Керсти Кальюлайд

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Керсти Кальюлайд
эст. Kersti Kaljulaid
Рәсем
Заты ҡатын-ҡыҙ
Гражданлығы Flag of Estonia.svg Эстония
Тыуған көнө 30 декабрь 1969({{padleft:1969|4|0}}-{{padleft:12|2|0}}-{{padleft:30|2|0}})[1][2] (51 йәш)
Тыуған урыны СССР, Эстон ССР-ы[d], Тарту
Бер туғандары Раймонд Кальюлайд[d]
Хәләл ефете Георг-Рене Максимовски[d]
Туған тел Эстон теле
Һөнәр төрө дәүләт хеҙмәткәре, консультант, директор, сәйәсмән, предприниматель
Эшмәкәрлек төрө сәйәсмән һәм иҡтисадсы[d]
Эш биреүсе Hansabank[d]
Тарту университеты[d]
Биләгән вазифаһы Эстония президенты[d]
Ойошма йәки клуб ағзаһы Европейская счётная палата[d]
Уҡыу йорто Тарту университеты[d]
Tallinn Mustamäe College[d]
Әүҙемлек урыны Тарту һәм Таллин
Кандидат на выборах Президентские выборы в Эстонии (2016)[d]
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
Рәсми сайт president.ee​ (эст.)​ (инг.)​ (рус.)
Фолловерҙар һаны 39 271
Commons-logo.svg Керсти Кальюлайд Викимилектә

Керсти Ка́льюлайд (эст. Kersti Kaljulaid; 30 декабрь 1969, Тарту, Эстон ССР-ы, СССР) — Эстония дәүләт һәм сәйәси эшмәкәре, Эстония Республикаһы президенты (2016 йылдың 10 октябренән)[3].

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Керсти Кальюлайд 1969 йылдың 30 декабрендә Эстон ССР-ы Тарту ҡалаһында донъяға килгән һәм тыуыу урыны буйынса Эстония гражданы[4][5]. 1987 йылда Таллин ҡалаһының 44-се урта мәктәбен[6], ә 1992 йылда Тарту университетының биология факультетын тамамлай[7]. Туған эстон теленән тыш, Керсти Кальюлайд фин, инглиз, француз, немец һәм урыҫ телдәрен белә[8][9][10]. 2001 йылда Тарту университетында эшлекле администрациялау магистры дәрәжәһен ала.

Эстония нәҫел фонды ағзаһы һәм Тарту университеты кураторияһының ағзаһы була. 2011 йылдан Тарту университеты советын етәкләй[11].

1998—1999 йылдарҙа Hansapank Markets банк инвестициялары бүлегендә проект етәксеһе булып эшләй. 1999 йылда Эстония премьер-министры Март Лаарҙың иҡтисад буйынса кәңәшсеһе була[12][13].

2001 йылдан 2004 йылға ҡәҙәр «Ватан союзы» («Исамаалийт») партияһы ағзаһы була[14].

2002 йылдың февралендә «Иру» электр станцияһының идаралыҡ иҫәбе бүлегенең етәксеһе итеп тәғәйенләнә. 2002 йылдың сентябрендә ошо электр станцияһының директоры итеп тәғәйенләнә[13].

2004 йылдың майынан 2016 йылдың сентябренә ҡәҙәр Европа хисап палатаһында Эстонияның вәкиле булып эшләй[15]. 2010 йылдан 2014 йылға тиклем контроль методикаһы һәм йыллыҡ отчеттар өсөн яуап бирә. 2014 йылдан ауыл хужалығы буйынса аудит һәм палата структураһын реформалау уҙғарыла[13].

Керсти Кальюлайд, 2015 йыл

2016 йылдың сентябренән Рийгикогу канцелярияһы ҡарамағындағы ойошторолған үҫеш мониторингы буйынса советын етәкләй[13].

