Проза — версиялар араһындағы айырма

Перейти к навигации Перейти к поиску
20 байт алынған ,  8 месяцев назад
Нет описания правки
[[Боронғо Греция]]ла шиғриәт менән бер рәттән нәфис проза ла: мифтар, [[легенда]]лар, [[әкиәт]]тәр, [[комедия]]лар булған. Был жанрҙар шиғри тип һаналмаған, боронғо гректар өсөн миф художестволы күренеш түгел, ә [[дин]]и күренеш, риүәйәт — тарихи әҫәр, әкиәт — тормош-көнкүреш тип һаналған. Художестволы булмаған проза ораторлыҡ, сәйәси һәм һуңыраҡ фәнни әҫәрҙәрҙе үҙ эсенә ала. Шулай итеп, боронғо донъяла, [[боронғо Рим]]да, унан һуң [[урта быуаттар]] [[Европа]]һында проза артҡы планда торған, юғары художестволы шиғриәттән айырмалы рәүештә, тормош-көнкүреш йәки публицистик әҙәбиәт булған.
 
Урта быуаттың икенсе яртыһына хәл яйлап үҙгәрә башлай. Тәүҙә боронғо (антик), ә һуңынан феодаль йәмғиәттең тарҡалыуы менән бергә поэма, трагедия, ода яйлап тарҡала бара. Сауҙа [[буржуазия]]һы һәм уның мәҙәни-идеологик үҫеше менән бәйле, эре ҡалаларҙың мәҙәниәте нигеҙендә проза жанрҙары үҫешә бара. Повесть, новелла, уның артынан [[роман]] барлыҡҡа килә. Феодализм һәм ҡоллоҡ йәмғиәтенең әҙәбиәтендә төп ролде уйнаған иҫке шиғри жанрҙар яйлап төп әһәмиәтен юғалта бара, шулай ҙа әҙәбиәттән бөтөнләй юғалмай. Әммә башта буржуаз стилдәрҙә, ә һуңынан [[Капитализм|капиталистик йәмғиәттең]] бөтә әҙәбиәтендә ҙур роль уйнаған яңы жанрҙар проза яғына ныҡ тартыла. Әҙәби проза поэзияның алдынғылығына дәғүә итә башлай, уның менән бергә йәнәшә була, һуңыраҡ, капитализмдың сәскә атҡан осоронда, хатта уны ҡыҫырыҡлай. Ун туғыҙынсыXIX быуатҡа прозаиктар, новелласылар һәм романсылар нәфис әҙәбиәттең иң күренекле эшмәкәрҙәре булып китә, йәмғиәткә шиғриәт триумфы дәүерендә шиғырҙар һәм трагедиялар ижад итеүселәр тарафынан бирелгән ҙур типик дөйөмләштереүҙәрҙе бирәләр.
 
== Әҙәби прозала жанрҙар ==
30 597

үҙгәртеү

Навигация