Усманов Йософ Абдрахман улы

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Усманов Йософ Абдрахман улы
Эшмәкәрлек төрө:

ауыл хужалығы

Тыуған көнө:

8 июнь 1903({{padleft:1903|4|0}}-{{padleft:6|2|0}}-{{padleft:8|2|0}})

Тыуған урыны:

Өфө губернаһы Бәләбәй өйәҙе Иҫке Килем ауылында (хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Бүздәк районы Килем ауылында)

Гражданлығы:

Совет Социалистик Республикалар Союзы СССРРәсәй Рәсәй

Вафат булған көнө:

1 февраль 1993({{padleft:1993|4|0}}-{{padleft:2|2|0}}-{{padleft:1|2|0}}) (89 йәш)

Вафат булған урыны:

Өфө

Награда һәм премиялары:
Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены — 1957 Ҡыҙыл Йондоҙ ордены  — 1944 Ҡыҙыл Йондоҙ ордены  — 1966

Усманов Йософ Абдрахман улы (8 июнь 1903 йыл1 февраль 1993 йыл) — ғалим-агрохимик, йәмәғәтсе. 1930 йылдан Башҡортостан ауыл хужалығы институты уҡытыусыһы, шул иҫәптән 1931 йылдан агрохимия һәм тупраҡ ғилеме лабораторияһы мөдире, 1934—1935 һәм 1947—1949 йылдарҙа агрономия факультеты деканы, 1950—1978 йылдарҙа агрохимия кафедраһы мөдире. Башҡорт АССР-ының 2‑се саҡырылыш Юғары Советы депутаты. Ауыл хужалығы фәндәре докторы (1968), профессор (1961). Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1957), Халыҡтар Дуҫлығы (1980) һәм ике «Почёт Билдәһе» (1944, 1966) ордендары кавалеры. РСФСР‑ҙың (1971) һәм Башҡорт АССР‑ының (1957) атҡаҙанған фән эшмәкәре, СССР‑ҙың социалистик ауыл хужалығы отличнигы (1971).

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Йософ Абдрахман улы Усманов 1903 йылдың 8 июлендә Өфө губернаһы Бәләбәй өйәҙе Иҫке Килем ауылында (хәҙерге Башҡортостандың Бүздәк районы Килем ауылында) тыуған. Урта мәҡтәпте тыуған ауылында тамамлай.

1930 йылда К. А. Тимирязев исемендәге Мәскәү ауыл хужалығы акададемияһын тамамлағандан һуң Башҡортостан ауыл хужалығы институтына эшкә килә.

Хеҙмәт юлын лаборатория мөдире вазифаһында башлай. 1931 йылдан алып агрохимия һәм тупраҡ ғилеме лабораторияһы мөдире итеп тәғәйенләнә.

1934—1935 һәм 1947—1949 йылдарҙа агрономия факультеты деканы булып эшләй.

1950—1978 йылдарҙа Башҡортостан ауыл хужалығы институтында агрохимия кафедраһы мөдире вазифаһын башҡара.

Башҡорт АССР-ының 2‑се саҡырылыш Юғары Советы депутаты.

1993 йылдың 1 февралендә Өфөлә вафат була.

Фәнни эшмәкәрлеге[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Усманов — Башҡортостандың агрохимия үҫешенә ҙур өлөш индергән шәхес. Уның фәнни эшмәкәрлеге тупраҡтың уңдырышлылығын арттырыу мәсьәләләренә, үҫемлектәрҙе азот һәм фосфор минералдары менән туҡландырыу, тупраҡҡа гипс индереү, тупраҡҡа эзбиз индереү проблемаларына һәм башҡаларға арналған. Минераль һәм органик ашламалар, йәшел ашлама файҙаланыу системаһын эшләгән. 260‑тан ашыу фәнни хеҙмәт авторы.

Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены (1957),
  • Халыҡтар Дуҫлығы одены (1980),
  • ике «Почёт Билдәһе» ордены (1944, 1966).

Ғаиләһе[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Хәтер[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Усманов Йософ Абдрахман улы исеме менән Бүздәк районыны Килем аулында урам аталған.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]