Рәсәй президенты Владимир Путин менән, 2019 йыл

Рийгикогула президент һайлауҙарының өс раунды ла һәм выборщиктар коллегияһындағы ике раунд та еңеүсене билдәләй алмағас, Эстония парламентының аҡһаҡалдар советы 27 сентябрҙә Кальюлайдты дәүләт башлығы итеп берҙән-бер кандидат итеп тәҡдим итә[16]. 2016 йылдың 3 октябрендә Рийкогула Эстония президенты һайлауҙарында 101 тауыштан 81-ҙе йыя[17] һәм илдең тәүге ҡатын-ҡыҙ президенты була[18][19]. Кальюлайд дәүләт башлығы итеп һайланғандан һуң, артабан да Таллиндың Нымме районында үҙенең йортонда йәшәргә һәм Кадриоргта президент һарайына күсмәҫкә теләген белдерә[20][21]. 10 октябрҙә рәсми рәүештә Эстония президенты вазифаһын үтәй башлай һәм алтын йондоҙ менән түш сылбырын ала[22].

Вазифаны үтәй башлағандан һуң, Кальюлайд тәүге рәсми визит менән Финляндияға һәм Латвияға бара[23][24][25]. 2019 йылдың апрелендә эш сәфәре менән Рәсәйгә килә һәм президент Владимир Путин менән осраша. Осрашыуҙа сауҙа-иҡтисади һәм мәҙәни-гуманитар өлкәләрҙә ике яҡлы мөнәсәбәт мәсьәләләре буйынса фекер алышынылды.

Керсти Кальюлайд Украинаның көнсығышында, 2018 йыл

2017 йылдың ноябрендә Forbes америка журналының «100 иң авторитетлы ҡатын-ҡыҙ» исемлегендә 78-се баҫҡысҡа күтәрелә[26].

2018 йылдың яҙында Керсти Кальюлайд сит ил башлыҡтарынан тәүге булып Украинаның көнсығышында низағ зонаһына килә[27].

2021 йылда Кальюлайд Иҡтисади хеҙмәттәшлек һәм үҫеш ойошмаһы (ОЭСР) генераль секретары вазифаһына үҙ тәҡдимен тауышҡа ҡуя[28].

Ғаиләһе[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Украина президенты Владимиром Зеленский менән, 2019 йыл
Керсти хәләл ефете менән һәм экс-президент Тоомас Хендрик Ильвес ҡатыны менән, 2016 йыл
  • Тәүге ире — Таави Тальвик (никахта 1988 йылдың 1 апреленән)[29].
    • ҡыҙы Силья Мярдла (Тальвик)[30][31]. (1989 г.р.)
    • улы Сийм Тальвик (1993 йылда тыуған)[32]
  • икенсе ире — Георг-Рене Максимовский (2011 йылдан никахта)[33].

Керстиның бер туған ҡустыһы Раймонд Кальюлайд 2016 йылдың мартынан 2019 йылдың апреленә тиклем Пыхья-Таллин (Таллиндың районы) аҡһаҡалы вазифаһын биләй[36], а с апреля 2019 года стал депутатом Рийгикогу.

Бүләктәре[37][үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Эстония наградалары

Сит ил наградалары

Маҡтаулы исемдәре
  • Сеулдың почётлы гражданы[38][39]

Филателияла[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

2017 йылдың 10 октябрендә Эстония почтаһы (Omniva) Керсти Кальюлайд һүрәте менән почта маркаһын сығара. Марка «1918 йылдан 2018 йылға тиклем Эстония Республикаһы президенттары» серияһына арналған. Портреттың рәссамы — Лембит Лыхмус[40][41].

