары Пьер (1981) була. Кусто 87 йәшендә респиратор ауырыуҙан һуң ҡалған эҙемтә — миокарда инфарктынан вафат була. Сен-Андре-де-Кюбзак зыяратында нәҫелдәре өсөн бүленгән участкала ерләнә..

Диңгеҙҙәге тикшеренеүҙәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

1976 йыл

«Тынлыҡ донъяһында» тигән беренсе китабына ярашлы, Кусто 1938 йылда Фредерик Дюма һәм Филиппом Тайе менән бергә, битлек, трубка һәм ластарҙы файҙаланып, һыу аҫтына төшә башлай. 1943 йылда ул Эмиль Ганьян менән бергә эшләгән тәүге акваланг прототибын һынап ҡарай. Был ҡоролма оҙаҡ ваҡыт һыу аҫтын тикшереү һәм һыу аҫты донъяһы тураһындағы мәғлүмәттәрҙе яҡшыртыу мөмкинлеген бирә. Кусто һыу үткәрмәй торған камералар һәм яҡтыртыу приборҙарын булдыра һәм беренсе һыу аҫты телевизион системаһын уйлап таба.

Биология[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Диңгеҙ сусҡаһының эхолокацияға һәләтле булыуҙары билдәле булғанға тиклем үк Кусто уларҙа бындай һәләттең булыу ихтималлығын фаразлай. Үҙенең тәүге «Тынлыҡ донъяһында» китабында «Élie Monier» тикшеренеү судноһы Гибралтар боғаҙына табан бара, тип хәбәр итә һәм улар артынан диңгеҙ сусҡаларының да йөҙөп барыуын билдәләй. Кусто судно курсын бер нисә градусҡа үҙгәрткәс, сусҡалар ҙа бер ни тиклем ваҡыт улар артынан ҡалмай йөҙә, артабан боғаҙ уртаһына табан йүнәлә. Тимәк улар, кешеләр белмәһә лә, оптималь курстың ҡайҙан үтеүен һиҙә. Кусто, киттар ғаиләһенә ҡарағандарҙа һыу аҫты кәмәләрендә сағыштырмаса яңы элемент булған сонар кеүегерәк ағзаның булыуы тураһында һығымта яһай. Ул хаҡлы була.

Мираҫы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Жак Ив Кустоның һыу аҫты кәмәһе Монакола океанография музейы янында

Кусто үҙен «океанография технигы» тип атарға ярата. Ул, ысынлап та, атаҡлы педагог һәм тәбиғәтте ярытыусы була. Уның эше күптәргә «зәңгәр континентты» аса.

Уның эштәре шулай уҡ, ул осорҙа ҡайһы бер академиктар тарафынан тәнҡитләнһә лә, фәнни коммуницияның яңы тибын булдырыу мөмкинлеген бирә. Фәнни концепцияларҙы ябай ысул менән алмашыу, йәғни «дивульгационизм», тиҙҙән башҡа дисциплиналарҙа ла ҡулланыла башлай һәм хәҙерге заман телетапшырыуҙарҙың иң мөһим характеристикаларының береһенә әүерелә.

1950 йылда ул Томас Лоэл Гиннестан символик хаҡҡа, йылына бер франкҡа, «Калипсо» карабын ҡуртымға ала. Судно асыҡ океанда тикшеренеүҙәр үткәреү һәм һыу аҫтын төшөрөү өсөн мобиль лаборатория менән йыһазландырыла.

1957 йылдан Кусто тағы ла Монако Океанографик музейы директоры вазифаһын башҡара.

1985 йылдың майында Кусто командаһы тағы ла судно һатып ала. Ике мачталы «Алсион» (Alcyone) яхтаһы эксперименталь турбопарус менән йыһазландырыла, был ҡоролма тиҙлекте арттырыуҙа Магнус эффектын алыу мөмкинлеген бирә.

Кусто 1997 йылдың 25 июнендә вафат була. Кусто йәмғиәте һәм и Жак-Ив- Кусто тарафынан булдырылған уның «Кусто командаһы» тип аталған француз партнеры бөгөн дә эшен дауам итә.

