Ғилметдинов Минһажетдин Ғилметдин улы

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Ғилметдинов Минһажетдин Ғилметдин улы
Заты ир-ат
Гражданлығы Flag of the Soviet Union.svg СССР
Тыуған көнө 18 февраль 1903({{padleft:1903|4|0}}-{{padleft:2|2|0}}-{{padleft:18|2|0}})
Тыуған урыны СССР, Асҡын районы, Ҡашҡа ауыл Советы, Әмир
Вафат булған көнө 25 август 1979({{padleft:1979|4|0}}-{{padleft:8|2|0}}-{{padleft:25|2|0}}) (76 йәш)
Вафат булған урыны СССР, РСФСР, Башҡорт АССР-ы, Асҡын районы, Ҡашҡа ауыл Советы, Әмир
Һөнәр төрө председатель сельского Совета депутатов
Хәрби звание ҡыҙылармеец[d]
Һуғыш/алыш Бөйөк Ватан һуғышы
Ғәскәр төрө кавалерия[d]

Ғилметдинов Минһажетдин Ғилметдин улы (18 февраль 1903 йыл — 25 август 1979 йыл) — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы яугиры, ҡыҙылармеец[1].

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Минһажетдин Ғилметдинов 1903 йылдың 18 февралендә Башҡортостандың Асҡын районы Әмир ауылында ябай эшсе ғаиләһендә тыуған. Ете бала араһында ул өсөнсөһө. Үҙ ауылында башланғыс белемде ала. 16 йәшеннән район үҙәгендә йәшәй, комсорг вазифаһын башҡара. Татарстан яҡтарында ла эшләп ҡайта. Тормош иптәше Менәүәрә Сәлимгәрәй ҡыҙы 1910 йылғы, Урмияҙ ауылынан. 6 балаға ғүмер бирәләр.

Хәрби хеҙмәте[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Бөйөк Ватан һуғышы башланғас, Әмир ауылынан 104 кеше һуғышҡа китә, 59-ы яу ҡырҙарында ятып ҡала. Минһажетдин Ғилметдин улын да Асҡын районы военкоматы тарафынан 8 сентябрь 1942 йылды Ҡызыл Армия сафтарына алалар. Данлыҡлы, легендар 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының 294-се кавалерия полкына саҡырыла. Яҡташтары Имам Ғәлимов, Әхмәтзыя Ғәлиәхмәтов, Мөхәмәт Әжмәғолов менән бергә 7-се кавалерия корпусының 16-сы Башҡорт гвардия кавалерия дивизияһының комендант идаралыҡ взводы командиры булып хеҙмәт итә. Ҡыҙы Мөбәллига(1939 йылғы) атаһы һөйләгәндәр менән уртаклаша:

« 1943 йылдың көҙө. Был Днепрҙы яулап алған саҡ. Днепрҙы кисергә! Бер аҙым да артҡа сикмәҫкә! Был - кавалеристарҙың ил алдында биргән анты булған. Днепрҙағы алыш иң ҡан-ҡойғостарҙың береһе. Төндәрен йылға киңлектәрендә сигнал ракеталары менән хәбәр бирелә һәм һәр аҙым утҡа тотола. Днепрҙы төнгө кисеүҙә шәхси составтың яртыһы һәләк була. Пуля аҫтына эләкмәүселәр һыуҙың һалҡынлығынан үлә. Һөжүм итеүсе төркөмдәр йылғаға китә һәм кире сыҡмай. Ә иртән яр ситендә йылғаны кисеүсе һалдат кәүҙәләре ята. Был бик ҡурҡыныс күренеш. Йылға ҡандан ҡып-ҡыҙыл тойола... Шундай алыштарҙың береһендә ул ҡаты яралана. Ҡанға батҡан, аяҡ – ҡулдары хәрәкәтһез ятҡан килеш кәбән төбөнән табып ҡотҡаралар. Башта санчаста, һуңынан госпитальдә дауалана. Хәрби юлын дауам итәргә яраҡһыҙ тип табыла. »

Һуғыштан һуңғы тормошо[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

1943-сө йылда демобилизациялана һәм ауылға ҡайта. Яраһы төҙәлеп бөтмәһә лә, Ҡашҡа ауыл Советы рәйесе итеп билгеләйҙәр. 1944 йылдан 1951 йылға ҡәҙәр совет рәйесе эшен башҡара. Һуғыш йылдарында «Кызылармеец» колхозы фронтҡа 48 ат, 32 еңел арба, хәрби һалым һәм заем сифатында бернисә йөҙ мең һум акса, авиация эскадрилияһы төзөү өсөн 27 мең һум акса, күп кенә йылы әйбер, бернисә мең центнер ашлыҡ тапшырған. Һуңынан ул Ҡариҙел, Арбаш, Ҡарткиҫәк, Урмияҙ ауылдарында ла эшләй. «Красноармеец» («Молотов») колхозында, колхоз рәйесе Марданов Т. Х. ярҙамсыһы вазифаһын башҡара. Хаҡлы ялға магазинда эшләп, 1963-сө йылда сыға. Ҡашҡа ауыл Советы халҡы күңелендә уның тураһында тик яҡты хәтирәләр һаҡлана. Наградалары һаҡланмаған. Ә наградалары булған. 1979 йылдың 25 авгусында, 76 йәшендә вафат булған.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Сығанаҡтар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Әҙһәт Ғәлиәкбәров Ауылым тарихы — Асҡын: Асҡын районы “Надежда” редакция – нәшрият комплексы дәүләт унитар предприятиесе, 2011. — № б.
  • Алина Нурыева. Ышаныч. Кавалерист Минһажетдин Ғилметдинов — Асҡын: Асҡын районы “Надежда” редакция – нәшрият комплексы дәүләт унитар предприятиесе, 2020. — № б.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]