Цюрихтың Швейцария юғары техник мәктәбе

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Цюрихтың Швейцария юғары техник мәктәбе
нем. Eidgenössische Technische Hochschule Zürich
Логотип
Рәсем
Нигеҙләү датаһы 1855
Рәсми атамаһы Eidgenössische Technische Hochschule
Етәксе Lino Guzzella[d] һәм Joël Mesot[d]
Ректор Sarah Springman[d]
Дәүләт Швейцария
Административ-территориаль берәмек Цюрих[d]
Ойошма йәки клуб ағзаһы ORCID[d][1], Тикшеренеү университеттарының халыҡ-ара альянсы[d], Европа университеттары ассоциацияһы[d][2] һәм Informationsdienst Wissenschaft[d][3]
Уҡыусылар һаны 19 233[4]
Принадлежит к Conference of European Schools for Advanced Engineering Education and Research[d]
Архивы хранятся в ETH Zurich University Archives[d][5], Image Archive of ETH Library[d][6] һәм gta Archives[d][7]
Диңгеҙ кимәленән бейеклек 459 метр
Дочерние компании (организации, учреждения) Institute for Biomedical Engineering[d]
Штаб-фатирҙың урынлашыуы Швейцария, ETH Zurich main building[d]
IPv6 routing prefix 2001:620:8::/48[8] һәм 2001:67c:10ec::/48[9]
Мираҫ статусы Швейцарияның милли әһәмиәтендәге мәҙәни ҡомартҡыһы[d]
Рәсми сайт ethz.ch
Ойошма хеҙмәткәрҙәре категорияһы Категория:Преподаватели Высшей технической школы Цюриха[d]
Commons-logo.svg Цюрихтың Швейцария юғары техник мәктәбе Викимилектә

ETH Dome.jpg

Цюрихтың Швейцария юғары техник мәктәбе (нем. Eidgenössische Technische Hochschule Zürich, ингл. Swiss Federal Institute of Technology Zurich) — Швейцарияның Цюрих ҡалаһындағы юғары уҡыу йорто.

1855 йылдың 16 октябрендә Цюрихта юғары техник мәктәбе нигеҙләнгән, һәм Швейцарияның ғына иң абруйлы юғары уҡыу йорто түгел[10], ә үҙгәрмәйенсә доняның иң яҡшы университеттары рейтингыһына керә. Quacquarelli Symonds ойошмаһының рейтингыһына ярашлы, Цюрихтың юғары техник мәктәбе донъяның иң яҡшы университеттарының рейтингыһында 9-сы урынды, шулай уҡ инженер һәм техник фәндәре өлкәһендә 5-се урынды биләй (Массачусетс технология институты, Стэнфорд университеты, Кембридж университеты һәм Сингапур милли университетынан һуң)[11].

Университетты тамамлаусылар һәм профессорҙары араһында Нобель премияһының 21 лауреаты бар, уларҙан иң билдәлеһе — Альберт Эйнштейн, ул физика буйынса премияны 1921 йылда алған.

Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Швейцария йәш конфедератив дәүләтендә булған кантональ янында тағы ла федераль юғары уҡыу йорто нигеҙләү кәрәклеге буйынса оҙайлы дебаттарҙан һуң, 1854 йылдың 7 февралендә федераль юғары политехник училищеһы тураһында закон ҡабул ителә һәм училище 1855 йылдың 16 октябренән эшләй башлай[12] в Цюрихе. Но учёба была ограничена техническими предметами, так как католические, деревенские кантоны, которые имели свои университеты, хотели предотвратить интеллектуальный монополизм протестантских, городских кантонов[13].

Факультеттар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Архитектура һәм төҙөлөш фәндәре
  • Инженер фәндәре
  • Тәбиғи фәндәр һәм математика
  • Системаға йүнәлтелгән тәбиғи фәндәр
  • Менеджмент һәм социаль фәндәр

Билдәле студенттар һәм уҡытыусылар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Карл Эдуард Крамер — дөйөм биология профессоры
  • Вильгельм Конрад Рёнтген — 1901 йылғы физика буйынса Нобель премияһы лауреаты.
  • Шарль Эдуар Гийом — 1920 йылғы физика буйынса Нобель премияһы лауреаты.
  • Альфред Вернер — 1913 йылғы химия буйынса Нобель премияһы лауреаты.
  • Фриц Габер — 1918 йылғы химия буйынса Нобель премияһы лауреаты.
  • Нильс Густав Дален — 1912 йылғы физика буйынса Нобель премияһы лауреаты.
  • Рихард Мартин Вильштеттер — 1915 йылғы химия буйынса Нобель премияһы лауреаты.
  • Альберт Эйнштейн — 1921 йылғы физика буйынса Нобель премияһы лауреаты.
  • Герман Штаудингер — 1953 йылғы химия буйынса Нобель премияһы лауреаты.
  • Петер Дебай — 1936 йылғы химия буйынса Нобель премияһы лауреаты.
  • Леопольд Ружичка — 1939 йылғы химия буйынса Нобель премияһы лауреаты.
  • Отто Штерн — 1943 йылғы физика буйынса Нобель премияһы лауреаты.
  • Тадеуш Рейхштейн — 1950 йылғы медицина буйынса Нобель премияһы лауреаты.
  • Вольфганг Паули — 1945 йылғы физика буйынса Нобель премияһы лауреаты.
  • Рихард Кун — 1938 йылғы химия буйынса Нобель премияһы лауреаты.
  • Феликс Блох — 1952 йылғы физика буйынса Нобель премияһы лауреаты.
  • Владимир Прелог — 1975 йылғы химия буйынса Нобель премияһы лауреаты.
  • Вернер фон Браунюл — «Фау-2» тәүге баллистик ракетаһының конструкторы.
  • Карл Александр Млер — 1987 йылғы физика буйынса Нобель премияһы лауреаты.
  • Вернер Арбер — 1978 йылғы медицина буйынса Нобель премияһы лауреаты.
  • Генрих Рорер — 1986 йылғы физика буйынса Нобель премияһы лауреаты.
  • Рихард Эрнст — 1991 йылғы химия буйынса Нобель премияһы лауреаты.
  • Никлаус Вирт — программалаштырыу телдәрен төҙөү өлкәһендә иң билдәле теоретиктарының береһе, Тьюринг премияһы лауреаты (1984).
  • Бертран Мейер — Эйфель программалаштырыу теленең авторы, Дала-Нигард премияһы лауреаты (2005).
  • Курт Вютрих — 2002 йылғы химия буйынса Нобель премияһы лауреаты.
  • Йоханнес Георг Беднорц — 1987 йылғы физика буйынса Нобель премияһы лауреаты.
  • Сантьяго Калатрава — архитектор һәм инженер.
  • Корине Маух — Цюрих мэры.
  • Морозов Иван Абрамович — Мәскәү эшҡыуары, сауҙагәр, коллекционер.
  • Бондаренко Илья Евграфович — рус һәм совет архитекторы, реставраторы, сәнғәт белгесе.
  • Герман Зигфрид — швейцар топографы, картограф, Швейцария армияһы штабының начальнигы.
  • Карлис Улманис — Латвия президенты (1936—1940).
  • Светозар Маркович — серб социалистик сәйәсмәне.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]