Икенсе тапҡыр өйләнгәндән һуң, ғүмеренең һуңғы йылдарында, Кустоға, Кусто исемен файҙаланыу хоҡуғы өсөн, үҙенең улы Жан-Мишель менән хоҡуҡи көрәш алып барырға тура килә. Судтың күрһәтмәһе буйынса Жан-Мишел Кустоға уның профессионал бизнесы һәм уның атаһының коммериция маҡсаты ҡуйылмаған башланғыстары араһына буталсыҡлыҡ индереү тыйыла.

Санкт-Петербургта француз теле тәрәнәйтеп өйрәнелгән 4-се мәктәпкә Кусто исеме бирелә. Яңы Усманда тикшеренеүсе исемендәге урам бар.

Тәнҡит[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Кусто бер нисә тапҡыр профессиональ ғалим булмауҙа ғәйепләнә. Шулай уҡ ул һыу аҫты донъяһын өйрәнеү өсөн ҡаты ысулдар (мәҫәлән динамит ярҙамында балыҡтарҙы үлтереү) ҡулланыуҙа тәнҡитләнә[12]. «Тынлыҡ донъяһы» фильмы үтә натурализм һәм ҡаты бәғерлелек өсөн тәнҡитләнә[13][14][15][16]. Кустоның «Ҡояшһыҙ донъя» фильмын тәнҡитселәр ыңғай ҡабул итә. Әммә ҡайһы бер мәҡәләләрҙә режиссёр яһалма кадрҙарҙы файҙаланыуҙа ғәйепләнә. Атап әйткәндә, «The New York Times» рецензенты Босли Кроутер ҡайһы бер эпизодтарҙың, мәҫәлән, кешеләрҙең батискафтан иң тәрәндәге мәмерйәлә барлыҡҡа килгән атмосфера ҡыуығына сығыуҙарҙын ысынбарплыҡҡа тап килмәүен белдерә. Сөнки бындай мәмерйәләрҙәге газ мөхите тын алыу өсөн яраҡлы түгел[17].

Кусто командаһында 6 йыл бергә эшләгән Вольфганг Ауэр, фильмдарында кадрҙар сифатлы булһын өсөн Кусто балыҡтарҙы самаһыҙ үлтереүгә барҙы, тип раҫлай[18].

Шуға ҡарамаҫтан тикшеренеүселәрҙең һәм коллегаларының күберәге уны тәбиғәтте яратыусы тип атай.

АҠШ президенты Д. Ф. Кеннеди (түбәндә һулда) капитан Кустоға Милли географик йәмғиәттең Алтын миҙалын тапшыра (уңда уртала — Симона Мельхиор Кусто). Аҡ йорт, Вашингтон, 19 апрель, 1961 й.

Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Почётлы легион ордены Командоры
  • «Хеҙмәттәре өсөн» Милли ордендың Ҙур тәреһе кавалеры
  • Хәрби тәре 1939—1945
  • Диңгеҙҙәге хеҙмәттәре өсөн ордены офицеры
  • Сәнғәт һәм әҙәбиәт ордены Командоры
  • Говард Поттс миҙалы (1970)
  • Ҙур алтын миҙал SEP (1973)
  • Прогресс миҙалы (Американың фотографик йәмғиәте) (1977)
  • Азатлыҡ Президент миҙалы (1985)
  • 1997 — Почётный доктор Рәсәй химик-технологик университетының Почетлы докторы[19].

Һайланма библиографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • The Silent World (1953; совм. с Фредериком Дюма).
  • The Living Sea (1963; совм. с Джемсом Дагеном).
  • World Without Sun (1965).
  • The Shark: Splendid Savage of the Sea (1970; совм. с Филиппом Кусто).
  • La vie et la mort des Coraux (1971; совм. с Филиппом Диоле).
  • Mighty monarch of sea (1972; совм. с Филиппом Диоле).
  • Dolphins (1975).
  • La vie au bout du monde (1979; совм. с Ивом Паккале).
  • Jacques Cousteau’s Amazon Journey (1984; совм. с Моуз Ричардс).
  • Jacques Cousteau: The Ocean World (1985)