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Брокгауз энциклопедияһы
  2. Munzinger Personen
  3. Президент Ильвес поздравил Керсти Кальюлайд. Postimees.ee (2016-10-03). Тәүге сығанаҡтан архивланған 4 октябрь 2016. 3 октябрь 2016 тикшерелгән.
  4. Керсти Кальюлайд представлена на пост президента ЭР. postimees. Тәүге сығанаҡтан архивланған 3 октябрь 2016. 3 октябрь 2016 тикшерелгән.
  5. Прошла в дамки. Как Эстония внезапно через пять недель выбрала себе президента. 2016 йылдың 26 октябрь көнөндә архивланған.
  6. Tallinna Mustamäe Gümnaasiumi vilistlased. 2017 йылдың 1 июнь көнөндә архивланған. (in Estonian). Accessed on September 30, 2016.
  7. Кандидат в президенты Эстонии Керсти Кальюлайд. Досье. Аргументы и факты (2016-10-03). Тәүге сығанаҡтан архивланған 3 октябрь 2016. 3 октябрь 2016 тикшерелгән.
  8. Биография на сайте президента Эстонии. Тәүге сығанаҡтан архивланған 25 апрель 2016. 10 октябрь 2016 тикшерелгән.
  9. Керсти Кальюлайд на пресс-конференции: сегодня выиграла вся Эстония. delfi (2016-10-03). Тәүге сығанаҡтан архивланған 5 октябрь 2016. 3 октябрь 2016 тикшерелгән.
  10. Керсти Кальюлайд говорила в Нарве и по-русски. «Значит, у старых людей проблем нет?». Delfi. 22 февраль 2018 тикшерелгән.
  11. Как партии пришли к кандидатуре Кальюлайд. postimees (2016-09-29). Тәүге сығанаҡтан архивланған 2 октябрь 2016. 3 октябрь 2016 тикшерелгән.
  12. Керсти Кальюлайд — новый президент Эстонской Республики. ru.sputnik-news.ee (2016-10-03). Тәүге сығанаҡтан архивланған 5 октябрь 2016. 3 октябрь 2016 тикшерелгән.
  13. 13,0 13,1 13,2 13,3 Артур Тооман, Виктор Сольц Керсти Кальюлайд избрана президентом Эстонии. ERR (2016-10-03). Тәүге сығанаҡтан архивланған 5 октябрь 2016. 3 октябрь 2016 тикшерелгән.
  14. Первая в истории Эстонии женщина-президент вступает в должность. postimees (2016-10-10). Тәүге сығанаҡтан архивланған 10 октябрь 2016. 10 октябрь 2016 тикшерелгән.
  15. Кто такая Керсти Кальюлайд и почему ее предложили выдвинуть кандидатом в президенты. delfi (2016-09-28). Тәүге сығанаҡтан архивланған 3 октябрь 2016. 3 октябрь 2016 тикшерелгән.
  16. Керсти Кальюлайд выдвинута единственным кандидатом в президенты Эстонии. РИА Новости (2016-09-27). Тәүге сығанаҡтан архивланған 5 октябрь 2016. 3 октябрь 2016 тикшерелгән.
  17. Новым президентом Эстонии стала Керсти Кальюлайд (2016-10-03). Тәүге сығанаҡтан архивланған 4 октябрь 2016. 3 октябрь 2016 тикшерелгән.
  18. Керсти Кальюлайд стала новым президентом Эстонии. delfi (2016-10-03). 3 октябрь 2016 тикшерелгән.
  19. Керсти Кальюлайд стала президентом Эстонии. postimees (2016-10-03). Тәүге сығанаҡтан архивланған 4 октябрь 2016. 3 октябрь 2016 тикшерелгән.
  20. Первый брифинг Керсти Кальюлайд: я готова общаться с людьми на русском языке. mke.ee (2016-10-03). Тәүге сығанаҡтан архивланған 5 октябрь 2016. 3 октябрь 2016 тикшерелгән.
