Жәми

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Унда күсергә: төп йүнәлештәр, эҙләү
Ғабдррахман ибн Әхмәд Жәми
جامی
Jami poet.jpg
Жәми портреты. Авторы — рәссам Кемаледдин Бехзад, XV быуат. Күсермәһе XVII быуатта Бөйөк Моголдар империяһы нәҫеленә ҡараған император өсөн яһалған.
Эшмәкәрлек төрө:

шағир, яҙыусы, теоретик музыки

Тыуған көнө:

18 август 1414

Тыуған урыны:

Нишапур ҡалаһы янындағы Джам ауылы

Гражданлығы:

Тимуридтар дәүләте

Вафат булған көнө:

19 ноябрь 1492 (78 йәш)

Вафат булған урыны:

Тимуридтар дәүләте[d], Герат[d]

Commons-logo.svg Ғабдррахман ибн Әхмәд Жәми Викимилектә
Жәми әҫәрҙәренә стИллюрация из Джами, 1553

Жәми (тулы исеме — Нуриддин Ғабдррахман ибн Әхмәд Жәми (фарс. جامی, таж. Ҷомӣ; 18 август 1414 — 19 ноябрь 1492 — фарсы мистик шағиры, суфый руханийы (шәйехе), ислам дине белгесе (теолог), философ, музыка теоретигы и[1] Жәми фарсы һәм дари телдәрендәге шиғриәттә классик осорҙо тамамлаусы булып һанала.

Биографияһы һәм ижады[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Жәми абруйлы дин әһеле ғаиләһендә Джам тигән ауылда тыуған[2]. Герат һәм Сәмәрҡәнд ҡалаларында белем ала. Артабан хакимдәр һарайындағы карьеранан баш тарта һәм суфыйҙар туғанлығы (ордены, тәриҡәте) "Нәҡшбәндиә"гә ылыға. 1456 йылдан Гераттағы тәриҡәтте етәкләй.

Жәми ижадының үҙенсәлеге — күп жанрлылыҡ.

Жәми әҫәрҙәренең рус теленә тәржемәләре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Джами. Бэхарестан (Весенний сад) / Пер., вст. ст. и прим. К. И. Чайкина. — М.; Л.: Academia, 1935.
  • Джами. Лирика. О слове и поэтах / Перевод с фарси В. Звягинцевой, Н. Воронель, Наума Гребнева, Т. Стрешневой, Л. Пеньковского, С. Липкина, С. Северцева, В. Державина, Ю. Нейман, А. Адалис. Душанбе: Ирфон, 1964.
  • Джами. Лирика / Перевод с фарси А. Братского, Н. Воронель, Наума Гребнева, В. Державина, В. Звягинцевой, С. Липкина, Р. Морана, Ю. Нейман, Л. Пеньковского, С. Северцева и Т. Стрешневой. Москва: Художественная литература, 1971.
  • Джами. Избранные произведения: (Лирика, «Семёрица», «Весенний сад»)/ Перевод с фарси В. Звягинцевой, Наума Гребнева, Т. Стрешневой, Л. Пеньковского, С. Липкина, В. Державина, Ю. Нейман, |А. Адалис. Ленинград: Советский писатель, 1978.
  • Истины: Изречения персидского и таджикского народов, их поэтов и мудрецов. Перевод с фарси Наума Гребнева. 256 с. Санкт-Петербург, «Азбука-Классика», 2005. ISBN 5-352-01412-6
  • Трактат о музыке. Под редакцией В. М. Беляева. Ташкент, 1960.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Абдурахман Джами (1414—1492) Четвёртый путь
  2. Джами Абдуррахман Нураддин ибн Ахмад / А. Н. Болдырев // Ҙур совет энциклопедияһы : в 30 т. / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Фраёнова Е. М. Джами // Большая российская энциклопедия. Т.8. М., 2007, с.632.
  • Бертельс Е. Э. Джами. Эпоха, жизнь, творчество — Сталинабад, 1949.
  • Бертельс Е. Э. Навои и Джами — М., 1965.
  • Урунбаев А. Рукописи произведении Адуррахмана Джами в собрании Института востоковедения АН Узб. ССР — Таш., 1965.
  • Основные произведения иностранной художественной литературы. Азия. Африка. Литературно-библиографический справочник — М.-СПб.: Терра. Азбука, 1997. — 608 б.
Творчество Джами в сети
О поэте

Был мәҡәләлә «Ҡаҙағстан. Милли энциклопедия» (1998—2007) материалдары ҡулланылды, барлыҡ материалды «Қазақ энциклопедиясы» редакцияһы Creative Commons BY-SA 3.0 Unported лицензияһы буйынса тәҡдим итте.