Урыҫ теленә тәржемәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Кусто Ж.-И., Дюма Ф. В мире безмолвия. Сокр. пер. с англ. — М.: «Молодая гвардия», 1957. — 221 с.
  • Кусто Ж.-И., Дюма Ф., Даген Дж. В мире безмолвия; Живое море. Пер. с англ. — М.: «Знание», 1966. — 462 с.
  • Кусто Ж.-И. Мир без солнца. Пер. с франц. — Л.: Гидрометеоиздат, 1967. — 96 с.
  • Кусто Ж.-И. «Калипсо» и кораллы. Пер. с англ. — М.: «Знание», 1974. — 63 с.
  • Кусто Ж.-И., Кусто Ф. Чтобы не было в море тайн. Подводные исследования Ж.-И. Кусто. Пер. с англ. — М.: «Мысль», 1974. — 191 с.
  • Кусто Ж.-И. Жизнь и смерть кораллов. Пер. с франц. — Л.: Гидрометеоиздат, 1975. — 176 с.
  • Кусто Ж.-И, Диоле Ф. Затонувшие сокровища. Сокр. пер. с франц. — М.: «Прогресс», 1975. — 206 с.
  • Кусто Ж.-И., Дюма Ф. В мире безмолвия; Кусто Ж.-И., Даген Дж. Живое море. Пер. с англ. — М.: «Мысль», 1976. — 429 с.
  • Кусто Ж.-И., Диоле Ф. Могучий властелин морей. Подводные исследования Ж.-И. Кусто. Пер. с англ. — М.: «Мысль», 1977. — 186 с.
  • Кусто Ж.-И., Диоле Ф. Очерки об обитателях подводного мира. Осьминоги и кальмары. Пер. с англ. — М.: «Знание», 1980. — 48 с.
  • Кусто Ж.-И., Паккале И. Сюрпризы моря. Пер. с франц. — Л.: Гидрометеоиздат, 1982. — 302 с.
  • Кусто Ж.-И., Паккале И. Лососи, бобры, каланы. Пер. с франц. — Л.: Гидрометеоиздат, 1983. — 285 с.
  • Кусто Ж.-И., Паккале И. Жизнь на краю земли. Патагония, Огненная Земля, архипелаг южночилийских островов. Пер. с франц. — Л.: Гидрометеоиздат, 1984. — 302 с.
  • Кусто Ж.-И., Паккале И. В поисках Атлантиды. Пер. с франц.; В. Щербаков. Золотой чертог Посейдона. — М.: «Мысль», 1986. — 319 с.
  • Кусто Ж.-И., Кусто Ф. Блистательный пират; Кусто Ж.-И., Диоле Ф. Могучий властелин. Пер. с англ. — М.: «Мысль», 1996. — 350 с.
  • Кусто Ж.-И., Дюма Ф. В мире безмолвия; Кусто Ж.-И., Даген Дж. Живое море. Пер. с англ. — М.: «Армада», 1997. — 475 с (Переиздание: Кусто Ж.-И., Дюма Ф. В мире безмолвия; Кусто Ж.-И., Даген Дж. Живое море. Пер. с англ. — М.: «Армада-пресс», 2002. — 475 с.)
  • Кусто Ж.-И., Кусто Ф. Чтобы не было в море тайн; Кусто Ж.-И., Диоле Ф. Могучий властелин морей. Пер. с англ. — М.: «Армада», 1997. — 410 с (Переиздание: Кусто Ж.-И., Кусто Ф. Чтобы не было в море тайн; Кусто Ж.-И., Диоле Ф. Могучий властелин морей. Пер. с англ. — М.: «Армада-пресс», 2002. — 410 с.)
  • Кусто Ж.-И. Мир без солнца; Кусто Ж.-И, Диоле Ф. Затонувшие сокровища. Пер. с франц. — М.: «Армада», 1998. — 362 с.
  • Кусто Ж.-И., Дюма Ф. В мире безмолвия; Кусто Ж.-И., Даген Дж. Живое море. Пер. с англ. — М.: «АСТ», «Астрель», 2003. — 527 с.
  • Кусто Ж.-И., Кусто Ф. Блистательный варвар морей; Кусто Ж.-И., Диоле Ф. Могучий властелин морей. Пер. с англ. Л. Жданова, 2003. — 381 с.