  21. Президент Кальюлайд не переедет в Кадриорг, роль её супруга определится в ближайшее время. delfi (2016-10-11). Тәүге сығанаҡтан архивланған 12 октябрь 2016. 12 октябрь 2016 тикшерелгән.
  22. Новый президент Эстонии Керсти Кальюлайд принесла присягу перед Рийгикогу. delfi. 10 октябрь 2016 тикшерелгән.
  23. Визиты и канцелярия: что первым делом сделает Кальюлайд на президентском посту. delfi (2016-10-04). Тәүге сығанаҡтан архивланған 5 октябрь 2016. 4 октябрь 2016 тикшерелгән.
  24. Керсти Кальюлайд встретилась с президентом Финляндии. postimees (2016-10-20). Тәүге сығанаҡтан архивланған 21 октябрь 2016. 21 октябрь 2016 тикшерелгән.
  25. Керсти Кальюлайд прибыла в Латвию. postimees (2016-10-20). Тәүге сығанаҡтан архивланған 21 октябрь 2016. 21 октябрь 2016 тикшерелгән.
  26. Кальюлайд стала первой эстонкой в списке самых влиятельных женщин мира по версии Forbes. Delfi. Тәүге сығанаҡтан архивланған 7 ноябрь 2017. 3 ноябрь 2017 тикшерелгән.
  27. ERR ФОТО: президент Кальюлайд посетила город Краматорск в Донецкой области  (рус.) (2018-05-24). 26 декабрь 2020 тикшерелгән.
  28. ERR Эстония выдвинула Керсти Кальюлайд кандидатом на пост генсека ОЭСР  (рус.) (2020-10-01). 26 декабрь 2020 тикшерелгән.
  29. История «Золушки» Керсти Кальюлайд: из мустамяэских трущоб в президенты Эстонии. delfi. 12 ноябрь 2016 тикшерелгән.
  30. 10 малоизвестных фактов о президенте Эстонии Керсти Кальюлайд. 2016 йылдың 6 октябрь көнөндә архивланған.
  31. Дети Керсти Кальюлайд так же успешны, как и их мать. delfi. 6 октябрь 2016 тикшерелгән.
  32. Дети Керсти Кальюлайд так же успешны, как и их мать - Бублик
  33. Керсти Кальюлайд: мой муж занимался секретной работой. delfi (2016-09-29). Тәүге сығанаҡтан архивланған 2 октябрь 2016. 3 октябрь 2016 тикшерелгән.
  34. «АК»: Керсти Кальюлайд готова разговаривать с русскими на русском языке. rus.err.ee. Тәүге сығанаҡтан архивланған 1 октябрь 2016. 3 октябрь 2016 тикшерелгән.
  35. Kersti Kaljulaid ujub presidendiakvaariumis üksinda: nad on kõik mu seljataga olemas, mu perekond  (эст.). delfi (2016-09-28). Тәүге сығанаҡтан архивланған 2 октябрь 2016. 3 октябрь 2016 тикшерелгән.
  36. Старейшиной Пыхья-Таллинна станет Раймонд Кальюлайд. delfi (2016-03-09). Тәүге сығанаҡтан архивланған 5 октябрь 2016. 3 октябрь 2016 тикшерелгән.
  37. Elulugu. president.ee. 8 ғинуар 2019 тикшерелгән.
  38. Президент Эстонии получила почётное гражданство Сеула. ru.sputnik-news.ee. 9 октябрь 2018 тикшерелгән.
  39. Керсти Кальюлайд стала почётной гражданкой Сеула. delfi. 9 октябрь 2018 тикшерелгән.
  40. Эстонская почта выпустит почтовую марку с портретом Керсти Кальюлайд. etvpluss.err.ee (2017-10-10). Тәүге сығанаҡтан архивланған 10 октябрь 2017. 10 октябрь 2017 тикшерелгән. 2017 йылдың 10 октябрь көнөндә архивланған.
  41. Eesti Post выпустит посвящённую президенту Эстонии Керсти Кальюлайд почтовую марку. Postimees (2017-10-10). Тәүге сығанаҡтан архивланған 10 октябрь 2017. 10 октябрь 2017 тикшерелгән.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]