Кутахов Павел Степанович

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Кутахов Павел Степанович
Рәсем
Заты ир-ат
Гражданлығы Flag of Russia.svg Рәсәй империяһы
Flag of the Soviet Union.svg СССР
Хеҙмәт итеүе СССР
Тыуған көнө 3 (16) август 1914 или 3 август 1914({{padleft:1914|4|0}}-{{padleft:8|2|0}}-{{padleft:3|2|0}})
Тыуған урыны Рәсәй, Ростов өлкәһе, Матвеево-Курганский район[d], Малокирсановка[d]
Вафат булған көнө 3 декабрь 1984({{padleft:1984|4|0}}-{{padleft:12|2|0}}-{{padleft:3|2|0}}) (70 йәш) или 3 декабрь 1980({{padleft:1980|4|0}}-{{padleft:12|2|0}}-{{padleft:3|2|0}})[1] (66 йәш)
Вафат булған урыны СССР, Мәскәү ҡалаһы
Ерләнгән урыны Новодевичье зыяраты[d]
Балалары Кутахов, Владимир Павлович[d]
Һөнәр төрө сәйәсмән, лётчик
Эш биреүсе Г. М. Бериев исемендәге Таганрог авиация фәнни-техник комплексы
Биләгән вазифаһы СССР Юғары Советы депутаты[d]
Ойошма йәки клуб ағзаһы КПСС Үҙәк комитеты[d]
Уҡыу йорто Сталинградское военно-авиационное училище летчиков[d]
Рәсәй Федерацияһы Ҡораллы Көстәре Генераль штабы Хәрби академияһы[d]
Сәйәси фирҡә ағзаһы Советтар Союзы Коммунистар партияһы
Ҡултамға
Ҡатнашыусы XXII съезд КПСС[d]
Хәрби звание главный маршал рода войск[d], Лейтенант, өлкән лейтенант[d], Капитан, Майор, подполковник[d], полковник[d], генерал-майор авиации[d], генерал-лейтенант авиации[d], генерал-полковник авиации[d] һәм маршал рода войск[d]
Һуғыш/алыш Совет - Финляндия һуғышы (1939—1940)[d], Бөйөк Ватан һуғышы һәм Икенсе бөтә донъя һуғышы
Ғәскәр төрө СССР хәрби-һауа көстәре[d]
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
Ленин ордены «1941—1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Германияны еңгән өсөн» миҙалы Ҡыҙыл Байраҡ ордены командор ордена Британской империи Советтар Союзы Геройы Октябрь революцияһы ордены I дәрәжә Ватан һуғышы ордены орден Кутузова I степени Александр Невский ордены Ҡыҙыл Йондоҙ ордены орден «За службу Родине в Вооружённых Силах СССР» III степени «Хәрби хеҙмәттәре өсөн» миҙалы медаль «За отличие в охране государственной границы СССР» «Совет Поляр түңәрәк аръяғын обороналаған өсөн» миҙалы медаль «За укрепление боевого содружества» медаль «За освоение целинных земель» "СССР-ҙың Ҡораллы Көстәре ветераны" миҙалы «Алтын Йондоҙ» миҙалы Ленин ордены Ленин ордены Ленин ордены Советтар Союзы Геройы «Алтын Йондоҙ» миҙалы Заслуженный военный лётчик СССР Ҡыҙыл Байраҡ ордены Ҡыҙыл Байраҡ ордены Ҡыҙыл Байраҡ ордены Ҡыҙыл Байраҡ ордены Ҡыҙыл Йондоҙ ордены орден Сухэ-Батора орден Сухэ-Батора командор ордена Возрождения Польши орден Шарнхорста орден «За заслуги перед Отечеством» в золоте орден Народной Республики Болгария орден Красного Знамени Ленин премияһы орден Красного Знамени
Commons-logo.svg Кутахов Павел Степанович Викимилектә

Кутахов Павел Степанович (3 (16) август 1914 йыл — 3 декабрь 1984 йыл, Мәскәү) — совет хәрби етәксеһе, Авиацияның баш маршалы (1972), ике тапҡыр Советтар Союзы Геройы (1 май 1943 йыл, 12 август 1984 йыл), Ленин премияһы лауреаты(1983), СССР-ҙың атҡаҙанған хәрби осоусыһы (1966). КПСС Үҙәк Комитеты ағзаһы (19711984). СССР Юғары Советының 8-11-се саҡырылыш Союз Советы депутаты (19701984).

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

1914 йылдың 16 авгусында Дон ғәскәре өлкәһенең Таганрог округында Малокирсановка ауылында (Ростов өлкәһе, Матвеево-Курган районы) фәҡир крәҫтиән ғаиләһендә тыуа. Ғаиләлә дүрт малай һәм бер ҡыҙ була. 1919 йылтифтан аталары вафат була.

Ул ваҡытта Малокирсановкала башланғыс мәктәп кенә була, Павел 18 километр ситтә ятҡан Федоровка ауылына уҡырға йөрөй. 1930 йылда Федоровканың ете йыллыҡ мәктәбен тамамлай. Шул уҡ йылда Таганрогға килә. Бер ни тиклем ваҡыт Яңы баҙар эргәһендәге урта мәктәптә (хәҙер 9-сы урта мәктәп, унда Кутахов музейы ойошторолған) уҡый.

Аҙаҡ трамвайсыларҙың фабрика-завод уҡыусылыҡ мәктәбенә инә һәм уны 1933 йылда тамамлай. Һуңынан Таганрогта Димитров исемендәге 31-се авиация заводында слесарь булып эшләй. Шул уҡ ваҡытта Павел Таганрог индустриаль институтының киске рабфагына уҡырға инә һәм уны 1935 йылда тамамлай.

1935 йылдың авгусында Ҡыҙыл армия сафына инә, комсомол саҡырыуы буйынса Сталинград хәрби осоусылар мәктәбенә инеп, уны 1938 йылда таммалай. «У-2» самолетында оса башлай.

Файл:Kutahov 03 1940.jpg
Майор П. С. Кутахов, Карел фронты, 1943.

1938 йылда Ленинград хәрби округы Хәрби-Һауа көстәренең истребитель авиация полкына килә. Тиҙҙән истребителдәр звеноһы командиры була. Польшаға баҫып инеү ваҡытында бер нисә осош яһай.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Library of Congress AuthoritiesLibrary of Congress.

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Толстиков В. И. С авиацией на Вы... К 100-летию П. С. Кутахова (рус.) // Крылья Родины. — 2014. — № 8. — С. 74—78.
  • Дейнекин П. С. Главный маршал авиации П. С. Кутахов. К 80-летию со дня рождения // Военная мысль. — 1994. — № 7. — С. 66-72.
  • Штокало В. К. Главком П. С. Кутахов. — М., 2019.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]