Фильмография[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

№* Йыл (фр./англ.**) Французса Инглизсә*** Французса — Русса Инглизсә — Русса Жак-Ив Кусто фильмы
1. Иртә ҡыҫҡа метрлы фильмдар
1942 Par dix-huit mètres de fond ✔
1943 Épaves Shipwrecks ✔
1944 Paysages du silence Silent Lands… ✔
1948 Phoques au Sahara N/A
1949 Autour d’un récif N/A
1949 Une plongée du Rubis A Dive on Board the Rubis ✔
1949 Carnet de plongée (avec Marcel Ichac) N/A
1955 La Fontaine de Vaucluse (avec Louis Malle) N/A
1955 Station 307 N/A
10К 1955 Récifs de coraux N/A
11К 1957 La Galère engloutie (avec Jacques Ertaud) N/A
12К 1959 Histoire d’un poisson rouge The Golden Fish ✔
13К 1960 Vitrines sous la mer (avec Georges Alépée) N/A
14К 1960 Prince Albert I N/A
2. Кинофильмдар I
1956 Le monde du silence The Silent World Мир тишины В мире безмолвия ✔
1964 Le monde sans soleil World Without Sun Мир без солнца Мир без солнца ✔
3. Кусто командаһының һыу аҫты одиссеяһы I
1 1966 L’aventure Précontinent Conshelf Adventure Приключение на шельфе Мир Жака-Ива Кусто ✔
2 1967/1968 Les Requins Sharks Акулы Акулы ✔
3 1967/1968 La jungle de corail The Savage World of the Coral Jungle Коралловые джунгли Коралловые джунгли ✔
4 1967/1968 Le Destin des tortues de me Search in the Deep Тайны глубин ✔
5 1968 Baleines et cachalots Whales Киты и кашалоты Великаны глубин — киты ✔
6 1968/1969 Le voyage surprise de Pepito et Cristobal The Unexpected Voyage of Pepito and Cristobal Морские найденыши ✔
7 1968/1969 Trésor englouti Sunken Treasure Сокровища морей ✔
8 1968/1969 La légende du lac Titicaca The Legend of Lake Titicaca Легенда озера Титикака Легенда озера Титикака ✔
9 1969 Les baleines du désert The Desert Whales Киты пустыни Киты пустыни ✔
10 1969/1970 La nuit des calmars The Night of the Squid Ночь кальмаров Ночь кальмара ✔
11 1969/1970 La retour des Éléphants de mer The Return of the Sea Elephants Возвращение морских слонов Возвращение морского слона ✔
12 1970 Ces incroyables machines plongeantes Those Incredible Diving Machines Эти невероятные батискафы ✔
13 1970 La mer vivante The Water Planet Живое море Водный мир ✔
14 1970 La tragédie des Saumons rouges The Tragedy of the Red Salmon Трагедия нерки ✔
15 1970/1971 Le lagon des navires perdus Lagoon of Lost Ships Лагуна затонувших кораблей Лагуна затонувших кораблей ✔
16 1971 Les Dragons des Galápagos Dragons of Galapagos Галапагосские драконы ✔
17 1971 Cavernes englouties Secrets of the Sunken Caves Тайна затопленных пещер Тайны затопленных пещер ✔
18 1971 Le sort des Loutres de mer The Unsinkable Sea Otter Непотопляемая морская выдра ✔
19 1971/1972 Les dernières Sirènes The Forgotten Mermaids Последние сирены Забытые русалки ✔
20 1972/1971 Pieuvre, petite pieuvre Octopus, Octopus Осминожек, осминожек ✔
21 1972 Le chant des dauphins A Sound of Dolphins Голоса дельфинов ✔
22 1973 500 millions d’années sous la mer 500 Million Years Beneath the Sea 500 миллионов лет на дне моря 500 миллионов лет в глубинах моря ✔
23 1973/1972 Le sourire du Morse A Smile of the Walrus Улыбка моржа ✔
24 1973 Hippo, Hippo Hippo! Гиппопотамы Битва гиппопотамов ✔
25 1973 La baleine qui chante The Singing Whale Поющий кит Поющий кит ✔
26 1974/1973 Mission Cousteau en Antarctique. Partie I. La glace et le feu Cousteau in the Antarctic. Part I. South to Fire and Ice Кусто в Антарктике. Часть I. Огонь и лед Кусто в Антарктике. Часть I. На юг к огню и льдам ✔
27 1974 Mission Cousteau en Antarctique. Partie II. Le vol du Pingouin Cousteau in the Antarctic. Part II. The Flight of Penguins Кусто в Антарктике. Часть II. Полет пингвинов Кусто в Антарктике. Часть II. Полет пингвинов ✔
28 1974 Mission Cousteau en Antarctique. Partie III. La vie sous un océan de glace Cousteau in the Antarctic. Part III. Beneath the Frozen World Кусто в Антарктике. Часть III. Под вечными льдами ✔
29 1974 Mission Cousteau en Antarctique. Partie IV. Blizzard à Esperanza Cousteau in the Antarctic. Part IV. Blizzard at Hope Bay Кусто в Антарктике. Часть IV. Снежная буря в заливе Надежды ✔
30 1975/1974 Patagonie: La vie au bout du monde Life at the End of the World Жизнь на краю света На краю земли ✔
31 1975 L’hiver des Castors Beavers of the Юҡrth Country Бобры северного края ✔
32 1975 Les Fous du Corail The Coral Divers of Corsica Корсиканцы в погоне за кораллами ✔
33 1975 Les requins dormeurs du Yucatan The Sleeping Sharks of Yucatan Спящие акулы Юкатана Спящие акулы Юкатан ✔
34 1975/1976 Coup d’aile sous la mer: Isabella The Sea Birds of Isabella Морские птицы острова Изабелла ✔
35 1976 Mysteries of the Hidden Reefs Тайны подводных рифов ✔
36 1976 El Gran Pez que se tragó a Jonás The Fish That Swallowed Jonah ✔
37 1976 Au cœur des récifs des Caraïbes The Incredible March of the Spiny Lobsters Великий поход лангустов ✔
4. Кинофильмдар II
1975/1976 Voyage au bout du monde Voyage to the Edge of the World Путешествие на край света ✔
5. Йыһандағы оазис
1977 What Price Progress? Цена прогресса Юҡ
1977 Troubled Waters Беспокойные воды Юҡ
1977 Grain of Conscience Юҡ
1977 Population Time Bomb Юҡ
1977 The Power Game Энергетический азарт Юҡ
1977 Visions of Tomorrow Видение будущего Юҡ
6. Кусто командаһының һыу аҫты одиссеяһы II
38 1977 L’énigme du Britannic Calypso’s Search for the Britannic Загадка «Британника» Калипсо ищет «Британик» ✔
39 1978 Le butin de Pergame sauvé des eaux Diving for Roman Plunder Погоня за добычей римлян Погоня за добычей римлян ✔
40 1978 À la recherche de l’Atlantide. Partie I Calypso’s Search for Atlantis. Part I В поисках Атлантиды. Часть I ✔
41 1978 À la recherche de l’Atlantide. Partie II Calypso’s Search for Atlantis. Part II В поисках Атлантиды. Часть II ✔
42 1978 Le testament de l'île de Pâques Blind Prophets of Easter Island Культурное наследие острова Пасхи Слепые пророки острова Пасхи ✔
43 1978 Ultimatum sous la mer Time Bomb at Fifty Fathoms ✔
44 1979 Le sang de la mer Mediterranean: Cradle or Coffin? Кровь моря Средиземное море: колыбель или могила? ✔
45 1979 Le Nil. Partie I The Nile. Part I Нил — река богов. Часть I Нил — река богов. Часть I ✔
46 1979 Le Nil. Partie II The Nile. Part II Нил — река богов. Часть II Нил — река богов. Часть II ✔
47 1980 Fortunes de mer Lost Relics of the Sea Утраченные святыни моря ✔
48 1980/1981 Clipperton: île de la solitude Clipperton: The Island Time Forgot Забытый остров Клипертон Забытый остров Клипертон ✔
49 1981/1982 Sang chaud dans la mer Warm-Blooded Sea: Mammals of the Deep Теплокровное море ✔
7. Төньяҡ Америкалағы мажаралар
1981 Les piege de la mer Cries from the Deep Юҡ
1982 Du grand large aux grands lac Saint Lawrence: Stairway to the Sea ✔
8. Амазонка
1982 Objectif Amazone: Branle-bas sur la Calypso Calypso Countdown: Rigging for the Amazon Путешествие на Амазонку: Готовность номер один ✔
2 1983 Au pays des milles rivières Journey to a Thousand Rivers Среди тысяч рек Путешествие в долину тысячи рек ✔
3 1983 La rivière enchantée The Enchanted River Зачарованная река ✔
4 1983 Ombres fuyantes — Indiens de l’Amazonie Shadows in the Wilderness — Indians of the Amazon Скользящие тени. Индейцы Амазонии В дебрях Амазонки ✔
5 1983/1984 La rivière de l’or River of Gold Золотая река Золотая река ✔
6 1984 Message d’un monde perdu Legacy of a Lost World Наследие забытого мира ✔
7 1984 Un avenir pour l’Amazonie Blueprints for Amazonia Сумерки над Амазонией ✔
8 1984 Tempête de neige sur la jungle SЮҡwstorm in the Jungle Метель в джунглях ✔
9. Башҡа сығарылыштар I
1 1985 Le Mississippi. Partie I. Un Allié récalcitrant Cousteau at Mississippi. The Reluctant Ally Кусто на Миссисипи. Упрямый союзник Кусто на Миссиссиппи. Союзник поневоле ✔
2 1985 Le Mississippi. Partie II. Allié et adversaire Cousteau at Mississippi. The Friendly Foe Кусто на Миссисипи. Союзник и противник Кусто на Миссиссиппи. Милый враг ✔
3 1985 Jacques-Yves Cousteau: mes premier 75 ans (1) Jacques Cousteau: The First 75 Years (1) 75-летний капитан (1) Юҡ
4 1985 Jacques-Yves Cousteau: mes premier 75 ans (2) Jacques Cousteau: The First 75 Years (2) 75-летний капитан (2) Юҡ
5 1985 Alcyone, fille du vent Riders of the Wind Дочь ветра ✔
1988 Island of Peace Остров мира ✔
10. Жонъяны ҡабаттан асыу I
1 1986 Haïti: L’eau de chagrin Haiti: Waters of Sorrow Гаити: Воды скорби Гаити: Воды скорби ✔
2 1986 Cuba: les eaux du destin Cuba: Waters of Destiny Куба: Воды судьбы ✔
3 1986 Cap Horn: les eaux du vent Cape Horn: Waters of the Wind Мыс Горн: Воды ветра Мыс Горн: Воды ветра ✔
4 1986 L’héritage de Cortez Sea of Cortez: Legacy of Cortez Море Кортеса: Наследие Кортеса Море Кортеса: Наследие Кортеса ✔
5 1987 Les Îles Marquises: montagnes de la mer The Marquesas islands: Mountains from the Sea Маркизские острова: Горы, выходящие из моря Маркизские острова: Горы, выходящие из моря ✔
6 1987 Îles du Détroit: les eaux de la discorde Channel Islands: Waters of Contention Острова пролива: Беспокойные воды Ламанш: Воды раздора ✔
7 1987 Îles du Détroit: à l’approche d’une marée humaine Channel Islands: Days of Future Past Острова пролива: Видение будущего Ламанш: Воспоминания о будущем ✔
8 1988 Юҡuvelle-Zélande: la Rose et le dragon New Zealand: The Rose and the Dragon Новая Зеландия: Роза и дракон ✔
9 1988 Юҡuvelle-Zélande: au pays du long nuage blanc New Zealand: The Heron of the Single Flight Новая Зеландия: Одинокий полет цапли ✔
10 1988 Юҡuvelle-Zélande: le Péché et la Rédemption New Zealand: The Smoldering Sea Новая Зеландия: Тлеющее море ✔
11 1988 Au pays des totems vivants Pacific Юҡrthwest: Land of the Living Totems Северо-восток Тихого океана: В краю живых тотемов ✔
12 1988 Tahiti: l’eau de feu Tahiti: Fire Waters Таити: Огненные воды Таити: Огненные воды ✔
13 1988 Les Requins de l'île au trésor Cocos Island: Sharks of Treasure Island Кокосовый остров: Акулы Острова Сокровищ ✔
14 1988/1989 Mer de Béring: Le crépuscule du chasseur en Alaska Bering Sea: Twilight of the Alaskan Hunter Берингово море: Сумерки над Аляской Берингово море: Сумерки над Аляской ✔
15 1988/1989 Australie: l’ultime barrière Australia: The Last Barrier Австралия: Последний барьер ✔
16 1989 Bornéo: Le spectre de la tortue Borneo: The Ghost of the Sea Turtle Борнео: Призрак морской черепахи ✔
17 1989 Papouasie Юҡuvelle-Guinée I: La machine à remonter le temps Papua New Guinea I: Into the Time Machine Папуа Новая Гвинея I: Машина времени Папуа Новая Гвинея I: Путешествие в машине времени ✔
18 1989 Papouasie Юҡuvelle-Guinée II: La rivière des hommes crocodiles Papua New Guinea II: River of Crocodile Men Папуа Новая Гвинея II: Река людей-крокодилов Папуа Новая Гвинея II: В царстве крокодилов ✔
19 1989 Papouasie Юҡuvelle-Guinée III: La coeur de feu Papua New Guinea III: Center of Fire Папуа Новая Гвинея III: В эпицентре огня ✔
20 1989 Thaïlande: les forçats de la mer Thailand: Convicts of the Sea Таиланд: Узники моря Таиланд: Узники моря ✔
21 1989/1990 Bornéo: la Forêt sans terre Borneo: Forests Without Land Борнео: Плавучие джунгли Борнео: Плавучие джунгли ✔
11. Башҡа сығарылыштар II
7 1990 Scandale à Valdez Outrage at Valdez Мятежный танкер Юҡ
8 1990 Lilliput en Antarctique Lilliput in Antarctica ✔
12. Донъяны ҡабаттан асыу II
22 1990 Andaman, les îles invisibles Andaman Islands: Invisible Islands Андаманские острова: Невидимые острова Андаманские острова: Невидимые острова ✔
23 1990/1991 Australie: à l’ouest du bout du monde Australia: Out West, Down Under Австралия: Навстречу прошлому ✔
24 1991 Australie: le peuple de la mer desséchée Australia: People of the Dry Sea Австралия: Люди в пустынном море Австралия: Люди в пустынном море ✔
25 1991 Australie: le peuple de l’eau et du feu Australia: People of Fire and Water Австралия: Люди огня и воды Австралия: Сквозь огонь и воду ✔
26 1991 Australie: les trésors de la mer Australia: Fortunes in the Sea Австралия: Сокровищница моря Австралия: Сокровищница моря ✔
27 1991 Tasmanie, une île s'éveille Tasmania: Australia’s Awakening Island Австралия: Рассвет на острове Тасмания Австралия: Рассвет на острове Тасмания ✔
28 1991 Indonésie: les vergers de l’enfer Indonesia I: The Devil’s Orchard Индонезия I: Сады дьявола Индонезия I: Сады дьявола ✔
29 1991 Sumatra: le cœur de la mer Indonesia II: Sumatra, the Heart of the Sea Индонезия II: Суматра Индонезия II: Сердце моря ✔
30 1991/1992 Nauru, îlot ou planète Nauru: The Island Planet Науру: Каменная планета Науру: Каменная планета ✔
31 1991/1992 La grand requin blanc, seigneur solitaire des mers The Great White Shark — Lonely Lord of the Sea Белая акула — одинокий властелин моря Австралия: Белые акулы Юҡ
32 1991 Palawan, le dernier refuge Palawan: The Last Refuge Палаван: Последнее убежище Палаван: Последний оплот ✔
33 1992 Danube I: le lever de rideau Danube I: The Curtain Rises Дунай I: Занавес поднимается Дунай I: За голубой завесой ✔
34 1992 Danube II: le rêve de Charlemagne Danube II: Charlemagne’s Dream Дунай II: Мечта Карла Великого Дунай II: Река королей ✔
35 1992 Danube III: les Cris du Fleuve Danube III: The River Cries Out Дунай III: О чём плачет Дунай ✔
36 1992 Danube IV: les Débordements du Fleuve Danube IV: Rivalries Overflow Дунай IV: Состязание наводнений Дунай IV: Кладбище кораблей ✔
37 1993 La société secrète des Cétacés Bahamas: The Secret Societies of Dolphins and Whales Багамские острова: Киты и дельфины — тайный союз Багамские острова: Киты и дельфины — тайный союз Юҡ
38 1993 Mékong: le don de l’eau Mekong: The Gift of Water Меконг: Тайны Меконга Меконг: Тайны Меконга Юҡ
39 1993 Vietnam et Cambodge: le riz et les fusils Vietnam and Cambodia: Children of Rice and Guns Вьетнам и Камбоджа: Дети риса и пороха Вьетнам и Кампучия: Дети риса и пороха Юҡ
13. Башҡа сығарылыштар III
9 1995 La Légende de Calypso Calypso’s Legend Легенда Калипсо ✔
10 1995 Profond, loin, longtemps Deeper, Farther, Longer Все глубже и дальше, и дольше Освещая глубины ✔
11 1996 Les promisses de la mer The Mirage of the Sea Обещания моря ✔
14. Донъяны ҡабаттан асыу III
40 1995 Madagascar I: l'île des esprits Madagascar I: Island of Heart and Soul Мадагаскар I: Душа острова Мадагаскар I: Загадки Мадагаскара ✔
41 1995 Madagascar II: l'île des esprits Madagascar II: Island of Heart and Soul Мадагаскар II: Душа острова Мадагаскар II: Смертельный обряд ✔
42 1996 Afrique du Sud: les diamants du désert South Africa: Diamonds of the Desert Южная Африка: Алмазная пустыня Южная Африка: Алмазная пустыня ✔
43 1996 Afrique du Sud: sanctuaires pour la vie South Africa: Sanctuaries for Life Южная Африка: Святилище жизни Южная Африка: Ковчег на краю света ✔
44 1996/1997 À travers la Chine par le fleuve Jaune China: Across China with the Yellow River Китай: Вслед за жёлтой рекой Юҡ
45 1997/1999 Le lac Baïkal Lake Baikal: Beneath the Mirror Байкал: В зазеркалье Байкала Байкал: Зазеркалье Байкала ✔

Билдәләүҙәр:

  • К — ҡыҫҡа метражлы фильм
  • П — тулы метражлы фильм
  • <только номер> — фильмдың оҙонлоға 45 минут самаһы
  • * — ысынбарлыҡтағы тәртип, рәсми фильмографияла ул дөрөҫ түгел
  • ** — фактик йылдар, рәсми фильмографияла улар дөрөҫ түгел
  • *** — фактик атамалар, рәсми фильмографияла улар дөрөҫ түгел

Кинокәүҙәләнеш[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Одиссея — Ламбер Вильсон

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Немецкая национальная библиотека, Берлинская государственная библиотека, Баварская государственная библиотека et al. Record #119156644 // Общий нормативный контроль (GND) — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 2,2 идентификатор BNF: асыҡ мәғлүмәт платформаһы — 2011.
  3. 3,0 3,1 Encyclopædia Britannica
  4. 4,0 4,1 SNAC — 2010.
  5. 5,0 5,1 Комитет исторических и научных работ — 1834.
  6. 6,0 6,1 Discogs — 2000.
  7. Person Profile // Internet Movie Database — 1990.
  8. Yves Paccalet Jacques-Yves Cousteau dans l'océan de la vie — JC Lattes, 1997. — 542 б.
  9. Markham, Lois: Jacques-Yves Cousteau: Exploring the Wonders of the Deep, s. 8
  10. Кто есть кто в мире : 1500 имен — Google Книги
  11. Статья о Вашем отдыхе: Капитан первого ранга
  12. ХАРИЗМАТИЧНЫЙ ЛИДЕР ЖАК-ИВ КУСТО
  13. Операция «Преконтинент I» | ЖАК-ИВ КУСТО
  14. По данным сайта «Кинопоиск», российские зрители преимущественно негативно оценили фильм, в основном из-за сцен жестокости с китами
  15. Операция «Преконтинент I» | ЖАК-ИВ КУСТО
  16. По данным сайта «Кинопоиск», российские зрители преимущественно негативно оценили фильм, в основном из-за сцен жестокости с китами
  17. World Without Sun (1964). NY Times. 2011-26-04 тикшерелгән.
  18. Великий Кусто мучил тварей бессловесных
  19. «Почётные доктора >> Жак-Ив Кусто», muctr.ru, <http://www.muctr.ru/about/hondoc/kusto.php> 

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]